# Gemi inşa sanayisindeki iş güvenliği ve çalışma şartları sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla anayasanın 98 inci, içtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir meclis araştırması açılmasına ilişkin önergeler ve meclis araştırması komisyonu raporu (10/121,129,132,134) (s.sayısı: 295) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Süleyman Latif Yunusoğlu (MHP, Trabzon) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 8. Birleşim - **Tarih:** 21 Ekim 2008 - **Gündem:** GEMİ İNŞA SANAYİSİNDEKİ İŞ GÜVENLİĞİ VE ÇALIŞMA ŞARTLARI SORUNLARININ ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLERİN BELİRLENMESİ AMACIYLA ANAYASANIN 98 İNCİ, İÇTÜZÜĞÜN 104 VE 105 İNCİ MADDELERİ UYARINCA BİR MECLİS ARAŞTIRMASI AÇILMASINA İLİŞKİN ÖNERGELER VE MECLİS ARAŞTIRMASI KOMİSYONU RAPORU (10/121,129,132,134) (S.SAYISI: 295) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/suleyman-latif-yunusoglu-23-2008-10-21-gemi-insa-sanayisindeki-is-guvenligi-ve-calisma-sartlari-sorunlarinin > Süleyman Latif Yunusoğlu (MHP), 21 Ekim 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 8. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GEMİ İNŞA SANAYİSİNDEKİ İŞ GÜVENLİĞİ VE ÇALIŞMA ŞARTLARI SORUNLARININ ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLERİN BELİRLENMESİ AMACIYLA ANAYASANIN 98 İNCİ, İÇTÜZÜĞÜN 104 VE 105 İNCİ MADDELERİ UYARINCA BİR MECLİS ARAŞTIRMASI AÇILMASINA İLİŞKİN ÖNERGELER VE MECLİS ARAŞTIRMASI KOMİSYONU RAPORU (10/121,129,132,134) (S.SAYISI: 295)); konuşma 532 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) SÜLEYMAN LATİF YUNUSOĞLU (Trabzon) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; gemi inşa sanayisindeki iş güvenliği ve çalışma şartları sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu üzerinde söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlarım. Gemi inşa sanayisi, makine imalat, elektrik elektronik, boya, lastik plastik, demir çelik gibi onlarca sanayinin gelişmesine katkıda bulunan, bu sanayi dallarını peşinden sürükleyen lokomotif sanayi dallarından biridir. Türk gemi inşa sanayisi son yıllarda önemli gelişmeler kaydetmiştir. Ülkemizdeki tersane sayısı 84’ü bulmuş, devam eden tersane projeleriyle bu sayının 150’ye yaklaşması öngörülmektedir. Bununla birlikte bu sektörün Türk ekonomisine katkısının yanında, gemi inşa sanayisinin -yan sanayi istihdamı dâhil- istihdam kapasitesi 130 bine yaklaşmıştır. Türkiye ekonomisi ve istihdam kapasitesi bakımından önemli olan bu sektörün hızla gelişmesi, beraberinde bazı sorunları da getirmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Araştırma Komisyonu Raporu’nda tersanelerin ruhsat durumlarına ilişkin istatistiki bilgilerin bulunduğu bir tablo yer almaktadır. Bu tabloya göre tersaneler “ruhsatlı veya ruhsatsız, deneme izinli, işletme belgesi olan ya da olmayan, itfaiye raporu olumlu ya da olumsuz, imar durum belgesi, imar belgesi, yapı ruhsatı, tesis izni, ÇED belgesi olmasına rağmen faaliyetten men edilen” şeklinde sınıflandırılmaktadır. Bu tablo vahim bir tablodur. Tersanelerde yaşanan sorunların temelinde bu denetimsizlik yatmakta ve maalesef ölümlerle sonuçlanan kazalar meydana gelmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ölümün gerçekleştiği yer sözün bittiği yerdir. Komisyon raporunda, raporun “Tuzla Tersanelerinde Kaza Nedenlerinin Analizi” başlığı altında yer alan bölümde, tersanelerde yapılan işlerin yüzde 80 oranında alt işveren marifetiyle yürütüldüğü ancak asıl işveren tarafından yapılan işlerde organizasyonun daha iyi yapılabildiği, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin daha etkin alınabildiği, sürekliliğinin sağlanabildiği, bunun yanında çok sayıda alt işverenlerin yer aldığı işletmelerde ise bu durumun sağlanamadığı tespiti yapılmaktadır. Yine raporun “öneriler” kısmında, yapısal sorunlara ilişkin çözüm önerilerinin (b) bendinde “Tersanelerde ana işler, tek tek belirlenmeli ve bu işler her ne ad altında olursa olsun alt işverene verilmemelidir.” ifadesi bulunmaktadır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu öneri İş Kanunu’nu ilgilendiren, İş Kanunu ile düzenlenmesi gereken bir öneridir. İş Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı’nın görüşülmesi esnasında Milliyetçi Hareket Partisi Grubu “İşveren asıl işi ile ilgili alt işverenle sözleşme yapamaz.” ibaresinin eklenmesini bir önergeyle yüce Meclise arz etmiştir. Ancak bu önerge, maalesef Adalet ve Kalkınma Partisinin oylarıyla reddedilmişti. Hâl böyleyken rapora böyle bu yönde bir öneriyi yazmanın gereğini anlamakta zorluk çekiyorum. Bu önerge üzerinde 14 Mayıs 2008 tarihinde bu kürsüde yaptığım konuşmamda “İşveren asıl işi ile ilgili alt işverenle sözleşme yapamaz’ ibaresinin eklenmesini istiyoruz.” demiştim. “İşveren alt işverene mesela güvenlik, mutfak hizmetleri, temizlik konularında asıl işi olmayan iş verebilir. Fakat asıl işiyle ilgili taşeron firmalara verilen işlerden olumlu sonuçların alınamadığından bahisle bu maddeye yukarıda zikrettiğim cümlenin de ilave edilmesinin gerekli olduğu kanaatini taşıyoruz.” şeklinde konuşmuştum. Bu uyarılarımıza rağmen bu önerge kabul edilmedi. Şimdi ise ölümlü kazaların ardından rapora bu yönde ifadeler koyuyorsunuz. Muhalefetten gelen önerilere kulak tıkıyor, sonra düzeltmeye çalışıyorsunuz. Sayın Başbakan, bir açıklamasında “Tuzla üzerinde hatalarımız vardır, fakat bunu çeşitli eylemlerle farklı yerlere kanalize etmek suretiyle bu sektörü dinamitlemeye kimsenin hakkı yoktur.“ demişti. Biz Milliyetçi Hareket Partisi olarak çözümü, verdiğimiz önergeyle bu rapordan aylar önce söylemiştik. Önergemizin bu Genel Kurulda kabul edilmemesi, Sayın Başbakanın sadece Tuzla’daki hatası değil, AKP Grubunun da hatasını net bir şekilde ortaya koyuyor. Ancak, hatadan dönme ferasetini gösterenleri tebrik ediyor, yüce Meclise saygılarımı sunuyorum. (MHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Süleyman Latif Yunusoğlu (MHP, Trabzon). “Gemi inşa sanayisindeki iş güvenliği ve çalışma şartları sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla anayasanın 98 inci, içtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir meclis araştırması açılmasına ilişkin önergeler ve meclis araştırması komisyonu raporu (10/121,129,132,134) (s.sayısı: 295)”. TBMM Genel Kurulu, 8. Birleşim tutanağı, 21 Ekim 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/suleyman-latif-yunusoglu-23-2008-10-21-gemi-insa-sanayisindeki-is-guvenligi-ve-calisma-sartlari-sorunlarinin (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.