# Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

- **Tür:** Komisyon konuşması (TBMM 28. Dönem)
- **Konuşmacı:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş)
- **Yer:** TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Tarih:** 11 Kasım 2026
- **Gündem:** Tutanak Metni
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92213
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sumeyye-boz-caki-2026-11-11-tutanak-metni

> Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti), 11 Kasım 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Tutanak Metni); konuşma 530 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

SÜMEYYE BOZ ÇAKI (Muş) - Sayın katılımcıları ve misafirleri saygıyla selamlıyorum.

Bakanlığın bütçesine bakılırsa kadınların gelir meselesini çözmüşsünüz Sayın Bakan. Evin bir geliri varsa eğer kadının da parası var sayıyorsunuz. Hayatını kurmak isteyen bir kadın sizin haneye yazdığınız gelirle kendine bir oda tutabiliyor mu mesela? Siz erkeğin kazancını kadının güvencesi sayıyorsunuz çünkü kadını yalnızca aile içinde tanımlıyorsunuz. Yıllarca evde hasta, yaşlı ya da engelli yakınına bakan kadının emeğiyle kamunun üstlenmesi gereken işi yürütüyorsunuz. O kadın emeklilik başvurusuna geldiğinde çalışarak geçirdiği yıllar prim cetvelinde yok oluveriyor. 2027 teklifinde aileyi güçlendirmeye yaklaşık 30 milyar, kadınların güçlenmesine ise 11 milyar lira öngörüyorsunuz. Geçen yıl kadınlar için ayırdığınızı söylediğiniz 287 milyarın içerisine koruyucu aile ödemesini de evde bakım yardımını da koymuştunuz. Haneye yapılan ödemeyi kadınların güçlenmesi hesabına yazmak elbette ki kolay. O 287 milyarın içinden kadınların kendi adına gelir ve sosyal güvence edinmesi için harcadığınız tutarı ayırın, dökümünü de bu Komisyonla paylaşın bakalım hep birlikte. Toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı bütçeleme vergi cetvelini de açmayı gerektirir. Sermayeye tanıdığınız vergi muafiyetinin hazineye maliyetini hesaplıyorsunuz ya, mahallesinde kreş olmadığı için işinden ayrılan kadının kaybettiği ücreti de hesaplayın. Siz ödenekten tasarruf ediyorsunuz ama bedelini de kadın maaşıyla ödüyor.

Sayın Bakan, 25 Ekimde DEM PARTİ Kadın Meclisi olarak düzenlediğimiz Bütçe Çalıştayı'nda kadının emeğini, kadın yoksulluğunu, ve kamusal bakım hizmetlerini konuştuk. Siz ödenekler kesinleşmeden önce hangi bağımsız kadın örgütleriyle görüştünüz, hangi talepleri bütçeye aldınız? Cetveli kapattıktan sonra kadınları toplantıya çağırmak tabii ki daha rahat. O saatten sonra kimse ödeneğinizi değiştiremeyecek nasılsa. İŞKUR'un İş Başı Programı'na kaç kadının katıldığını "Kadının Güçlenmesi" başlığı altında saydınız. Programın sonrasını da söyleyin lütfen. Programı tamamlayan kadınların kaçı sigortalı işe girdi, kaçı altı ay sonra dahi sigortalı işte çalışmaya devam etti? Güvenceli işe geçenleri de bu Komisyona açıklayın eğer gerçekten de bir başarı olarak ifade ediyorsanız. Ücretsiz kamusal kreş için ayırdığınız ödeneği de gösterin. Kreş açmak; bakım emekçisine güvenceli iş sağlar, çocuğuna bakmak için işinden ayrılan kadının da yeniden çalışmasının önünü açar. Sığınmaevlerinden başka eve geçişte ev sahibi kadınlardan depozito istiyor. Bakanlığınız kaç kadına sığınmaevinde yer verdiğini biliyor. Şimdi oradan ayrılan kaç kadına kaç ay kira, kaç ay düzenli gelir desteği vereceğinizi de lütfen ifade edin. Kadının şiddet gördüğü eve dönüp dönmeyeceğini eğer depozito parası belirliyorsa o hâlde o paranın yani depozitonun bütçede karşılığını da belirlemek sizin sorumluluğunuz.

Barış ve demokratik toplum sürecini de elbette bu cetvelden okuyacağız Sayın Bakan. Millî Savunma Bakanlığına sizin Bakanlığınızın 2 katından daha fazla ödenek öngörüldü. Bölgede devlet önce kadını toprağından ve geçiminden kopardı, yıllar sonra ise önüne bir sosyal yardım formu koydu. Formda kadının ne kadar yoksul olduğunu soruyorsunuz. O kadını hangi devlet kararının yoksullaştırdığına gelince ise dosya susuyor. Zorunlu göçün yol açtığı barınma ve geçim kaybını onarmak için ayırdığınız ödeneği lütfen gösterin. Ayrıca eş başkanlığı eşit temsiliyete gerekçe göstererek kayyım atadığınız belediyelerde hangi kadın dayanışma merkezleri çalışıyor, hangileri Kürtçe başvuru alıyor? Belediye belediye lütfen açıklayın. Barış anneleri ve Cumartesi Anneleri yıllardır kayıplarının akıbetini soruyor. Devletin kararlarının bedelini taşıyan kadınların hakikat, adalet ve onarım mekanizmaları için kamusal kaynak ayrılması ve kadınların bu kaynakların kullanımında karar yetkisine sahip olması sağlanmalı. Sayın Bakan, kadınların örgütlü talebiyle değiştirdiğiniz tek bir bütçe kalemi varsa gösterin. Eski tutarı söyleyin, yeni tutarı da söyleyin. Biz de bu bütçede kadınların hangi kararı değiştirebildiğini hep birlikte görelim.

Teşekkürler.

---

**Kaynak gösterme:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma”. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu tutanağı, 11 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sumeyye-boz-caki-2026-11-11-tutanak-metni (erişim: 12 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92213

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
