# Elektrik piyasası kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s1099) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Tacidar Seyhan (CHP, Adana) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim - **Tarih:** 4 Mayıs 2006 - **Gündem:** ELEKTRİK PİYASASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S1099) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/tacidar-seyhan-22-2006-05-04-elektrik-piyasasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-tasarisi-2 > Tacidar Seyhan (CHP), 4 Mayıs 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ELEKTRİK PİYASASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S1099)); konuşma 939 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) TACİDAR SEYHAN (Adana) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Hükümetin, 11 inci madde üzerinde bir hazırlığı var. Sayın Bakanım, bu hazırlıkla hiçbir şeyi çözemezsiniz. Yapılmak istenen şudur: Tamam, peki; bu yap-işlet-devret sözleşmeleriyle, Türkiye'ye elektrik satan firmalara biz buraları devretmeyelim diyorlar. Peki, ne yapalım; bunda bir değişiklik yapalım; işletmeye girmeden, sözleşmelerini sonlandırmış veya sonlandıracak olan şirketleri arazi satışıyla bu kanun içerisinde değerlendirelim. Ancak, bunu yaparken de, 3096'daki haklarından feragat etsinler. Devlete satış süreleri, satış miktarları, taahhütleri vesairedir bu haklar. Şimdi, değerli arkadaşlar, siz, yap-işlet-devret modelindeki firmaları, işletmeye girmiş-girmemiş diye ayırırsanız, bu kanun çıktıktan sonra, karşılıklı sözleşme feshini koymanıza rağmen, Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğundan, ters bir iş yapmış olursunuz. Yarın bugün bu madde geri döner. Geri gönderseniz dahi, buna ait sözleşmeler yaptığınız anda, diğer firmalar da mahkemeye başvurur. Bu yasayı bununla düzenleyemezsiniz. Lütfen, hukuk müşavirlerinizle bunu iyi mütalaa ediniz. Bu, Türkiye'yi soyan firmalara yeni hak kazandırır, bu işi çözmez; birincisi bu. İkincisi; bir hazırlığınız daha var; lütfen, onları bizlere de gönderin de, biz de farkında olalım. Deniliyor ki, bu satışlar sırasında, TEDAŞ'ın devirlerinde, tüm gelirlerden, yani, vergi ve harçlardan muaf tutalım diyorlar; verdiği vergiyi bir daha vermemiş olsun. İçeriğini tam okumadım; ama, bunu yaparken, TEDAŞ'ı rahatlatacağız diye, Türkiye'ye yeni bir içtihat getirmeyelim, kötü bir şey koymayalım. Kurumlarımızın üzerinden yükü alacağız diye, Türkiye'de iki farklı uygulamayı, iki farklı kanunla yapmayalım. Birçok devirde biz bunu yapmadık. Burada bunu koyarsanız, bakanlıklar arasında farklı uygulama yapacak olursunuz. Bu da ciddî bir iddiadır. Az önce bir arkadaşım dedi ki: "Birsürü iddiada bulundunuz, bunlar ciddî şeyler; bunların bilgisi, belgesi var mı?" Değerli arkadaşlar, ben "belgesi yok" diye iddiada bulunanın, elimdeki belgeleri yakasına kokart yaparım. Ben, elimde belge olmadan konuşmam. Bu, çok ağır bir suçlamadır. Gelsin, hangi bölgeyi, kim istiyorsa, ona vereyim. Söylediğim her şeyin altına imza atıyorum ben. Mavi Akıma gelince; Mavi Akımda, değerli arkadaşım, Anavatan Partisinden, bir değerlendirme yaptı Mavi Akım konusunda. Mavi Akım işi bitmez. Bu Hükümetin de Mavi Akımdaki günahı az değil. Türkiye'yi üçbuçuk senedir tartıştırıyor; bu işe bir nokta koymadı. Değerli arkadaşlar, bakın, değerlendirme şurada yanlış: Sayın Bakan geçen gün bir değerlendirme yaptı -bunu, komisyonda da yapıyor- diyor ki: "Mavi Akımı hep söylüyorsunuz, batıdan gelen gazı söylemiyorsunuz." Arkadaşlar, batıdan gelen gazın miktarı az aldığımızın. "O fiyatı düşürdüm" demesine rağmen miktar olarak az. Bu sözleşme üç yıl sonra bitiyor. Üç yıl sonra bitecek bir sözleşmeyi, 2023 yılına kadar bitmeyecek bir sözleşmeyle eşit koşulda değerlendirebilir misiniz? Bizim alımlarımızın büyük bir bölümü Mavi Akımdan. Mavi Akım 2023'lü yıllara kadar devam ediyor değerli arkadaşlar. Sayın Bakan, batıdaki alınan gazda düşüş yapmış olsa dahi üç yıl süre içerisinde elde ettiği kazanç, Mavi Akımda verdiğinin beşte 1'i bile değildir. Bu ülkeyi ciddî zarara sokmuştur. Hiç speküle edilmesin, bu miktarları kamuoyuna açıklasın. Mavi Akım konusunda bir uyarı daha yapmak istiyorum. Değerli arkadaşlar, Mavi Akımın mühendislik çalışmaları yapılırken bir hata yapıldı ya da yapılmadı; aslında, yok sayıldı. Mavi Akımın zaten geliş yeri, geçiş yeri mühendislik açısından yanlış, Karadeniz'in en hareketli bölgesi orası. Denizin altı gerçekten harita gibi, deniz dibi depremleri, gelgit çok fazla, bu bölgelerde risk fazla. Bu riski düşünerek Enerji Bakanlığımız derhal tedbir almalıdır. Tedbir almazsa Türkiye bunun faturasını öder. Orada küçük bir arıza olursa bunun onarılması mümkün değil; üç ayda onarılır, onarılabilirse o da ya da yeni hat çekmek zorunda kalır Türkiye. Bunu yapsınlar, dikkate alsınlar. İkincisi, batıdan gelen hatla Mavi Akımdan gelen hat arasında mutlaka bir ağ kursunlar. Bu ağı kurmazsanız, herhangi bir hattan gelen miktar düştüğü zaman siz transfer gerçekleştiremezsiniz. Doğalgazı taşımacılıkla çözerim diye düşünürseniz Türkiye'yi bir krize doğru sürüklersiniz. Bu planlamanın mutlak yapılması lazım. Planlama deyince, planlamadan otur anlıyorlar şimdi. Bu kadar planlama dairesi var! Zaten, çok şükür, paranı al, otur der gibi, araştırma planlama dairesi başkanlıkları sürgün yeri oldu; hiçbir iş yapmıyor. Şimdi, değerli arkadaşlar, enerjide sıkıntı yaratmamak için; 1- Türkiye'nin arz-talep dengesini doğru kurmak zorundasınız. 2- Üretimde özel sektörün yerini, kamunun yerini doğru belirlemek zorundasınız. Birazdan hepsini anlatacağım, nerede yanlış yapıldığını. Doğru belirlemek zorundasınız. Eğer, dağıtımı özelleştirecekseniz, dağıtımdaki altyapı hizmetlerini çok ciddî şekilde değerlendirip, bölgeleri yeniden değerlendirmeye almanız lazım. Tekrar ediyorum; dağıtım, bu haliyle özelleştirilsin. Geçmişte yapılmış imtiyaz sözleşmelerinden dolayı, 9 firma mahkemeye gittiği anda, bu kanunun uygulamasını durdurur; oradaki haklarını alır, hiçbir şey yapamazsınız. Bölgeleri yeniden düzenlemek zorunda kalırsınız. Bakın, bu konuda dahi, Enerji Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı farklı düşünüyor. Enerji Bakanlığı… İddia ediyorum ve gelsin Sayın Bakan "öyle değil" desin. Benimle konuşmasında bunu itiraf ediyor; özel değil, her yerde itiraf ediyor. Bu kanun, bir geçiş dönemi öngörmüyor. Türkiye'de bir geçiş dönemi olmadan dağıtımın özelleştirmesini yaparsanız, bir iki bölge özelleştirirsiniz, kaymağı fazla olan, belki bir iki yandaşın kasasına bir şeyler gider; ama, diğer bölgeleri TEDAŞ'ın üzerine yük bırakırsınız, kamu kurumu zarar ediyor diye onları da yok pahasına satmak zorunda kalırsınız. Kamuoyunun dikkatini çekiyorum. Bunların hepsi gündemdeyken, bu kanunun bu şekilde görüşülmesi son derece sakıncalıdır. Keşke, bu kanun, burada, kulis arkasında üç beş düzenlemeyle doğru bir rotaya girecek olsa, bunu seve seve yaparız; ama, bu kanun, içerdiği riskler açısından ciddî şekilde değerlendirilmelidir. Bunun değerlendirme yeri Türkiye Büyük Millet Meclisi değildir. Bu kanun, yeniden komisyona çekilmelidir. Yap-işlet-devret projeleri, ister bitmiş olsun, ister inşa halinde olsun, isterse arazisi alınmış, fakat bir tek çivi dahi çakılmamış olsun, bu sözleşmeler bitiş tarihine kadar, sözleşme şartlarınca, kamu ile özel sektör arasında gerçekleştirmek zorundadır; kamu, milletin parasını, fakir fukaranın parasını, vatandaşın cebinden alıp özel sektöre vermek yerine, onun menfaatını koruyacak sözleşmelerin tamamını sonuna kadar sürdürmek zorundadır. Eğer, bunu yapmazsanız, doğalgazdaki kontrat devrinde Türkiye'yi soktuğunuz sıkıntıya elektrik dağıtımında da sokarsınız. Ne olur Sayın Bakanım, gelin buraya, tartışalım. Bu iş Maliye Bakanlığının işi değil, bu iş Enerji Bakanlığının işi; bu işin dışında durmayın; ne olursa olsun bunun altında ilk kalacak bakanlık Enerji Bakanlığıdır; Türkiye'nin politikası size aittir. Bu duyarlılıkla, önerilerimin değerlendirilmesini talep ediyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Tacidar Seyhan (CHP, Adana). “Elektrik piyasası kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s1099)”. TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim tutanağı, 4 Mayıs 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/tacidar-seyhan-22-2006-05-04-elektrik-piyasasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-tasarisi-2 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.