# Niğde ilinde ulukışla ilçesi ve köylerini etkileyecek siyanürle maden arama faaliyetleri hakkında

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Taner Yıldız (AK Parti, Kayseri)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 4. Birleşim
- **Tarih:** 8 Ekim 2009
- **Gündem:** NİĞDE İLİNDE ULUKIŞLA İLÇESİ VE KÖYLERİNİ ETKİLEYECEK SİYANÜRLE MADEN ARAMA FAALİYETLERİ HAKKINDA
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/taner-yildiz-23-2009-10-08-nigde-ilinde-ulukisla-ilcesi-ve-koylerini-etkileyecek-siyanurle-maden

> Taner Yıldız (AK Parti), 8 Ekim 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 4. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: NİĞDE İLİNDE ULUKIŞLA İLÇESİ VE KÖYLERİNİ ETKİLEYECEK SİYANÜRLE MADEN ARAMA FAALİYETLERİ HAKKINDA); konuşma 1.301 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri) – Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Niğde Milletvekili Sayın Mümin İnan’ın gündem dışı söz alması üzerine, Hükûmet adına cevaplamak üzere kürsüye geldim. Hepinizi saygıyla, hürmetle selamlıyorum.

Konu, Niğde Ulukışla ilçe ve köylerini etkileyecek siyanürle maden arama faaliyetleri. Yani kısaca cevap vereyim: Siyanürle maden aramıyoruz. Sürem dolmadığı için devam ediyorum: Siyanür ancak işletmede kullanılabiliyor biliyorsunuz, hem dünyada hem de Türkiye'de. Fakat Niğde Ulukışla ilçesinde Gümüştaş Madencilikle alakalı çok kısa bir hikâyesi var, isterseniz onu kısaca aktarayım: 1998 yılında Eti Holdingten devirle burası alınıyor ve bir kısım şikâyetler üzerine, ilgili muhtarların, Maden köyü Muhtarı Erdoğan Özgüler, Alihoca köyü Muhtarı Yaşar Özçelik’in verdiği dilekçe çerçevesinde arkadaşlarımız gidip yerinde araştırdılar ve bu alanda bir faaliyet olmadığını, bu alana yakın bir mesafede bir şantiye binasının olduğunu gözlemlediler. Bunun üzerine muhtarlarımız, sahadaki madencilik faaliyetleriyle alakalı herhangi bir itirazlarının olmadığının, itirazlarının ancak ileride yapılabilecek altın ayrıştırma işlemleriyle alakalı olduğunun, böyle bir tedirginlik duyduklarının ve aramalarla alakalı bir şikâyetlerinin olmadığının altını çizdiler. Tabii, buraya kurulacak şirketin köylüler için, orada bulunan vatandaşlarımız için bir sıkıntı doğurabileceğini söylediler. Bunun üzerine, oradaki madencilik faaliyetini sürdüren şirketin yetkilisi Sabahattin Sakatoğlu tarafından şöyle bir beyanatta bulunuldu: Tesis yeri olarak seçilen alanın, zaten çalışmalar neticesinde zemin etüdü yapıldığında, böyle bir tesis kurmaya çok müsait olmadığını diplomatik bir dille aktardılar. Çünkü, kendileri, vatandaşa rağmen orada bir faaliyette bulunamayacaklarını, bu madenin, ister altın, ister gümüş, isterse diğer kıymetli madenlerden oluşan herhangi bir maden olsun, bunu zaten yapamayacaklarını söylediler.

Diğer taraftan, ilgili diğer bir şirket de, imzaladığı bir yazıyla beraber, Maden köyü siyanür liç tesisleriyle alakalı kurmayı planladıkları bu tesisin özellikle bu köyün etrafında kurulmasının uygun olmadığını, şirketin testten sonra herhangi bir siyanürle liç tesisi kurmamaya karar verdiğini, hatta bu tür faaliyetlerini de tamamen kapatacağını belirtti.

Yani, şöyle bir rahatlığımız var: Meselenin teknik yönüne herhangi bir vukufiyetimiz olmaksızın orada madencilik faaliyeti yapılmayacak. Ortada problem de kalmamış oldu.

Değerli arkadaşlar, bir şeye karar vermemiz lazım: Biz, madencilik işine girecek miyiz girmeyecek miyiz, buna bir karar vermemiz lazım hep beraberce. Madenler, ormanlardan arındırılmış, deltalardan arındırılmış, vadilerden arındırılmış, köylerden çok uzak yerlerde, istediğimiz yerlerde veya şurada madencilik faaliyeti yapalım, mera vasfını da kaybetmiş dediğimiz yerlerde olmuyor. Buna hep beraberce karar verelim. Tercihimiz… Ben 1986 yılında Kütahya gümüş arıtma tesislerinde bir yıl proses kontrolde çalıştım, bizzat mühendis olarak çalıştım. Siyanürle bizzat çalıştım. Kullanılan siyanürün yüzde 1’i ancak madencilik faaliyetlerinde kullanılıyor bugün Türkiye’de. 300 bin ton siyanürün ancak yüzde 1’i madencilikte kullanılıyor. Dünyada ise yüzde 90’ı ancak altın üretiminde, aranmasında değil, ancak altın üretiminde kullanılıyor.

Değerli arkadaşlar, biz, çevre herhangi bir zarar görmesin diye Çevre Bakanlığımızla beraber yaptığımız çalışmalarda bir tercihte bulunabiliriz. Dışarıdan ister düşük faizli isterse yüksek faizli borçlanarak… Şu ana kadar üzerimizdeki faiz yükünü atmakla uğraşıyoruz, çalışıyoruz. Bizim tek öz kaynaktan ödeyebileceğimiz sektör madencilik sektörüdür.

TKİ, kendisine MTA’nın yaptığı arama faaliyetlerinden sonra sunulan yerleri işletmekle bir kısım kömür işletmelerinde kullanıyor. Maden Genel Müdürlüğü aynı şekilde. Bizim o zaman bulduğumuz yerlerle alakalı, şu anda doğal gaz bulduğumuz yerin üzerinde diyelim ki orman var, tercihimizi yapalım, biz hiçbir madencilik faaliyetlerinde bulunmayabiliriz. Buna, hatta -bırakın Hükûmetçe, bırakın Enerji Bakanlığınca- Meclisçe karar verelim, ben hepsinin dokümanlarını getireyim, biz madencilik faaliyetleri yapmayacağız diye karar alalım. Bunun bir orta yolu olması lâzım.

Dünyada birçok yerde…

NECATİ ÖZENSOY (Bursa) – Orta yolu siz bulun!

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla) – Değerli arkadaşlar, bunu bir kenara bırakarak, bu dediğim soruyu bir kenara bırakarak çözüme varamazsınız.

NECATİ ÖZENSOY (Bursa) – Orta yolu siz bulun Sayın Bakan!

ERTUĞRUL KUMCUOĞLU (Aydın) – Sayın Bakanım, demagoji yakışmıyor!

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla) – Bakın, ilk defa dünyada altın Niğde Bor’da aranmıyor. Romalılar zamanından bu tarafa altın bulunmuş ve Türkiye’de faaliyette bulunuluyor.

Bir kere bir altının, siyanürle alakalı konuda söyleyeyim… Bugün Niğde’de yapılan bütün madencilikle alakalı işlemlerden devletin aldığı devlet hakkı toplam 250.209 TL. Yani buradan alınan herhangi bir para falan yok veya alınan bu paraya istinaden bir çalışma sürdürülmüyor. Asıl yer altı zenginliklerinin kazandırılmasıyla alakalı... Herhangi bir yerde siyanür kullanabilmeniz için Çevre Bakanlığı, Enerji Bakanlığı ve Maden İşleri dâhil dört tane temel ölçütü karşılamanız lazım. Atık barajında herhangi bir bozundurma yapıldı mı? Baraj düzgün dizayn edildi mi? Yer altı suyuna herhangi bir karışım var mı? Çevreye etki durumu nedir? Bunların herhangi bir tanesi yerine gelmeksizin hiçbir şart yerine gelmiş sayılmıyor ve oraya müsaade edilmiyor, bizim tarafımızdan madencilikle alakalı bir faaliyetin yürütülmesine müsaade edilmiyor.

Bugün deniz seviyesinde eksi 50 metre inip de bina yaptığınız kotta hiçbir sızdırmazlık olmadığı teknik olarak kabul edilmişken nasıl olur da siyanürün bir damlasını “sızdı” olarak kabul edebiliriz? Göz baka baka ben bir mühendis olarak bunu nasıl yapabilirim?

Değerli arkadaşlar, böyle bir şey söz konusu değil ama teknik olarak siz diyelim ki siyanürün kullanıldığında zararlı olmadığına kanaat getirmiş olsanız dahi buna bir karar vermeniz lazım. “Yapmayalım madencilik faaliyetlerini, başka işlere bakalım.” Bu bir yoldur, bu bir çözümdür ama ben çözümün oradan geçtiği kanaatinde değilim.

Bugün bor madeniyle alakalı çok fazla cümle kullanırız. Çok da fazla bilgi kirliliği var borla alakalı. Bugün, değerli arkadaşlar, bırakın borun herhangi bir arazide çıkmasını, sizin villanızın bahçesinde çıksa, oturduğunuz köyün elmalığında çıksa bu bor size ait değil. Ben çıkarsam benim öz malım değil. Devlet bunu alıp ancak işletmesini, hatta ticaretini dahi ancak devlet yapabilir. Siz şahsi olarak 1 kilo boru alıp şuradan bu tarafa satamazsınız. O yüzden, biz, stratejik madenlerde, uranyum gibi, toryum gibi, bor gibi stratejik madenlerde zaten devlet hakkıyla alakalı şerhimizi kaldırmış değiliz. Böyle bir şey gündemde yok. Böyle bir şey olamaz da.

AHMET DURAN BULUT (Balıkesir) – Sayın Bakan, devlet yüzde 2 alıyor, yüzde 98’ini şirkete veriyor; haksız bir kazanç da var.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla) – Bakın, şimdi, biz, önümüzdeki süreçte Petrol Kanunu’yla alakalı buraya kanun tasarısını getireceğiz. Bunu hep beraber, iktidarıyla muhalefetiyle, sivil toplum örgütleriyle hep beraber tartışacağız ve hepimizin ikna olduğu ve mutabık kaldığı, hem dünyadaki uygulamalarıyla birlikte hem de Türkiye’deki uygulamalarıyla birlikte hep beraber karar vereceğiz.

Ben sabahleyin Katar’dan geldim. Katar’da 1993 yılında çıkartılan 1 gram doğal gaz yok. Daha sonra çıkartma faaliyetlerine başlıyor ve çıkarttığı doğal gazı sıvılaştırıp, Japonya’dan Amerika’ya kadar birçok ülkeye satıyor ve 600 kilometrekarelik bir enerji şehri kuruyor. Gelen yatırım miktarı ne kadar biliyor musunuz değerli arkadaşlar? 122 milyar dolar. Biz ancak arabayla gezebildik. 10 kilometre suni oluşturulmuş rıhtım var ve ancak oradan yüklenebiliyor. Şimdi, bizim madenlerimizde bu tür fırsatları yakalayabileceğimiz noktalar var. Bu bizim öz kaynağımız. Şu bir yoldur: “Biz kendimiz kullanmayalım, bunu çocuklarımıza ve torunlarımıza bırakalım.” Bu bir yoldur, bunu yapabiliriz. Yani, biz şimdi çıkartmayalım, ama elli yıl sonra çıkartalım. Ama şu bir yol değildir: “Biz madenlerimizi hiç çıkartmayalım ve biz bunları hiç kullanmayalım, bunlar yer altında kalsın.” Değerli arkadaşlar, bu bir yol değildir. O yüzden 46 bin tane madencilikte arama ruhsatının, realize edilmesi gereken, gerçekleştirilmesi gereken ve hayatiyete geçirilmesi gereken mutlaka çok yönleri var ve biz 70 tane maden üzerinde çalışıyoruz. Bunların içerisinde çok kıymetli madenler var, hemen hemen hiç kıymeti olmayan madenler var.

İsterseniz, konu Niğde’den açılmışken, Niğde Ulukışla’daki ruhsat listesindeki madenleri kısaca saymak isterim. Bunlardan alçı taşı var toplam yedi tane bölgede, işletmede bulunan, çinko var, kurşun var, kil var, demir var az miktarda ve altın, gümüş kısmı var. Altın ile gümüş kısmını hamdolsun kapatmışız şu anda. Bu doğru mu? Bunu tartışalım. Biz bunun tekniğini isterseniz geniş bir şekilde bir brife edelim bütün milletvekillerimizi, hatta grupları dahi brife edebiliriz, bakalım, bununla alakalı bir tehlike var mı? Eğer tehlike yok da, spekülatif ifadeler varsa, lütfen bu oyuna da gelmeyelim değerli arkadaşlar. Ben sizi temin ederim, bir kısım spekülasyonların nereden kaynaklandığının kaynağını bile gösterebilirim. Biz kendimize güveniyorsak ve yaptığımız işlemlere güveniyorsak, teknik olarak da bunların bütün özellikleri ispat edilmişse o zaman gelin bu oyuna biz gelmeyelim.

O açıdan eğer… Bunu Grup Başkan Vekilimize de bu vesileyle söylüyorum, hem AK PARTİ Grubunda hem de muhalefet partilerinin gruplarında sırf siyanürle alakalı, sırf altın işletmeciliğiyle alakalı, arama faaliyetleriyle alakalı geniş bir bilgilendirme yapabiliriz ve hep beraberce de karar verebiliriz.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Taner Yıldız (AK Parti, Kayseri). “Niğde ilinde ulukışla ilçesi ve köylerini etkileyecek siyanürle maden arama faaliyetleri hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 4. Birleşim tutanağı, 8 Ekim 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/taner-yildiz-23-2009-10-08-nigde-ilinde-ulukisla-ilcesi-ve-koylerini-etkileyecek-siyanurle-maden (erişim: 28 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
