# Avusturya cumhuriyeti bulgaristan cumhuriyeti macaristan cumhuriyeti romanya ve türkiye cumhuriyeti arasında nabucco projesi hakkında anlaşmanın onaylanması (s.s.447)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Taner Yıldız (AK Parti, Kayseri)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 69. Birleşim
- **Tarih:** 4 Mart 2010
- **Gündem:** AVUSTURYA CUMHURİYETİ BULGARİSTAN CUMHURİYETİ MACARİSTAN CUMHURİYETİ ROMANYA VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ ARASINDA NABUCCO PROJESİ HAKKINDA ANLAŞMANIN ONAYLANMASI (S.S.447)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/taner-yildiz-23-2010-03-04-avusturya-cumhuriyeti-bulgaristan-cumhuriyeti-macaristan-cumhuriyeti-r-3

> Taner Yıldız (AK Parti), 4 Mart 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 69. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: AVUSTURYA CUMHURİYETİ BULGARİSTAN CUMHURİYETİ MACARİSTAN CUMHURİYETİ ROMANYA VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ ARASINDA NABUCCO PROJESİ HAKKINDA ANLAŞMANIN ONAYLANMASI (S.S.447)); konuşma 762 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri) – Biz seni, senin bu kadar akılcı olmayan konuşmalarına rağmen dinliyoruz, sen de dinleyeceksin.

KAMER GENÇ (Tunceli) – Rakam ver o zaman.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri) – Azerbaycan’la alakalı ikinci başlık da, hem miktar olarak Türkiye'nin arz güvenliğini garanti altına alabilecek miktar teklifleri yapılmıştır hem de fiyatıyla alakalı, piyasa şartlarını öngören ve yine uluslararası arenada kabul görebilecek fiyat teklifleri yapılmıştır.

“Şahdeniz 1’de şu anki aldığımız gazı 120 dolardan mı alıyoruz?” derseniz, şu anda faturalar 120 dolar üzerinden gelse de 15 Nisan 2008’den itibaren uygulanmak kaydıyla, altını çiziyorum -bunu Sayın Başbakanımız, Sayın Cumhurbaşkanımız farklı platformlarda Sayın Aliyev’e de bildirmiştir, bizzat benim de bulunduğum ortamlarda bunu bildirmiştir- biz diyoruz ki, anlaşmamız hâlinde, Azerbaycanlı kardeşlerimizin hiçbirinin hakkı zail olmamak kaydıyla, Sokar Gaz ve Petrol Şirketinin 15 Nisan 2008’den bu tarafa olan bütün farkları taraflarına ödenecektir. Verdiğimiz fiyat yine yaptığımız anlaşma gereği makul bir fiyattır. 2001 yılında, bakın, 120 dolara anlaşma yapılırken, Rusya Federasyonu 30 dolardan gaz anlaşması yapmıştır. O zaman tamamen ekonomik ve enerji şartlarına bağlı olarak bu anlaşma yapılmamıştır, aynı zamanda Türki cumhuriyetlerle olan bağımızı kuvvetlendirmek adına yapılmıştır. Şu anda bütün bu dengeleri unutup da yalnızca bir ekonomik, ticari platform üzerine oturtmak bu ilişkilere haksızlıktır. O açıdan, biz, kendilerini kendilerinden daha az düşünmediğimizi bir kez daha Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda, huzurlarınızda ifade ediyorum. Biz böyle bir şeyi zaten yapmayız.

Ermenistan’la alakalı konuda “O protokol mâni midir, değil midir; enerjiye yük müdür; omuzlarına yük olarak mı binmiştir?” derseniz, biz bu konuda Sayın Başbakanımızın ve Sayın Cumhurbaşkanımızın yine Sayın Aliyev’in razı olmayacağı bir çözüme, Yukarı Karabağ’da ve Ermenistan konusunda, sınır konusunda taraf olmadığımızı açıkça beyan etmişiz. Bunun üzerindeki yanlış anlamaların, ben, biraz iyi niyetin dışında olduğunu tahmin ediyorum ve bir ilişkiyle bağdaşmadığı kanaatindeyim.

İran’a geldiğimizde ise, İran’da bizim “al ya da öde”yle alakalı 2008 yılında ve 2009 yılında tahakkuk eden “al ya da öde” miktarları fatura miktarı olarak çıkmıştır. Dünyadaki bütün anlaşmalar, doğal gaz anlaşmaları bizden önce yapılmış anlaşmalardır biliyorsunuz, “al ya da öde” ile alakalı yükümlülük içermektedir. En son Roma’da yapılan G-20 Enerji Bakanları Toplantısı’nda kaynak ülkeler tüketici ülkeleri yeterince talep miktarında bulunmamakla suçlamışlardır, tüketici ülkeler de zamanında -üretici ülkeleri- üretim yapmamakla itham etmişlerdir. Bütün bunların ortak bir noktası, ortak bir çıkar yolu, protokole bağlanabilecek anlaşmalarda “al ya da öde”yle alakalı yükümlülüklerdir.

Türkiye, özellikle kamuoyunda oluşturulan bir yanlış algılamayla “al ya da öde”yi şöyle anlamaktadır: Verilen paralar, 704 milyon dolar ödenmiş para, İran’daki tahkim davasını kazanmış olmamızdan dolayı mahsuplaşma yoluyla üzerine 200 milyon dolar daha para alınarak o konu kapatılmıştır. Yani Türkiye'nin kazandığı 900 küsur milyon dolarlık davayla mahsuplaşılmıştır. Bakın, şu anda İran’la geldiğimiz noktada “al ya da öde”yle alakalı Türkiye'nin global krizin tesiriyle düşen tüketim eğrilerinden dolayı şu anda yine aynı tehdit söz konusudur. Türkiye, şu anda yaptığı anlaşmaların, ülkesine göre yüzde 75’i, yüzde 85’i, yüzde 80’i gibi oranlarda anlaşma yaptığı miktarın bu kadar dediğim oranıyla almak durumundadır. Bu almadığı gazın karşılığında ödediği miktar boşa giden bir rakam değildir. Yine anlaşmalar farklıdır. Beş yıl içerisinde o gazı tüketmesi hâlinde o ödediği para avans niteliğindedir. Sonradan o para kullandığı yılın gaz fiyatlarıyla değerlendirilecektir. Bundan sonra gazın pahalanması hâlinde ucuz fiyattan alınmış bir avans niteliğindedir. Ama beş yıl içerisinde kullanmaması hâlinde o gaza ödediği para ayrı bir noktaya taşınacaktır.

Bunların içerisinde yaptığı anlaşmalardan, anlaşma fiyatları, gaz fiyatlarını burada deklare etmek gizlilik anlaşması çerçevesinde mümkün olmadığı için rakamları söyleyemiyorum. Ama…

KAMER GENÇ (Tunceli) – Niye gizli olsun ki?

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri) – Bakın, anlaşma budur.

KAMER GENÇ (Tunceli) – Birtakım evrakları açıklıyorsunuz da bunu niye açıklamıyorsunuz?

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri) – Siz, şimdi, devlet ciddiyeti içerisinde attığınız imzaya, bizden önceki hükûmetler zamanında atılan imzalara “Hayır, biz sahip çıkmıyoruz.” noktasında bulunamayız. Biz ciddi bir hükûmetiz. AK PARTİ hükûmetleri üç hükûmet zamanında da bunu uygulamıştır.

Değerli arkadaşlar, konuşulacak çok fazla konu var. Nabucco hem stratejik bir konudur hem ekonomik bir konudur hem de ülkeler arasındaki bir barış projesidir.

S. NEVZAT KORKMAZ (Isparta) – Sorulara cevap vermiyorsunuz.

M. NURİ YAMAN (Muş) - Sayın Bakan, sorularımıza cevap vermiyorsunuz.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri) -Özellikle enerjideki güç noktalarının enerji noktalarıyla örtüşmeye çalıştığı bir dünyada yaşıyoruz.

SIRRI SAKIK (Muş) – Sadece yorum yaptınız.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri) - O zaman, Türkiye, -tekraren söylüyorum- coğrafyasından kaynaklanan avantajları çok iyi kullanmak durumundadır, bunun da ancak siyaseti güçlü olan iktidar zamanında, bir siyasi istikrar zamanında yapılma imkânı vardır, o da AK PARTİ hükûmetleri zamanındadır.

S. NEVZAT KORKMAZ (Isparta) - Sorulara cevap vermediniz.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri) - Değerli arkadaşlar, ben…

Sayın Başkanım…

---

**Kaynak gösterme:** Taner Yıldız (AK Parti, Kayseri). “Avusturya cumhuriyeti bulgaristan cumhuriyeti macaristan cumhuriyeti romanya ve türkiye cumhuriyeti arasında nabucco projesi hakkında anlaşmanın onaylanması (s.s.447)”. TBMM Genel Kurulu, 69. Birleşim tutanağı, 4 Mart 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/taner-yildiz-23-2010-03-04-avusturya-cumhuriyeti-bulgaristan-cumhuriyeti-macaristan-cumhuriyeti-r-3 (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
