# Bitlis'in ekonomik sorunlarına ilişkin gündem dışı konuşması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Tekin Bingöl (CHP, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 88. Birleşim
- **Tarih:** 8 Haziran 2021
- **Gündem:** Bitlis'in ekonomik sorunlarına ilişkin gündem dışı konuşması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=97965
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/tekin-bingol-27-2021-06-08-bitlis-in-ekonomik-sorunlarina-iliskin-gundem-disi-konusmasi

> Tekin Bingöl (CHP), 8 Haziran 2021 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 88. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Bitlis'in ekonomik sorunlarına ilişkin gündem dışı konuşması); konuşma 506 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

TEKİN BİNGÖL (Ankara) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bir kadim şehir; bir zaman İpek Yolu üzerinde bütün kervanların hanlarında konakladığı; kalesiyle, medreseleriyle, hanlarıyla, hamamlarıyla, köprüleriyle bir büyük kadim şehir ve bu şehir yıllardır çok büyük göçler verdi; bugünse mahzun, çaresiz, temel bir sorununu dile getirme, çözüm üretme gayreti içerisinde. Günlerdir Bitlis’in tarihî Ulu Cami’sinin önünde esnaf bir araya gelerek sorununu dile getirmeye çalışıyor. Neylersiniz ki hiçbir eylem olmaksızın sadece dertlerini anlatan Bitlis esnafının sözü dahi Valilik tarafından yasaklanarak kesildi.

Peki, nedir Bitlisli esnaflarımızın, vatandaşlarımızın sorunu? Sorun bu, değerli milletvekilleri. Şimdi, 2019 yılında ortaya çıkan Dere Üstü Islah Projesi diye bir proje Cumhurbaşkanlığı tarafından 2020 yılının sonunda onaylandı. Projenin adı çok iyi: “Dere Üstü Islah Projesi.” Buna hiçbir Bitlisli karşı çıkmıyor, elbette Bitlis Deresi ıslah edilmeli, o tarihî güzellikleri olan köprüler açığa çıkmalı, Bitlis’in değerine değer katılmalı ama neylersiniz ki bu proje, Dere Üstü Islah Projesi olmasına rağmen, 700’e yakın esnafı, bunun yanı sıra camileri, okulları, birçok tarihî tesisi içine alan bir proje. Dere üstünde bunlar yok ama bu esnafın asıl problemi “Buraları bir ay içerisinde yıkın.” tebligatları. Bu tebligatlar Çevre Bakanlığı tarafından esnafa tebliğ ediliyor. Ben aylar öncesinde Çevre Bakanına bir soru sordum -7 maddelik soru- “Bu dükkânların ve bu tarihî eserlerin niçin, hangi gerekçelerle yıkıldığının açıklanması…” diye. Bana verilen cevap çok ilginç, tek cümle, deniyor ki: “Bitlis Belediye Başkanlığının teknik raporunda Bitlis Deresi üzerinde inşa edilmiş olan binaların temelleri olmadığı için yıkım kararı var.” Ya, Allah aşkına, 700 dükkânın, 2 caminin, Buğday Pazarı’nın, tarihî Kazımpaşa İlkokulunun hepsi bu derenin üzerinde mi? Bu derenin üzerinde çok sınırlı sayıda bina vardı, zaten bir kısmı yıkıldı. Bahsedilen, bahse konu olan dükkânların birçoğu dereye metrelerce uzaklıkta ama gelin görün ki bunların hepsi yıkım kapsamına alınmış. Niçin? Burada başka bir hesap var.

Bakın, değerli arkadaşlarım, burada sekiz yüz kırk yıllık Bitlis’in çok önemli bir camisi, Ulu Cami var; burada beş yüz kırk yıllık Hacı Beyihe Camisi var -tarihî bir cam- o da proje kapsamında, cumhuriyetle özdeş Kazımpaşa İlkokulu var; daha neler neler. Çok ilginç, bundan bir yıl önce “sokak sağlıklaştırma” ve “cephe giydirme” adı altında o bölgede iyileştirme yapılan binalar da bu yıkımın içinde. Ya, Allah aşkına, böyle bir proje varsa siz bu kadar masrafı niçin yaptınız, bu sokak sağlıklaştırmasını niye yaptınız, bu masrafları niye yaptınız? Daha da ötesi, PTT binası iki yıl önce yıkıldı, 2 katlı, Deprem Yönetmeliği’ne uygun ve bir de çelik konstrüksiyonla bina yapıldı, şimdi bu da yıkılıyor; bunların hiçbirinin izahı yok. Burada, Bitlis halkı, Bitlis esnafı mağdur ediliyor.

Şunu unutmayın değerli arkadaşlarım: Eğer şu hâliyle bu dükkânlar yıkılırsa, hiç kimseye boyun eğmeden, alın teriyle, Allah’tan rızkını bekleyen Bitlis esnafının ve Bitlis halkının vebali sizin yakanızdadır ve bu vebali asla ödeyemezsiniz. (CHP sıralarından alkışlar)

Değerli arkadaşlarım, 700 dükkân bu ay sonunda yıkılacak. Peki, bu dükkân sahipleri nereye gidecek? Sözüm ona, bir kamulaştırma bedeli biçilmiş. Ya, taşıyacağınız 700 esnaf, şehrin merkezinden 15-20 kilometre uzak yerde, bu dükkânları nasıl yapacaklar, hangi parayla, hangi imkânlarla? Mümkün değil. Sadece ve sadece esnafı zor durumda bırakmak ve unutulmaya yüz tutan Bitlis halkını mağdur etmek…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Tekin Bingöl (CHP, Ankara). “Bitlis'in ekonomik sorunlarına ilişkin gündem dışı konuşması”. TBMM Genel Kurulu, 88. Birleşim tutanağı, 8 Haziran 2021. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/tekin-bingol-27-2021-06-08-bitlis-in-ekonomik-sorunlarina-iliskin-gundem-disi-konusmasi (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=97965

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
