# Denizli mv.ümmet kandoğan'ın, bazı belediyelerin kaldırılması hakkında kanun teklifi (s.s.308) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Tevfik Ensari (AK Parti, İzmir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim - **Tarih:** 20 Aralık 2003 - **Gündem:** DENİZLİ MV.ÜMMET KANDOĞAN'IN, BAZI BELEDİYELERİN KALDIRILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ (S.S.308) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/tevfik-ensari-22-2003-12-20-denizli-mv-ummet-kandogan-in-bazi-belediyelerin-kaldirilmasi-hakkinda > Tevfik Ensari (AK Parti), 20 Aralık 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DENİZLİ MV.ÜMMET KANDOĞAN'IN, BAZI BELEDİYELERİN KALDIRILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ (S.S.308)); konuşma 820 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) TEVFİK ENSARİ (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Bazı Belediyelerin Kaldırılması Hakkında Kanun Teklifi üzerinde, şahsım adına, söz almış bulunmaktayım; konuşmama başlamadan önce, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, bilindiği gibi, belediye hizmetleri, kapsamı ve özellikleri itibariyle, doğrudan insana yönelik hizmetlerdir. Bugün, bu hizmetler yerine getirilirken, insanı insan yapan bütün değerlerin gözetilmesi, korunması ve geliştirilmesi şarttır. Dünyadaki gelişmelere baktığımızda, yönetimde ademimerkeziyetçi bir anlayışın hâkim olduğunu ve yerel yönetimlerin güçlendirilerek geliştirilmesi yönünde adımlar atıldığını görüyoruz. Toplumların gelişmişlik ölçülerini incelediğimizde, ilk göze çarpan, yaşanılan şehrin ve çevre düzeninin insanca yaşama standartlarına uygunluğudur; yani, belediyeler, verdikleri hizmetlerle o toplumun çağdaş yaşam düzeyinin bir göstergesini oluşturmaktadır. Bu nedenle, belediyeler, hizmetlerini sunarken ve geliştirirken, halkın ihtiyaç ve sorunlarını doğru tespit edebilmeli, çözüm konusunda ekonomik, süratli ve kaliteli hizmet anlayışını gözönünde tutmalıdır; çünkü, belediyelerin, doğumdan ölüme kadar, insanların hayatında önemli görevler üstlendiği gerçeğinin yanında, toplum hayatında demokratik katılımın en yakın hissedildiği yönetim kurumları olarak da belediyeler gelmektedir. Belediyelere, akla gelebilecek her türlü görev 1580 sayılı Kanunla yüklenmiştir; ancak, bu görevler yüklenirken belediyelerin malî imkânları, personel sayısı ve kalitesi ile örgütsel özellikleri gibi hususlar göz önünde tutulmamıştır. Özellikle, ülkemiz ekonomisindeki gelişmeler, haberleşmenin artması, ulaşım ağının genişlemesi, piyasa ekonomisine geçiş, hızlı nüfus artışı, köylerden şehirlere göç ve siyasette uygulanan popülist politikalar sonucunda da hızla çoğalan belediyelerin bazıları, zaman içinde, verimli hizmet üreten belediye olma özelliğini kaybederek, sorun üreten belediyeye dönüşmüşlerdir. Hepimizin bildiği ve karşılaştığı, borç batağı içinde kıvranan, personeline maaş ödeyemeyen, istediği gibi hizmet götüremeyen belediye başkanlarımızın feryatlarına son vermek için böyle bir düzenlemenin gerekliliğine inanıyoruz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; gündemimizde yer alan bu teklifle, belediye sınırları içinde nüfusu 2 000 kişinin altına inen yerlerde belediye kurulmasıyla ilgili koşulların tanımlandığı 1580 sayılı Belediye Kanununa aykırılık oluşturan bir durumun giderilmesi de amaçlanmaktadır. Görüştüğümüz kanun teklifinde, 2000 yılı genel nüfus sayımı baz alınarak, nüfusu 2 000'in altında kalan belediyelerin tüzelkişilikleri kaldırılmaktadır. Tüzelkişiliği kaldırılan belediyelerden, belediye sınırları, mevcut komşu bir belediyenin sınırlarına 2 500 metreden daha yakın olanlar, bu belediyeye katılırlar; diğerleri ise, aynı adlı köye dönüştürülmektedir. Kanun teklifinde, tüzelkişiliği kaldırılan belediyelerin taşınır ve taşınmaz bütün malları, hak, alacak ve borçları, personel, kadro, bütçe ve ödenekleri katılacakları belediyeye devredilecek; köye dönüşen yerlerde bu devir il özel idaresine yapılacaktır. Bu değişiklik yapılırken bu belediyelerde çalışan hiçbir personel de mağdur edilmeyecektir. Bu kanun teklifi kapsamına giren belediyelerin, görevlerine mahallî seçimlere kadar devam edecekleri de, aynı zamanda, öngörülmüştür; yani, bir hizmet aksaması kesinlikle söz konusu olmayacaktır. Değerli milletvekilleri, AK Parti olarak, yerel yönetimlerin karşı karşıya kaldıkları sorunları çok iyi biliyoruz. Belediyelerimizin malî sıkıntıları, bu hizmetleri götürmekte karşılaşılan en büyük sorundur. İller Bankasından belediyelere aktarılan para yetersizdir. Bu sorunların giderilmesi için yapılması gereken çok şey var; ancak, bütün bu değişiklikler köklü reformlarla gerçekleşebilir. Öncelikli yapılması gereken, bu teklifte de hedeflendiği gibi, küçük belediyelerin, birleşmeden dolayı daha güçlü bir hale gelmesini sağlamaktır. Ülkemizde belediyelerin yaklaşık yüzde 70'inin nüfusu 5 000'in altında, yüzde 11'i de 2 000'nin altındadır. Bu yasadan etkilenecek olan belediye sayısı 349'dur; ama, bunların 9 tanesi ilçe belediyesi olduğundan, bu kanundan, tabiî ki, etkilenmeyecektir. Bu küçük belediyelerin, öteki yerel yönetim sorunları yanında küçük boyutta olmalarından kaynaklanan özel sorunları da vardır. Küçük belediyelerin ortalama gelirleri, hizmet götüren bir belediyenin beşte 1'i dolayındadır. Elbette, az nüfus ve kıt malî kaynak, personel sorunu yaratmaktadır. Küçük belediyelerin çoğunda hiçbir teknik eleman yoktur. Birçok belediyede ortalama personel sayısı 12 civarındadır ve bunların eğitim düzeyi de çok düşüktür. Bu belediyelerde hizmetlerin önemli bir kesimi ya yürütülememekte ya da çok yetersiz bir şekilde yürütülmeye çalışılmaktadır. Belediye hizmetlerini sunma sorumluluğunda 2 000 nüfuslu bir belediye ile 200 000 nüfuslu bir belediye arasında bir fark yoktur. Bu yönden de ele aldığımızda, küçük belediyeler, teknik, nitelikli ve uzmanlık isteyen belediye hizmetlerini yürütmek için kaynak ve personel bulsalar bile, çoğu zaman, boş kalacak teknik eleman istihdamları yüzünden kaynak savurganlığı yaratmaya devam edeceklerdir. Değerli milletvekilleri, bu kanun teklifi, belediye olma niteliğini kaybetmiş bir yerin komşu belediyeyle birleşerek, daha etkin hizmet verilmesini, daha geniş bakış açısıyla bölgesel gelişmeye imkân sağlayacak kentsel planlamayı olanaklı kılacaktır. Zamanlama yönünden yapılan eleştirilere gelince: Artık, ülkemizin, kaybedecek vakti yoktur, malî kaynağı da yoktur. Pek çok konuda olduğu gibi, yerel yönetimlerin önünü açacak reform niteliğinde düzenlemeler yapacağımızı beyan ettik. Önümüzde, 28 Mart 2004 tarihinde yapılacak yerel seçimler vardır. Düşünebiliyor musunuz, belediye olma vasfını kaybetmiş bir yerde seçim yapacaksınız, adaylar kampanya düzenleyip masraf yapacaklar ve belediye başkanını, meclis üyelerini seçeceksiniz, daha sonra da siz bu düzenlemeyi yapıp, biz böyle bir değişiklik yaptık, seçildiğiniz görevler buraya kadarmış diyeceksiniz. Bunu yapmak mümkün olamayacağına göre, sizler de takdir edersiniz ki, milletimizin bir beş yıl daha kaybetmeye tahammülü yoktur. Asıl yanlış olan budur değerli arkadaşlarım. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemiz için güzel günleri hedeflediğimiz bu dönemde, her konuda çözüm üretmek ve hızlı, somut adımlar atmak zorundayız. Çağımız, ışık hızıyla değişen bilgi çağıdır. Yerel yönetimler kalkınmadan yurt kalkınması olmaz, yerel yönetimler güçlenmeden demokrasi güçlenmez; yani, yerel yönetimler olmazsa olmaz. Konuşmama son verirken, gerek kamu yararının gözetilmesi gerekse topluma etkin bir hizmet götürülmesini sağlayacak bu teklifin kabul edilerek milletimize hayırlı olmasını diler; Yüce Heyetinizi, saygıyla selamlarım. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Tevfik Ensari (AK Parti, İzmir). “Denizli mv.ümmet kandoğan'ın, bazı belediyelerin kaldırılması hakkında kanun teklifi (s.s.308)”. TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim tutanağı, 20 Aralık 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/tevfik-ensari-22-2003-12-20-denizli-mv-ummet-kandogan-in-bazi-belediyelerin-kaldirilmasi-hakkinda (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.