# Denizli mv.ümmet kandoğan'ın, bazı belediyelerin kaldırılması hakkında kanun teklifi (s.s.308) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Tevfik Ziyaeddin Akbulut (AK Parti, Tekirdağ) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim - **Tarih:** 20 Aralık 2003 - **Gündem:** DENİZLİ MV.ÜMMET KANDOĞAN'IN, BAZI BELEDİYELERİN KALDIRILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ (S.S.308) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/tevfik-ziyaeddin-akbulut-22-2003-12-20-denizli-mv-ummet-kandogan-in-bazi-belediyelerin-kaldirilmasi-hakkinda > Tevfik Ziyaeddin Akbulut (AK Parti), 20 Aralık 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DENİZLİ MV.ÜMMET KANDOĞAN'IN, BAZI BELEDİYELERİN KALDIRILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ (S.S.308)); konuşma 867 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA TEVFİK ZİYAEDDİN AKBULUT (Tekirdağ) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; Denizli Milletvekili Ümmet Kandoğan'ın Bazı Belediyelerin Kaldırılması Hakkında Kanun Teklifi ve İçişleri Komisyonu raporu üzerinde söz almış bulunuyorum; Grubum adına, hepinizi sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün huzurlarınıza gelen teklif, çok önemli bir reformun, mahallî idareler reformunun bir ucudur. Aslında, burada yaptığımız, 1580 sayılı Kanuna göre, belediyeliği düşmüş ve yine aynı Kanunun 154 üncü maddesine göre, seçim yapılması mümkün olamayan ve köy mü, belde mi oldukları -hani, "ne köy, ne kasaba" diye bir söz vardır- ne köye, ne kasaba oldukları belli olmayan birtakım beldelerin bu zor durumdan kurtarılarak, bunlara hakikî kimliğinin verilmesidir. Değerli arkadaşlarım, bu belediyelerimiz, yasamıza göre, 2 000 nüfusun altındadır. Bunlara Köy Hizmetleri hizmet götüremiyor, diğer köylere hizmet veren birimler bunlara hizmet veremiyor; bunlar belediyedir diye belediyelerin haklarından da, yani, İller Bankasından da yeterli payı ve ödeneği, dolayısıyla, Köy Hizmetlerinden belediye olduğu için hizmet alamayan, âdeta kenarda köşede unutulmuş birer yerleşim merkezleridir. Bu yerleşim merkezlerinin nereler olduğunu araştırdım, İller Bankasından da "bunların malî durumları nedir, siz bunlara ne gönderiyorsunuz?" diye sordum. Değerli arkadaşlarım, bu, İller Bankasından almış olduğum bir bilgisayar çıktısıdır ve bu çıktının son bölümü -belki şurada görüyorsunuz- bu belediyelerin borçlarına aittir. İçlerinde bir ikisi müstesna, bütün bu belediyelerin İller Bankasına, Emekli Sandığına, SSK'ya trilyonlarca borçları var. Ümmet Bey, teklifin sahibi söylediler; 22 trilyon lira bu belediyelerimizin borçları var. Bu borç sıkıntısı altında bir yandan borcunu ödeyemeyen, öte yandan hizmet alamayan ve kenarda köşede kalmış, her halükârda hizmet bekleyen bu beldelerin bu sıkıntılı haline bir son veriyoruz. Bunların borçlarının, vereceğimiz önergelerle, İller Bankasının hisselerinden mahsup edilmesini sağlıyoruz; bunlara Köy Hizmetlerinin hizmet götürmesini sağlıyoruz; bunların iki üçü geçmeyen memurlarını da il özel idarelerine alarak, bunlara yeni bir imkân tanıyoruz. Değerli arkadaşlarım, burada kendimizi aldatmayalım. Yani, bu konunun gerçekten sağduyu sahibi vatandaşlarımız tarafından paylaşıldığını herkes kabul ediyor. Bana birçok beldeden "çok iyi yapıyorsunuz, bizi bu sıkıntılı durumdan kurtarıyorsunuz, aman bundan geri adım atmayın" diye bir sürü telefonlar geliyor. Değerli arkadaşlarım, burada, hamasi duygular içerisinde, olaya duygusal olarak yaklaşmak yerine, akılcı yaklaşmak gerektiği kanaatindeyim. Bunların içinde bulunduğu durumları size arz ettim. Ben inanıyorum ki, böylesine seçimlerden önce getirdiğimiz ve seçimden önce burada yaşayan insanlarımıza bir hak tanıdığımız.... Eğer, seçimden önce böyle bir talep gelmeseydi, böyle bir teklif gelmeseydi, gayet tabiî, beş yıl daha bunların sıkıntıları devam edecekti. Dolayısıyla, seçimden önce bunun getirilmesinin nedeni, vatandaşlarımızın bu konuda tercih haklarını ortaya koyarak, yeni durumlara göre oy vermelerini sağlamaktır. Değerli arkadaşlarım, kaldı ki, bu yerler üzerinde mahallî idareler reformu tasarısıyla ve yeni getirilecek köy kanunuyla, çok farklı düzenlemeler getirilerek, köy muhtarlarının yetkilerinin artırılarak ve şartların gereğine göre İller Bankasından köy muhtarlıklarına paylar getirilerek, bu belediyelerin durumları, yeni bir statüye, reformla kavuşturulmuş olacaktır ve böylelikle, kesinlikle bir mağduriyet söz konusu olmayacaktır. Değerli arkadaşlarım, bu teklifte, 1 inci madde üzerinde ve daha sonraki maddeler üzerinde birtakım önergeler getiriyoruz. Bu önergelerle, sadece 2000 nüfus sayımı esas alınmayarak, bundan böyle, her halükârda, yasanın tanımış olduğu ve 2 000 nüfusun altına düşmekle yasal şartlarını kaybeden belediyelerin otomatik olarak belediye sıfatlarının kaldırılması yönünde bir uygulama getiriyoruz, devamlı ve sürekli olması açısından. Yine, tüzelkişiliği kalkan belediyelerin tümünün köy olmasını getiriyoruz. Ancak, büyükşehir belediyesi, il ve ilçe belediyeleri içinde kalanların; yani, il merkezi, ilçe merkezi ve büyükşehir belediye hudutları içerisinde kalanlar hariç olmak üzere, böyle bir önergeyle, kendi arzuları dışında hemen bir başka belediyeye bağlanma konusundaki zorunluluğu kaldırıyoruz. Çünkü, bu beldelerde yaşayan insanlarımızın yakın komşularıyla çeşitli uygun olan olmayan komşuluk münasebetleri olabilir ve bir de, 5442 sayılı Yasa, İller İdaresi Kanunu, artı, 1580 sayılı Belediye Kanunu, arzu eden belediyelerin, köylerin bir başka belediyeye veya komşu köy veya komşu belediyeyle birleşmelerine zaten olanak sağlıyor; kendi imkânlarıyla, kendi arzularıyla, kamuoyu yoklamalarıyla, referandumla. Bu, zaten yasa tarafından kendilerine verildiği için, biz, bu uygulamanın kendilerine bırakılmasını uygun gördük ve bir önergemizle -biraz sonra okunacak- böyle bir düzenlemeyi getiriyoruz, halkımızın tercihini getiriyoruz; isteyen bağlanır diyoruz, istemeyen bağlanmaz diyoruz. Değerli arkadaşlarım, bunların borçlarının tasfiyesi, gerçekten, çok önemli. Bir örnek olsun diye arz edeceğim. Bir belediye -ismini vermiyorum burada- nüfusu 1 000 civarında ve İller Bankasından ayda sadece 8 milyar lira pay alıyor. Bu belediyenin, İller Bankasına, SSK'ya olan borcu 2,5 trilyon lira. Sizlere soruyorum: Bu belediye, bu borcu ne zaman öder? Kırk yılda mı; çocukları mı, torunları mı; kimler bu borcu ödeyebilir? Bu belediyeyi bu sıkıntılı durumdan, ancak, böyle bir düzenlemenin dışında başka bir düzenleme kurtarabilir mi? Değerli arkadaşlarım, bu belde insanlarına bundan sonra hakiki hizmeti getirmek açısından bir gayret başlayacak. Bu beldelere, şimdiye kadar, kıt kanaat, imkansızlıklar içerisinde, aracı gereci olmadan, birkaç memurla yapılan hizmet yerine, il özel idareleriyle, köy hizmetleriyle çok daha etkin hizmetler verilecek. Bu teklifte, bunların borçlarının il özel idarelere yüklenmemesi ve bu borçların İller Bankasından kendilerine ödenen paylarla ödenmesi için verdiğimiz önergeyle bir değişiklik yapıyoruz; böylece, bu 22 trilyon liralık borç külfetini il özel idarelerine yüklemiyoruz. Dolayısıyla, bu belediyelerdeki bu sorunlar, bunların gerçekten hizmet alamayan ve çok zor durumda olmaları karşısında -zaten reform tasarısında var olan- bunlara yeni bir şekil verilerek, bu yerlerde daha etkin hizmet vermek açısından, böyle bir teklifin lehinde olumlu oy vereceğimizi arz ediyorum. Ayrıca, verdiğimiz bu önergelerle, yasadan kaynaklanan veya düzeltilmesi gereken konuları da düzeltiyoruz. Mahallî idareler reform tasarısının önemli bir başlangıcı olarak bu teklifi sayıyorum. Bu duygu ve düşüncelerle, Yüce Heyetinizi sevgiyle, saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Tevfik Ziyaeddin Akbulut (AK Parti, Tekirdağ). “Denizli mv.ümmet kandoğan'ın, bazı belediyelerin kaldırılması hakkında kanun teklifi (s.s.308)”. TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim tutanağı, 20 Aralık 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/tevfik-ziyaeddin-akbulut-22-2003-12-20-denizli-mv-ummet-kandogan-in-bazi-belediyelerin-kaldirilmasi-hakkinda (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.