# Esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşları kanun tasarısı (s.s.851)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Tuncay Ercenk (CHP, Antalya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 108. Birleşim
- **Tarih:** 7 Haziran 2005
- **Gündem:** ESNAF VE SANATKARLAR MESLEK KURULUŞLARI KANUN TASARISI (S.S.851)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/tuncay-ercenk-22-2005-06-07-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanun-tasarisi-s-s-851

> Tuncay Ercenk (CHP), 7 Haziran 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 108. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ESNAF VE SANATKARLAR MESLEK KURULUŞLARI KANUN TASARISI (S.S.851)); konuşma 966 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA TUNCAY ERCENK (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu Tasarısı ile Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabiî Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Raporu hakkında Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, görüştüğümüz tasarı, esnaf ve sanatkârları ilgilendiren bir tasarı. Esnaf ve sanatkârların yapılan sayıma göre 5 614 000 üyesi var. Bu sayıyla, bu örgütümüz, Türkiye'deki en büyük sivil toplum örgütü olma özelliğini koruyor; ancak, bu yasa tasarısı hazırlanırken, böylesine önemli bir örgütün temsilcileriyle, kendileriyle veya üyeleriyle herhangi bir temas yapılıp yapılmadığı konusunda, gerçekten, şu anda bir fikir sahibi değiliz. Bunu, Tuncay Ercenk olarak, bir Cumhuriyet Halk Partisi Antalya Milletvekili olarak söylemiyorum. Aynen, bu örgütün başı, Genel Başkanı Sayın Derviş Günday'ın virgülüne ve noktasına dokunmadan kendi sözleriyle açıklamak istiyorum. "Katkı ve mutabakatımız alınmadan, bir oldubittiyle son şekli verilen meslekî kuruluşlarımızın teşkilat kanunu, karşıda, Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülüyor. Bizlerin, kendimizle doğrudan ilgili böylesine hayatî bir kanunu izlememize izin verilmiyor. Bu durumu şiddetle kınıyoruz" diyor Sayın Derviş Günday.

Biz, bu kürsüye her çıkışımızda, toplumun çeşitli kesimleriyle ilgili bir tasarı hazırlanırken, o kesimlerin görüşlerinin alınması, muhalefet partisiyle birlikte bu tasarıların hazırlanması, doğrusu neresi, yanlışı neresi, o ilgili kesimlerin de düşüncesi ve görüşü alınarak tasarının hazırlanmasında çok büyük yarar gördüğümüzü, çünkü, toplumu ilgilendiren yasalar olması nedeniyle, böyle bir tartışmanın, böyle bir görüşmenin, görüş alışverişinin alınmasında hep yarar gördüğümüzü söyleyegeldik; ama, öyle görüyorum ki, bugüne kadar, bu tasarılar hazırlanırken, toplumun o kesimleriyle ciddî bir görüş alışverişinde bulunulmadan Yüce Meclisin önüne getiriliyor ve bir oldubitti anlayışıyla tasarılar kanunlaştırılmaya çalışılıyor.

Değerli arkadaşlarım, gerçekten, Türkiye, ekonomik ve siyasal açıdan çok iyi yönetilmiyor. Geçenlerde, yüzde 9,9 büyümeden söz edildi; ancak, büyüme dediğimiz zaman, bir kalkınmanın varlığından söz etmek lazım, büyüme dediğimiz zaman, üretimden söz etmek lazım. Kalkınma, üretim, büyümenin temel unsurları. Fabrika açılmıyor, işsizlik artıyor; ama, biz, ne hikmetse, büyüdüğümüzü iddia ediyoruz. 222 900 esnaf kepenk kapatmış. Esnafı böylesine perişan. Çiftçisine bakarsanız, aynı perişanlık, emekliye bakarsanız, memura bakarsanız, aynı perişanlık; ama, Türkiye'de ekonominin büyüdüğünden söz edilme noktasına geliniyor. 250 milyar dolarlık bir borç var gündemimizde ve yine, Türkiye'de 9,9 büyümeden söz edilme noktasına gelinmiş. Esnaf protesto altında bunalmış, sanayi çarşıları ve ticaret merkezlerinde rüzgâr esmiyor; bakkalı, terzisi, marangozu, demircisi, kahvecisi, kamyoncusu, berberi, kuaförü, tamircisi, hepsi sıkıntı içinde ve hükümet, maalesef, büyümeden söz ediyor ve dolaştığımız her yerde "evimize ekmek götüremiyoruz" şikâyetleriyle karşılaşıyoruz; ama, biz, büyümeden söz ediyoruz.

Değerli arkadaşlarım, 2003-2005 Mart arası 222 900 esnaf kepenk kapatmış. Rakamlarla vermek istiyorum. 2003 yılında 141 291 yeni işyeri açılmış, aynı yılda 104 400 işyeri kepenk kapatmış; 2004 yılında 146 095 yeni işyeri açılmış, aynı yılda 92 700 işyeri kepenk kapatmış; 2005 yılının ilk üç ayında 25 800 işyeri kapanmış.

Türkiye'de protesto edilen senet sayısı hızla artmaktadır. 1 milyar liranın üstündeki protesto edilen senet sayısı yüzde 69 artmıştır; 1 milyarın altındaki protesto edilen senet sayısı yüzde 13 artmıştır; 1 milyarın altındaki protesto edilen senetlerin sayısı yüzde 14 artmıştır; 1 milyarın üstünde protesto edilen senet sayısı, 2005'in şubat ayında, bir önceki döneme göre de yüzde 70 artış göstermiştir.

Çiftçinin durumu aynı şekilde. Çiftçi 1 kilo buğdaya 1 bardak çay içebiliyor; 3 kilo buğdaya 1 litre mazot alırken, şimdi 7-8 kilo buğdaya 1 litre mazot alabiliyor. Tabiî, çiftçinin bu durumu, dolayısıyla esnafa da yansıyor. Esnafın da alışveriş gücü... Çiftçinin alım gücü olmayınca, esnafın da alışveriş gücü azalıyor ve esnaf ciddî olarak ekonomik sıkıntılarla ve protestolu senetlerle karşılaşma noktasına geliyor.

Değerli arkadaşlarım, esnaf ve sanatkârların bu ekonomik ve sosyal sıkıntıları ortada dururken, bu örgütün en üst kuruluşlarının yönetim biçimini tartışmaya başlıyoruz; federasyonu ne olacak, yönetim kurulunun görevi ne olacak, genel kurulun görevi ne olacak, nerelerden gelir elde edecek, bununla ilgili tasarıyı gündeme getirmiş ve kanunlaştırmaya çalışıyoruz.

Eğer esnafın durumu bu şekilde giderse, çiftçinin ekonomik sıkıntısı bu şekilde devam ederse, bırakın genel kurulun, yönetim kurulunun görevlerini tartışmayı, oda oluşturacak esnaf bulmak bile güçleşecek. Bu sıkıntılara çözüm bulmak hükümetin temel görevidir; yoksa, bu odaların oluşturduğu genel kurulların, örgütlerin, federasyonların yönetim biçimleri şöyle veya böyle olsun demek, esnafın sorunlarına temelli bir çözüm bulmaktan uzak bir anlayıştır.

Değerli arkadaşlarım, bunu, ben, buradan, bir siyasetçi olarak Yüce Meclise sunmaya çalıştım. Bir de, izin verirseniz, bu tasarının muhatabı ne diyor, bu tasarının muhatapları ne söylüyor, onların ağzından birkaç tane örnek vermek istiyorum:

"Üretim yapılamıyor. Her ne kadar makro dengeler olumlu bir hava estirmiş olsa da, bugün itibariyle piyasalarda talepte de arzda da ciddî sıkıntılar çekiyoruz. IMF programını bekliyoruz. Programın ne getireceğini tam olarak bilemiyoruz; ama, geçmişe baktığımızda IMF programının Türkiye'ye bugüne kadar bir şey vermediğini görüyoruz." Sinan Aygün, Ankara Ticaret Odası Başkanı.

"Şu anda piyasada ciddî bir durgunluk yaşanıyor. İthalatın fazla olması döviz kurlarının aşağı seviyelere düşmesi ve diğer sektörlerin anadamarı konumunda bulunan tarım sektörünün canlanmaması, piyasayı olumsuz etkiliyor. Geçen yıla göre Adana'da ülkemize dışarıdan gelen malların fazla olması nedeniyle talep azalması oldu. İhracatımızda geçen yıllara göre fazla bir artış da olmadı." Şaban Baş, Adana Ticaret Odası Başkanı.

"Piyasalarda durgunluk var; bunun en önemli üç sebebi, uygulanan ekonomik programın tabana yayılamaması, kurdaki sıkıntı ve geçmişte yaşadığımız ekonomik sıkıntılardan dolayı üzerimizde kalan ürkeklik ve endişe." Mehmet Yüksel, Denizli Ticaret Odası Başkanı.

"Yaşanan durgunluk, bizce, dolar kurundaki düşüş ve bir türlü istikrarın sağlanamaması, kamu yatırımlarının yok denecek kadar düşük olması, piyasalarda sürdürülebilir bir güvenin henüz yakalanmamasından kaynaklanıyor. Diyarbakır'da içpazarda talep artışı yok, üretim de artmıyor." Şeyhmuz Akbaş, Diyarbakır Sanayi ve İşadamları Derneği Başkanı.

"Piyasada durgunluk yaşanıyor. Sebepleri, SSK ve Bağ-Kur primlerinin aşağıya çekilmesi, vergilerin yükseltilmesi, vatandaşın alım gücünün düşük olması. İlimizde içpazarda geçen yıla göre talep azaldı. Bölgemizde üretim de artmadı istihdam da. Bu şartlar böyle devam ederse, 2005 yılının kalan dokuz ayını pek iyi görmüyoruz, ümitli değiliz." Bekir Duvarcı, Konya Esnaf ve Sanatkârlar Odası Birliği Başkanı.

"Makro düzeydeki gelişmelere rağmen piyasalarda gözle görülür bir iyileşme ve küçük esnafın beklentilerine cevap verecek bir gelişme henüz ortaya çıkmadı. Siyasî istikrarın ekonomik istikrara dönüşmesini istiyoruz." Adnan Sakoğlu, Samsun Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Tuncay Ercenk (CHP, Antalya). “Esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşları kanun tasarısı (s.s.851)”. TBMM Genel Kurulu, 108. Birleşim tutanağı, 7 Haziran 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/tuncay-ercenk-22-2005-06-07-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanun-tasarisi-s-s-851 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.