# Hakimler ve savcılar kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına daiir kan.tas.( ss. 951) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Tuncay Ercenk (CHP, Antalya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 119. Birleşim - **Tarih:** 27 Haziran 2005 - **Gündem:** HAKİMLER VE SAVCILAR KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİİR KAN.TAS.( SS. 951) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/tuncay-ercenk-22-2005-06-27-hakimler-ve-savcilar-kanunu-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-2 > Tuncay Ercenk (CHP), 27 Haziran 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 119. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: HAKİMLER VE SAVCILAR KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİİR KAN.TAS.( SS. 951)); konuşma 860 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA TUNCAY ERCENK (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 951 sıra sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu raporunun 26 ncı maddesi hakkında Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına ve kişisel görüşlerimi açıklamak üzere söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. Sayın milletvekilleri, tasarının 26 ncı maddesiyle ilgili gerekçeye baktığımız zaman "2802 sayılı Kanunun 69 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında yapılan değişiklikle, madde metni 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile uyumlu hale getirilmiştir" deniyor. Gerçekten, bu uyumun sağlanması doğal bir gelişmedir, doğal bir sonuçtur. Şimdi, bundan önceki konuşmamda belirttiğim gibi; tamam, bu değişiklik uyumlu hale getiriliyor da, ne ne oluyor, ne yapılıyor da uyumlu hale getiriliyor, nereden ne çıkarılıyor, nerede ne, hangi madde ekleniyor; onu da açıklamakta yarar var diye düşünüyorum. Şimdi, 2802 sayılı Kanunun 69 uncu maddesini önce okumak gerekiyor, bilmek gerekiyor ki, bu maddeyle ilgili düşüncelerimizi açıklayabilelim. Yine, 2802 sayılı Yasanın 69 uncu maddesi hâkim ve savcıların meslekten çıkarılmasını düzenliyor. Meslekten çıkarma ise, bir daha mesleğe alınmamak üzere göreve son verilme olarak belirtilmiş 69 uncu maddede. "68 inci maddenin (e) bendinde yazılı hallerden dolayı hangi sınıf ve derecede olursa olsun -69 uncu maddeyi inceliyoruz- iki defa diğer hallerden dolayı bir derecede iki veya derece ve sınıf kaydı aranmaksızın üç defa yer değiştirme veya derece yükselmesinin durdurulması cezası almış olmak veya taksirli suçlar hariç olmak üzere, ağır hapis veya üç aydan fazla hapis veya affa uğramış olsa bile 8 inci maddenin (h) bendinde yazılı suçlardan biri ile kesin hüküm giymek meslekten çıkarılmayı gerektirir" diyor 69 uncu maddenin birinci cümlesi; "Ancak, hürriyeti bağlayıcı cezanın ağır hapis veya yukarıda belirtilen suçlardan dolayı verilmemiş olması şartıyla, ertelenmiş veya 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 4 üncü maddesindeki ceza ve tedbirlerden birine çevrilmiş olması halinde meslekten çıkarma cezası yerine yer değiştirme cezası verilir" diyor. Yine, önümüzdeki tasarının 26 ncı maddesiyle uyumlu hale getirilen, 26.9.2004'te çıkarılan yasayla uyumlu hale getirilmesi gereken 69 uncu maddenin üçüncü fıkrasında da "Hükümlülüğü gerektiren suç, mesleğin şeref ve onurunu bozan veya mesleğe olan genel saygı ve güveni gideren nitelikte görülürse, cezanın miktarına ve ertelenmiş veya 647 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki ceza veya tedbirlerden birine çevrilmiş olup olmadığına bakılmaksızın, meslekten çıkarma cezası verilir" denmektedir. Şimdi, bu eski metni ben size arz ettim. Yeni metinde, yani, bu tasarıyla uyumlu hale getirilen; yani, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunuyla uyumlu hale getirilme gerekçesinde belirtildiği gibi, 69 uncu maddenin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde geçen "ağır hapis veya" ibaresi metinden çıkarılmış; aynı fıkranın ikinci cümlesinde geçen "ağır hapis" ibaresi, "hapis" şeklinde değiştirilmiş; ikinci fıkrasında geçen "647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 4 üncü maddesindeki" ibaresi ile üçüncü fıkrasında yer alan "647 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki" ibaresi de, yine, yeni ceza yasasıyla uyumlu hale getirilmesi için "5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki" -tırnak içinde bunlar- şeklinde değiştirilmiştir. Şimdi, bu değişiklikle doğal bir uyum gerçekten sağlanmış. Bu şekilde değiştirilen maddeye baktığımız zaman, meslekten çıkarma cezası, yine, tarifi aynı kalıyor değişiklikle; ancak, değiştirilen şekliyle size sunmak istiyorum: "68 inci maddenin (e) bendinde yazılı hallerden dolayı hangi sınıf ve derecede olursa olsun iki defa diğer hallerden dolayı bir derecede iki veya derece ve sınıf kaydı aranmaksızın üç defa yer değiştirme veya derece yükselmesinin durdurulması cezası almış olmak veya taksirli suçlar hariç olmak üzere…" ibaresinden sonra, "ağır hapis veya" ibaresi çıkarılmış -devam ediyor- "üç aydan fazla hapis veya affa uğramış olsa bile 8 inci maddenin (h) bendinde yazılı suçlardan biri ile kesin hüküm giymek meslekten çıkarılmayı gerektirir. Ancak -yeni metni okuyorum- hürriyeti bağlayıcı cezanın hapis veya yukarıda belirtilen suçlardan dolayı verilmemiş olması şartıyla, ertelenmiş veya 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki ceza ve tedbirlerden birine çevrilmiş olması halinde meslekten çıkarma cezası yerine yer değiştirme cezası verilir." Yine, değiştirilen 69 uncu maddenin üçüncü fıkrasını yeni haliyle Yüce Meclise sunmak istiyorum: "Hükümlülüğü gerektiren suç, mesleğin şeref ve onurunu bozan veya mesleğe olan genel saygı ve güveni gideren nitelikte görülürse, cezanın miktarına ve ertelenmiş veya 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki ceza veya tedbirlerden birine çevrilmiş olup olmadığına bakılmaksızın, meslekten çıkarma cezası verilir." Şimdi, bu incelemeyi yaptıktan sonra teknik olarak bir eksikliği Yüce Meclise sunmak istiyorum. Tabiî, daha sonra çıkarılan tasarıda, yetkililerle görüşmemde böyle bir düzenleme yapıldığı bana iletildi; ancak, bu maddeye de el değmişken, buradaki "ağır hapis" tabirinin de çıkarılmasında yarar vardı diye düşünüyoruz. Şimdi, 8 inci maddenin (h) bendinde yazılı suçlardan biriyle kesin hüküm giymek eski maddede de vardı, yeni maddede var o. Ancak, orada (h) maddesine atıf yapıldığı için (h) maddesine bakmak gerekiyor, yani, (h) fıkrasına. Hangi maddenin; 8 inci maddenin (h) fıkrasına bakmak gerekiyor. Taksirli suçlar hariç olmak üzere, ağır hapis veya üç aydan fazla hapis veya affa uğramış olsa bile devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı bir suçtan veya kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak veya bu suçlardan veya taksirli suçlar hariç olmak üzere üç aydan fazla hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir fiilden dolayı soruşturma veya kovuşturma altında olmamak hâkim adaylarının ve savcı adaylarının niteliklerinden birisi. Şimdi, yeni maddede de, bu (h) fıkrasına atıf yapılıyor; ancak… --- **Kaynak gösterme:** Tuncay Ercenk (CHP, Antalya). “Hakimler ve savcılar kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına daiir kan.tas.( ss. 951)”. TBMM Genel Kurulu, 119. Birleşim tutanağı, 27 Haziran 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/tuncay-ercenk-22-2005-06-27-hakimler-ve-savcilar-kanunu-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-2 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.