# Tc anayasasının bazı maddelerinin değiştirilmesi hakkında kan tekl.(ss.1004) (bütçe sistemi hakkında)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Tuncay Ercenk (CHP, Antalya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim
- **Tarih:** 26 Ekim 2005
- **Gündem:** TC ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA KAN TEKL.(SS.1004) (BÜTÇE SİSTEMİ HAKKINDA)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/tuncay-ercenk-22-2005-10-26-tc-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degistirilmesi-hakkinda-kan-tekl-ss

> Tuncay Ercenk (CHP), 26 Ekim 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TC ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA KAN TEKL.(SS.1004) (BÜTÇE SİSTEMİ HAKKINDA)); konuşma 1.018 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA TUNCAY ERCENK (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 1004 sıra sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu raporunun 1 inci maddesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun görüşleri ile kişisel görüşlerimi açıklamak üzere söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Sayın milletvekilleri, şu anda görüşmekte olduğumuz teklif Anayasayı değiştiriyor. Görüşmekte olduğumuz teklif bir yönetmelik, bir tüzük değişikliğini içeren teklif değil, Anayasayı değiştiriyoruz. Anayasa, bir devletin işleyişini, kurallarını, yapısını, temelini içeren bir kurallar bütününü kapsar. Anayasa bir devletin temel yasasıdır. Dolayısıyla, bu tür yasaların, Anayasanın, temel yasanın değiştirilmesi noktasında karar verildiği anda bir şeye dikkat etmek lazım; o da, gerekli tartışmanın yapılıp yapılmadığı, acaba konunun uzmanlarıyla bu konunun görüşülüp görüşülmediği, Cumhuriyet Halk Partisinin, Anamuhalefet Partisinin ve diğer partilerin bu konudaki görüşlerinin alınıp alınmadığı önemli bir nokta olarak karşımıza çıkıyor.

Sayın milletvekilleri, konu tartışmaya açılmamıştır, konu kamuoyunun bilgisine sunulmamıştır, konu işin uzmanlarınca tartışılmamıştır ve bu şekilde, hiçbir kimse bilgi sahibi olmadan Yüce Meclisin önüne getirilerek şu, şu, şu maddeleri değiştirilsin... Neyin maddeleri değiştirilsin; Tüzüğün değil, yönetmeliğin değil, kanunun değil, Anayasanın şu şu maddeleri değiştirilsin... Bence, bu, önemli bir eksiklik diye düşünüyorum. Bundan önceki uyarılarımızın da dikkate alınmadığı, maalesef, bugün ortaya çıkmaktadır.

Değerli arkadaşlarım, bu konudaki hassasiyetimizin gerekçesini şimdi arz edeceğim. Bütçeyi, 2006 yılı bütçesini Meclise sunuyorsunuz. Şu görüştüğümüz tasarıda birtakım terimleri, birtakım kavramları değiştirme isteniyor bizden. Ancak, bu tasarıda, şu anda görüşmekte olduğumuz tasarıda geçen birtakım kelimeler, cümleler, kavramlar daha önce başka bir kanunla değiştirilmiş; yani, siz,bütçeyi, yeni kavramla, yani "merkezî yönetim bütçesi" kavramını içeren bir şekilde Meclise sunmuşsunuz; ama, şimdi, Anayasayı değiştiriyorsunuz. Benim bildiğim veya bizim bildiğimiz, kanunlar Anayasaya uygundur; ama, burada yapılanla, Anayasa kanuna uyumlu hale getiriliyor. Bu, önemli bir çelişki, ciddî bir çelişki, ciddî bir eksiklik. Yani, gülerek geçiştirilecek, olabilir böyle şeyler denecek bir konu değil bu; Anayasa bu, tartıştığımız, Anayasa. Önce kanunu değiştiriyoruz, sonra Anayasayı bu değiştirdiğimiz kanuna uygun hale getirmeye çalışıyoruz!.. Ciddî bir çelişki olarak düşünüyorum.

Şimdi, Kamu Malî Yönetimi Kontrol Kanununun 75 ve 77 nci maddeleri daha önce değiştirildi; "teftiş", "denetleme" kelimeleri ve buna benzer şeyler değiştirildi. Ayrıca, bu Kanunun, 5018 sayılı Kanunun 10/6 ncı fıkrası da, değişiklik yapılmak üzere tasarı haline getirildi. Yani, şimdi, bizim yaptığımız şu anda, Anayasayı tasarıya uydurmak; bırakın kanuna uydurmayı, tasarıya uydurma noktasına geldi. Bu da çok önemli bir çelişki ve Anayasa açısından olumsuz bir yaklaşım olarak düşünüyorum.

Böyle bir gariplik, tabiî, şimdiye kadar yaşanmadı; bence, ilk defa AKP İktidarında yaşanıyor; ancak, AKP İktidarında şimdiye kadar yaşanan gariplik sadece bu değil. Ben, mesela, hakkında, zimmet, ihtilas ve cürüm işlemek için teşekkül oluşturma suçuyla yargılanan, iddiasıyla yargılanan bir başbakanı, ilk defa, AKP İktidarında gördüm ve yine, ben, hakkında, trilyonluk dava nedeniyle, bu iddiayla dava açılan, Siyasî Partiler Kanununa muhalefet eden bir Dışişleri Bakanını, ilk defa, AKP İktidarında gördüm ve yine, ben, bir İçişleri Bakanını, hakkında, yine, kayıp trilyon davasında sanık olarak yargılanan, bu iddiayla yargılanan İçişleri Bakanını AKP İktidarında gördüm. Yani, bu gariplikleri saymakla bitmiyor. Değerli arkadaşlarım, hakkında, devlet hazinesini zarara uğratma, vergi kaçırma iddiasıyla yargılanan ilk Malîye Bakanı da AKP İktidarında. Tapusuz bir arazisi olan ve bu tapusuz arazisine tapu almak için yasa değiştiren ilk Malîye Bakanını, yine, AKP İktidarında görüyorum. Ee, bu gariplikleri artık ne kadar yaşayacağız, gerçekten bilemiyorum. Bu da yetmedi, mahdumunun çiftliğindeki tavuklar için mısır ithal edecek, Gümrük Vergisini indiriyor, Malîyeyi zarara uğratıyor, bu Malîye Bakanı da AKP İktidarında. Gariplikler çok. Ruhsat almadan, kaçak villa yaptırıp vatandaşa kötü örnek olan Malîye Bakanı, yine, AKP İktidarında. Hiçbir yasal dayanağı olmadan, ülkemizin değerlerini yandaşlarına peşkeş çekmek için, yaptığı çalışmalar nedeniyle hakkında gensoru verilen ilk Malîye Bakanı da, yine, AKP İktidarında.

AHMET YENİ (Samsun) - Ne oldu ama?.. Yani, ispat edebildiniz mi?.. Yani, hep boşuna…

TUNCAY ERCENK (Devamla) - Geliyor, geliyor…

Şimdi, vergi toplamakla görevli, devlet hazinesinin gelirini artırmakla görevli bir Malîye Bakanı, vergi kaçırdığı iddiasıyla yargılanıyor; o Malîye Bakanı da, AKP İktidarının Malîye Bakanı; yani, bu çelişkileri anlatmakla bitmiyor.

Şimdi, neden söylüyorum bunu; istediğiniz kadar "genel-katma bütçe" deyin, istediğiniz kadar "kamu idareleri" deyin, efendim, istediğiniz kadar yasa değiştirin, bütçeyi, istediğiniz kadar kendi görüşlerinize uygun hale getirin; ama, uygulayanlar eğer değişmemişse, uygulayanlar farklı zihniyetteyse,bu kanunun ve Anayasanın uygulanması mümkün değildir.

Bakın, değerli arkadaşlarım, şimdi, gerekçede "Türk kamu malî yönetim ve kontrol sisteminin uluslararası standartlar ve Avrupa Birliği müktesebatına uyumunu sağlamak için" deniliyor. Gerekçe bu. Şimdi, bunları sağlayalım da, benim merak ettiğim bir konu var; acaba, devleti yöneten devlet temsilcilerinin Avrupa Birliği müktesebatına uygun hale getirilip getirilmemesi tartışılıyor mu?! Şimdi, bu konuda, ciddî kuşkularım var.

AB Müzakere Çerçeve Belgesi yayımlandı ve tarama süreci başladı. Bilindiği gibi, bu tarama sürecinde, Türk hukuk sisteminin, siyaset sisteminin, ekonomik sisteminin, insan hakları vesaire gibi konuların Avrupa Birliği müktesebatına uygun olup olmadığı konuşulacak. 35 tane ana madde var bu konuda. Bu 35 ana madde tek tek, güya bir yıl içinde sonuçlandırılmaya çalışılacak. Acaba, AB müktesebatı içinde, siyasî kriterler açısından, devlet tüzelkişiliğini temsil edenlerle ilgili bir madde, bir ölçü var mıdır diye merak ediyorum ben. Siyasî etiğe uygun davranmadıkları, geçmişlerinde ve bugün yüz kızartıcı suç işledikleri ve bunlar sonuçlanmadan, dokunulmazlık zırhı nedeniyle yargılanamadıkları bir devlet temsilcisi Avrupa'da var mıdır diye merak ediyorum. Bu müktesebat önemli, uygulayalım, kanunları yapalım, bütçeyi yapalım; ama, bunu uygulayanların da kişilikleri, nitelikleri, haklarındaki iddiaların da ortaya çıkarılması çok önemli bir gerçek olarak karşımıza çıkıyor.

Şimdi, neden bunu özellikle talep ediyorum; Avrupa Birliği müzakere çerçevesinde, Avrupa Birliğine üye ülkelerin yetkilileri, mesela Oli Rehn… O, Mustafa Oli'yim diyor. "Bana öyle diyorlar…" Neden öyle diyorlarmış; çok Türk dostu olduğu için, Türklerin çıkarını çok savunduğu için. "Onun için bana böyle diyorlar" diyor Oli Rehn.

Şimdi, ben böyle bir Türk dostunu, nasıldır, merak ediyorum. Türkiye'nin limanlarını ve havaalanlarını tanımadığımız bir devletin gemilerine ve uçaklarına açma konusunda ısrarla bize baskı yapan genişlemeden sorumlu bir AB yetkilisinin nasıl Türk dostu olduğunu Yüksek Heyetinize, Yüce Meclisinizin takdirlerine özellikle arz ediyorum.

Şimdi, bize görüşmelerde, acaba, Sayın Abdullah Gül'e -biliyorsunuz, ismiyle hitap ediyorlar- Başbakanımıza veya herhangi bir bakanımıza, Malîye Bakanımız gidiyor mu gitmiyor mu, özellikle ona sormaları lazım; arkadaş, siz Avrupa Birliğine gireceksiniz, biz de sizi, çok zor da olsa, almak istiyoruz, ikinci sınıf da olsa bir şeyler, böyle demirleme yapacağız, yanda duracaksınız; ama, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin bir de temel kriteri vardır. Nedir o; devlet adamı, siyaset yaparken…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Tuncay Ercenk (CHP, Antalya). “Tc anayasasının bazı maddelerinin değiştirilmesi hakkında kan tekl.(ss.1004) (bütçe sistemi hakkında)”. TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim tutanağı, 26 Ekim 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/tuncay-ercenk-22-2005-10-26-tc-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degistirilmesi-hakkinda-kan-tekl-ss (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
