# Kanun teklifleri ile komisyonlardan gelen diğer işler - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 28. Dönem) - **Konuşmacı:** Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim - **Tarih:** 5 Kasım 2026 - **Gündem:** KANUN TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=149712 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/turhan-comez-2026-11-05-kanun-teklifleri-ile-komisyonlardan-gelen-diger-isler > Turhan Çömez (İYİ Parti), 5 Kasım 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KANUN TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER); konuşma 865 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. Geçtiğimiz haftalarda bu yüce çatının altında Somali'ye göndereceğimiz askerlerle ilgili bir tezkere kabul edildi. O zaman da konuştuk ama bugünlere ışık tutması bakımından biraz geriye gitmek istiyorum. 1 milyar dolardan fazla yardım ettik Somali'ye, sonra bir 30 milyon dolar daha verdik, bir 30 milyon dolar daha verdik IMF'e olan borçlarını ödesinler diye. Bir araştırma hastanesi kurduk, adına da Recep Tayyip Erdoğan Araştırma Hastanesi dedik, şu anda o hastanenin doktorları, sağlık çalışanları Türkiye'den gidiyor ve ciddi bir masrafı da var. Sondaj gemilerimizi doğu Akdeniz'den, mavi vatandan çektik, Somali açıklarına gönderdik, doğal gaz ve petrol arıyorlar orada. Şu anda 600 kadar askerimiz orada görevli, savaş uçaklarımızın olduğunu biliyoruz, yanı sıra helikopterlerimizin olduğunu da biliyoruz. İncek'te 5 bin metrekarelik kıymetli bir arsa hediye ettik, içine de 3 bin metrekarelik bir büyükelçilik binası yapacağız. Geçtiğimiz haftalara kadar bu Parlamentoda görevli sayın milletvekillerinin diplomatik pasaportlarıyla Somali'ye gidilemiyordu, vize istiyorlardı; şimdi değişti mi bilmiyorum. Yine, Somali Dışişleri Bakanlığı geçtiğimiz haftalarda bir açıklama yaptı ve Kıbrıs Cumhuriyeti, kendi ifadeleriyle "Rumların egemenliğini ve bağımsızlığını tanıyoruz." dedi, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi için böyle bir ifade kullandı ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanımadıklarını ifade etti. Şimdi bir dış politik tercih yapıyorsunuz, bunu yaptıktan sonra "Biz dünya devletiyiz." "Dünya 5'ten büyüktür." "Biz şöyleyiz, biz böyleyiz; dünyayı biz idare ediyoruz." falan diyorsunuz ama karşınıza çıkan tablo sizin hiç de böyle bir ülke yönetmediğinizi, böyle bir devlet de yönetmediğinizi açıkça ortaya koyuyor. Dün Sanayi Bakanımız bir açıklama yaptı, dedi ki: "Biz Somali'ye 350 milyon dolar yatırım yapıyoruz, bir uzay üssü kuruyoruz." Meğer Somali'ye 17-18 milyar liralık bir yatırım yapacakmışız, uzay üssü kuracakmışız; orada tarlalar, araziler alınmış ve inşaatlar da başlamış. Tabii, buna kim karar verdi, parasını kim ödüyor, kim onay verdi, ihale yapıldı mı, kim işlere başladı, hangi yandaşa verildi; hiçbir fikrimiz yok. Şimdi, tabii, bütün bunlar olunca Sayın Bakan da bir açıklama yapmış, diyor ki: "Merak etmeyin, biz ayda su falan arayacağız. Orada suların hareketlerine, rüzgârların hareketlerine bakacağız." Hızını alamadı, acaba "Buradan Mars'a gider, orada da çarşıyı pazarı düzeriz." der mi diye endişe ettim; Allah'tan oraya kadar gelmedi Sayın Bakan. Tabii, unutuyorlar, unuttukları için bizim de zaman zaman hatırlatmamız gerekiyor. 2019 yılında yerli ve millî bir uçak uçuracaktınız, bunu ben söylemedim, siz söylediniz. Geçtiğimiz aylarda burada sordum, hiç cevap vermediniz, bugün cevap istiyorum sizden. Şimdi geleceğim bu uzay üssüne. Nerede oldu? LEYLA ŞAHİN USTA (Ankara) - Önerge hakkında konuş Sayın Başkan, önerge hakkında... TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Dinleyin, dinleyin; önergeyle ilgili. Bunları duymayı yüzünüz yok herhâlde, dinleyin. LEYLA ŞAHİN USTA (Ankara) - Önerge hakkında... TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Sana mı soracağım Leyla Hanım ne konuşacağımı, burada ne konuşacağımı sana mı soracağım? LEYLA ŞAHİN USTA (Ankara) - Önerge hakkında... NAZIM ELMAS (Giresun) - Niye bağırıyorsun, niye bağırıyorsun? TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Dün konuştum işte, dün konuştum, on dakika konuştum, hiçbirine cevap vermediniz. (İYİ Parti sıralarından alkışlar) NAZIM ELMAS (Giresun) - Bağırma, bağırma! TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Sizden mi talimat alacağız? Biz talimatı milletten alıyoruz. Otur ve dinle! Buna cevap ver, nerede bu uçak Leyla Hanım, nerede bu uçak? HASAN ÇİLEZ (Amasya) - Doğru dürüst konuş, üslubunu düzelt, üslubunu düzelt! TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Söz verdiniz, propaganda yaptınız; nerededir bu uçak, nerededir bu uçak, nerededir bu uçak? HASAN ÇİLEZ (Amasya) - Terbiyesizlik yapma, üslubunu düzelt, üslubunu düzelt! TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Söyleyin bana, 2019'da havalardaydı. Kalktınız, kalktınız, kalktınız... HASAN ÇİLEZ (Amasya) - Üslubunu düzelt! TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Otur yerine! HASAN ÇİLEZ (Amasya) - Üslubunu düzelt! Ben yerimde oturuyorum. Konuşma! Terbiyesizlik yapma! TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Senden üslup dersi almayacağım. Sayın Başkanım, müdahale eder misiniz lütfen. HASAN ÇİLEZ (Amasya) - Alacaksın, konuşmana bak! TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Senden üslup dersi almayacağım, sen git kendi üslubuna bak, kendi üslubuna bak! HASAN ÇİLEZ (Amasya) - Her zaman aynı şeyi yapıyorsun! TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Senden mi öğreneceğim üslubu? HASAN ÇİLEZ (Amasya) - Ayar vermeye kalkma! TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Duymaya cesaretiniz yok, gerçeklerle yüzleşmeye cesaretiniz yok, gerçekleri görmeye ve duymaya cesaretiniz yok. HASAN ÇİLEZ (Amasya) - Ne gerçeği? TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Leyla Hanım, bu uçak nerede? Nerede bu uçak? LEYLA ŞAHİN USTA (Ankara) - Uçuyor, uçuyor, göremiyor musunuz? TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Nerede uçuyor? LEYLA ŞAHİN USTA (Ankara) - Gökyüzünde. TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Yukarıda mı uçuyor, gösterir misiniz bana? HASAN ÇİLEZ (Amasya) - Var mı onu görecek gözün? TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Gösterir misiniz bana? LEYLA ŞAHİN USTA (Ankara) - Gösteririz. TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Milleti kandırmaya doymadınız değil mi? MUSTAFA CANBEY (Balıkesir) - Ya, Allah aşkına, uçaklar havada ya! İnsanları siz kandırıyorsunuz! TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Milleti kandırmaya doymadınız, sonra dediniz ki: "2023'te Ay'a sert iniş yapacağız." Ne kadar sert indiniz? Sesi gelmedi buralara, indiniz mi Ay'a? İndiniz mi Leyla Hanım? İnmediniz değil mi? Duymaya gönlünüz razı değil, cesaret edemiyorsunuz. "Uçak havada uçuyor." dediniz. Bu uçağı bulacaksınız, beraber gidip uçacağız. Yok çünkü böyle bir şey. MUSTAFA CANBEY (Balıkesir) - Var, var, ben gördüm, var. TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Milleti kandırmaya doymadınız. Şimdi, bunu göstereceğim Leyla Hanım, bunu göstereceğim. Somali'ye uzay üssü... (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) HASAN ÇİLEZ (Amasya) - Hangi uçağa "Yok." diyor ya? MUSTAFA CANBEY (Balıkesir) - Siz Togg'a da yok diyordunuz, hani Togg da yoktu, Togg? TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Bitiriyorum Sayın Başkan. --- **Kaynak gösterme:** Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir). “Kanun teklifleri ile komisyonlardan gelen diğer işler”. TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim tutanağı, 5 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/turhan-comez-2026-11-05-kanun-teklifleri-ile-komisyonlardan-gelen-diger-isler (erişim: 6 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=149712 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.