# Ülkemizde kadına yönelik şiddet ve cinayetlerin sebeplerinin araştırılmasına ilişkin meclis araşt.önergesi(10/285)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Türkan Miçooğulları (CHP, İzmir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 100. Birleşim
- **Tarih:** 18 Mayıs 2005
- **Gündem:** ÜLKEMİZDE KADINA YÖNELİK ŞİDDET VE CİNAYETLERİN SEBEPLERİNİN ARAŞTIRILMASINA İLİŞKİN MECLİS ARAŞT.ÖNERGESİ(10/285)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/turkan-micoogullari-22-2005-05-18-ulkemizde-kadina-yonelik-siddet-ve-cinayetlerin-sebeplerinin-arastiril-2

> Türkan Miçooğulları (CHP), 18 Mayıs 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 100. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ÜLKEMİZDE KADINA YÖNELİK ŞİDDET VE CİNAYETLERİN SEBEPLERİNİN ARAŞTIRILMASINA İLİŞKİN MECLİS ARAŞT.ÖNERGESİ(10/285)); konuşma 663 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

TÜRKÂN MİÇOOĞULLARI (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İzmir Milletvekili Canan Arıtman ve 27 milletvekilimiz tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan kadınlara ve çocuklara yönelik şiddetin sebeplerinin araştırılarak gereken önlemlerin belirlenmesini içeren araştırma önergesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi adına söz almış bulunuyorum; sözlerime başlarken, Grubum adına hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın milletvekilleri, bütün dünyada, ister bir değer ister analitik bir kavram olarak ele alınsın, barışı ve onun karşıtı savaşı, ulus devletlerin kendi aralarındaki ilişkilere aitmiş gibi yorumlama eğilimi vardır. Örneğin, uluslararası yasalarda savaşa girme hakkı sadece ulus devletlere tanınır. Aynı şekilde, barış, sadece devletin temsiliyetiyle gerçekleşebilen bir şey olarak sayılır. Oysa, içinde bulunduğumuz 21 inci Yüzyılda, barışı, günlük toplumsal yaşamla ilişkili bir biçimde yeniden tanımlama girişimi bir zorunluluk haline gelmiştir; çünkü, kadınlara ve çocuklara yönelik şiddet, baskı, istismar ve tacizler, toplumsal barışı ve sosyal yaşamı tehdit eden en önemli tehlike olarak karşımıza çıkmaktadır. Nitekim, bu yöndeki çözüm arayışlarının son yıllarda hız kazanması da tesadüfî değildir.

Sayın milletvekilleri, 1980'lere kadar kadına yönelik şiddet olgusu, birçok ülkede özel alana hapsedilmiş bir konu olarak görülmüş, devletin müdahale etmemesi gereken bir konu ya da toplumla ilgili geleneksel kültürün bir parçası olarak düşünülmüştür; ama, bu durum, 1975-1985 yıllarında Birleşmiş Milletlerde yapılan tartışmalar ve sonrasında da birçok sivil toplum kuruluşlarının çalışmaları sonucu, 1990'lı yıllarda hızla değişmiştir. 1992'de, Birleşmiş Milletler Kadının Statüsü Komisyonu, toplumsal cinsiyet temelli şiddeti, kadınların erkeklerle eşit hak ve özgürlüklere sahip olmasını ciddî bir biçimde engelleyen ayırımcılığın bir türü olarak tanımlamıştır; ama, bu, sadece ev içi şiddeti ve cinsel tacizi kapsamaktadır.

Kadına yönelik şiddet, ister kamusal isterse özel yaşamda meydana gelsin, kadının fiziksel, duygusal, cinsel ve ekonomik açıdan zarar görmesine ve acı çekmesine yol açan, kadının temel hak ve özgürlüklerini ve onurunu zedeleyen bir eylemdir. Bir toplumun kadını ile erkeğinin her alanda eşit olabilmesi için, kadına karşı her türlü ayırımcılığın giderilmesi gerekir. Biz, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Türkiye Cumhuriyeti olarak, bu konuda uluslararası birçok sözleşmeyi imzalamış, kendi hukukumuzda birçok değişiklikleri yapmışız; ama, hâlâ daha, toplumumuzda kadına karşı ve çocuklara karşı işlenen şiddeti engelleyememişiz. Her geçen gün, gazetelerde, gerek çocukların değişik şekilde şiddete maruz kaldığını gerekse kadınların aileiçi ve toplumsal alanda, özel ve kamusal alanda değişik şekilde -gerek sözel gerek tecavüz şeklinde- şiddete maruz kaldıklarını okumak ve görmek durumundayız.

Bütün bunların giderilebilmesi için, toplumda barışın sağlanabilmesi için bir şeylerin yapılması gerekiyor. Bugüne kadar yaptıklarımızın hiçbirisi, tam anlamıyla sorunu çözmekte etkili ve yetkili olmamış. Olsaydı, her gün ayrı bir sorunla karşılaşmaz, her gün gazetelerde ayrı bir olay, ayrı bir toplumsal yaraya parmak basan konular okumazdık.

Ne yapılması gerektiği konusunda, Türkiye Büyük Millet Meclisinin bir karar alması gerekiyor, bir araştırma yapması gerekiyor. Bu yapılacak araştırma, hem kadınlara karşı olan sorumluluğumuzu yerine getirecek hem de toplumdaki eşitsizliklerin giderilmesi konusunda bir yol açacaktır.

Kadınlara karşı şiddetin işlenmesinde önemli etkenlerden bir tanesi eğitimsizlik ve bölgelerarası eşitsizliktir. Bizim ülkemizin birçok yöresinde, yoksulluk, işsizlik yaşanmaktadır. Özellikle bazı yörelerde bu daha fazla yaşanmaktadır.

Bütün bunları eğer araştırır, ülkenin neresinde, hangi nedenle yoksulluk var, ülkenin neresinde işsizlik daha fazla, nerede göç daha fazla, göçler nedeniyle nerede çocuklar daha çok sokakta, nerede çocuklar sahipsiz, nerede kadınlar sahipsiz; bunları bulabilirsek, bunların temeline inebilirsek, bu Meclis bu konuda bir çözüm üretebilirse, ülkemize karşı görevlerimizi yapmış oluruz diye düşünüyoruz.

Eğer kadınlar ile erkekler her alanda eşit olamazsa, eğer kadınların şiddet nedeniyle maruz kaldıkları baskılar sonucunda daha çok kendilerini ikinci sınıf vatandaşmış gibi görmeleri engellenemezse, bu ülkenin gelişmesini de gerçekleştiremeyiz; çünkü, kadına uygulanan şiddet, kadının dışa açılmasında, kadının sosyal statüsünün gelişmesinde, kadının eğitim alanında, siyaset alanında veya çalışma alanında erkekle eşit olma çabası göstermesinde bir engeldir. Şiddete maruz kalan kadın daha çok eve kapanmakta, eve kapanan kadın daha çok şiddete maruz kalmakta; yoksulluk, kadının daha çok şiddete maruz kalmasına neden olmakta, şiddete maruz kalan kadının daha çok yoksullaşmasına neden olmaktadır. Şiddet nedeniyle, ülkenin ekonomisine önemli yük binmektedir, önemli sorumluluk binmektedir.

Kadına karşı şiddetin önlenmesi, çocuklara karşı şiddetin önlenmesi, bu ülkenin görevidir, bu Türkiye Büyük Millet Meclisinin sorumluluğudur.

Bu anlamda, eğer önergemize destek olur, bu araştırmanın gerçekleşmesini sağlarsanız, ülkemizin geleceğiyle ilgili önemli bir katkı yapmış olacaksınız.

Desteğiniz için hepinize teşekkür ediyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Türkan Miçooğulları (CHP, İzmir). “Ülkemizde kadına yönelik şiddet ve cinayetlerin sebeplerinin araştırılmasına ilişkin meclis araşt.önergesi(10/285)”. TBMM Genel Kurulu, 100. Birleşim tutanağı, 18 Mayıs 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/turkan-micoogullari-22-2005-05-18-ulkemizde-kadina-yonelik-siddet-ve-cinayetlerin-sebeplerinin-arastiril-2 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.