# Tc ile hindistan arasında yatırımların karşılıklı teşviki ve korunmasına ilişkin kan.tas.(s.sayısı:65)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ufuk Özkan (CHP, Manisa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 50. Birleşim
- **Tarih:** 19 Mart 2003
- **Gündem:** TC İLE HİNDİSTAN ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASINA İLİŞKİN KAN.TAS.(S.SAYISI:65)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ufuk-ozkan-22-2003-03-19-tc-ile-hindistan-arasinda-yatirimlarin-karsilikli-tesviki-ve-korunmasi

> Ufuk Özkan (CHP), 19 Mart 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 50. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TC İLE HİNDİSTAN ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASINA İLİŞKİN KAN.TAS.(S.SAYISI:65)); konuşma 601 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA UFUK ÖZKAN (Manisa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Cumhuriyeti ile Hindistan Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı hakkında, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; Grubum adına Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Bu tür ikili anlaşmalar her iki ülke açısından büyük öneme sahiptir. Bu sayede ülkelerarası ilişkilerin gelişmesi, sektörel bazdaki yatırımların artması, istihdamın yaratılması, bilgi ve teknoloji transferi söz konusudur. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere uygulanan gümrük kotaları, ithalat sınırlandırmaları bu anlaşmalar sayesinde aşılmaktadır. Özellikle de yatırımların durduğu ekonomik kriz ortamlarının aşılmasında karşılıklı işbirliği anlaşmalarının önemi ortaya çıkmaktadır.

Geçmiş hükümetler döneminde farklı ülkelerle imzalanan birçok konuya ilişkin işbirliği anlaşması ve protokolün onaylanması konusundaki kanun tasarıları geçmiş hükümet döneminde de kadük olmuştur.

Sayın milletvekilleri, bu tür anlaşmaların, ülkemizin ekonomisi açısından, sosyal yaşamı açısından ne kadar önemli olduğunu biliyoruz. Ticarette, sosyal hayatta, sağlığından eğitimine kadar bütün sektörlerimizde yapılan bu tür ikili anlaşmaların yedi yıl, sekiz yıl gibi sürelerde beklemesini anlamak mümkün değildir. Bu anlaşmanın 1998 yılında imzalanıp, 2000 yılında Hindistan Cumhuriyeti Parlamentosu tarafından kabul edilmesine rağmen bizim Meclisimize bugün gelmesi manidardır. Şayet Meclis Başkanımız Sayın Bülent Arınç'ın Hindistan ziyareti olmasaydı ve hassasiyetleri olmasaydı bu tasarı da acaba ne zaman gelecekti.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tasarıda bahsi geçen Hindistan Cumhuriyetiyle ilişkilerimize değinmek istiyorum. 19 Eylül 1973 tarihinde Hindistan ile yaptığımız ilk anlaşma ticaret anlaşmasıydı. İlişkilerimizin güçlenmesinde büyük öneme sahip ulusal çıkarlarımız gözetilerek, imzalanmakta olan yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşmalarından temel amaç, taraf ülkeler arasında sermaye ve teknoloji alışverişini artırmak ve yatırımların ilgili ülkenin hukuksal yapısı içinde nasıl korunacağını belirtmektir. Yabancı yatırımcılar açısından bir ülkeye yatırım yapmak, bilindiği gibi, son derece risklidir. Ülkemiz açısından durum, daha da içler acısı görünmektedir. Ekonomik istikrarsızlıklar ve krizler, yabancı yatırımcıyı olumsuz yönde etkilemektedir.

Ülkemizde, 1954 yılında Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanununun yürürlüğe girmesiyle, yabancı yatırımcıların ülkemize çekilebilmesi yönündeki çabalar hız kazanmıştır. Bu bağlamda, 1962 yılında ilk anlaşma Almanya'yla yapılmıştır. Süregelen müzakereler sonucunda, bugüne dek, 66 ülkeyle bu anlaşma yapılmıştır; 55 tanesi Meclisimiz tarafından onaylanmıştır.

17 Eylül 1998 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti ile Hindistan Cumhuriyeti arasında imzalanan Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması, her ülke yatırımcılarına, diğer ülkede yatırım ortamı yaratan temel nitelikte bir anlaşmadır.

Anlaşmanın esasları kısaca şöyledir:

Türkiye ve Hindistan'da uygulanan yabancı sermaye ve kambiyo mevzuatına açıklık kazandırmak ve karşılıklı tanıtılmasını sağlamak.

Türkiye ve Hindistan'da yabancı sermayenin kamulaştırma ve devletleştirme yönünden tabi olacağı muamele ve sahip olduğu haklara açıklık getirmek.

Her iki ülkede, özel teşebbüs ile devlet arasında meydana gelebilecek kimi sorunlara çözüm getirmek.

Türkiye-Hindistan arasındaki yatırım ilişkilerimizin azlığı dikkati çekmektedir. Her iki ülke arasında, ticaret hacminde bir yükselişin söz konusu olduğu; ancak, ithalat-ihracat rakamlarında, ülkemiz aleyhine bir durum kesindir.

Dış Ticaret Müsteşarlığının verilerine göre, 1996 yılında 198 000 000 dolar olan dışticaret açığımız, 2002 yılının ilk onbir ayı itibariyle 470 000 000 dolara ulaşmıştır. Ülkemizde Hindistan sermayeli 14 firma kurulmuş ve bu firmalar aracılığıyla, ülkemize 6 527 000 dolar sermaye ithal edilmiştir. Bu firmaların 9 tanesi ticaretle iştigal ediyor; diğerleri, bankacılık ve diğer toplumsal hizmetler, kimyasal ürünler alanıyla ilgilidir.

Yine, Hazineden aldığımız bilgilere göre, Hindistan'da 8 tane Türk firması bulunmakta ve bu şirketlerle, 4 697 000 dolar sermaye ihraç edilmiştir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Hindistan ile yalnız ticarî alanda değil, aynı zamanda, ortak yatırım ve müteahhitlik sektöründe de geniş iş olanaklarının var olduğunu düşünüyoruz. Yeni Delhi'de 2000 Şubat ayında yapılan toplantıda, Hint tarafının, müteahhitlerimizin Hint pazarını yönlendirmesi konusunda istekli oldukları görülmektedir. Önümüzdeki dönemde, Hindistan'da Türk firmalarının üstlenebileceği çok büyük altyapı ihalelerinin gündeme gelmesini umuyoruz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; biz, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak, Türkiye Cumhuriyeti ile Hindistan Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşmayı destekliyor; Yüce Meclisi sevgi ve saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Ufuk Özkan (CHP, Manisa). “Tc ile hindistan arasında yatırımların karşılıklı teşviki ve korunmasına ilişkin kan.tas.(s.sayısı:65)”. TBMM Genel Kurulu, 50. Birleşim tutanağı, 19 Mart 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ufuk-ozkan-22-2003-03-19-tc-ile-hindistan-arasinda-yatirimlarin-karsilikli-tesviki-ve-korunmasi (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
