# Karayolları gn.md.günce yapılacak bölünmüş yol inşaasında uyg.usul ve es.(276)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ümmet Kandoğan (AK Parti, Denizli)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim
- **Tarih:** 19 Kasım 2003
- **Gündem:** KARAYOLLARI GN.MD.GÜNCE YAPILACAK BÖLÜNMÜŞ YOL İNŞAASINDA UYG.USUL VE ES.(276)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ummet-kandogan-22-2003-11-19-karayollari-gn-md-gunce-yapilacak-bolunmus-yol-insaasinda-uyg-usul-ve

> Ümmet Kandoğan (AK Parti), 19 Kasım 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KARAYOLLARI GN.MD.GÜNCE YAPILACAK BÖLÜNMÜŞ YOL İNŞAASINDA UYG.USUL VE ES.(276)); konuşma 875 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA ÜMMET KANDOĞAN (Denizli) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan Karayolları Genel Müdürlüğünce Yapılacak Bölünmüş Yol İnşasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Kanun Tasarısının 4 üncü maddesi üzerinde AK Parti Grubu adına görüşlerimi açıklamak için huzurlarınızdayım; bu vesileyle sizleri saygı ve sevgiyle selamlıyorum.

Benden önce konuşan değerli milletvekili, karayollarının eski şaşaalı günlerine dönmesi için Sayın Bakanımızdan bir istirhamda bulundular; ama, 2003 yılında yapılan ve cumhuriyet tarihinde bir rekor olan 1 600 kilometrelik duble yol, Karayollarımızın, eğer iyi idare edilirse, iyi yönetilirse, iyi imkânlar kendilerine sunulursa ne kadar büyük hizmetler yapabileceğinin, ne kadar başarılı çalışmalar yapabileceğinin bir işaretidir. Ben, öncelikle, sayın hükümetimize ve Sayın Bakanımıza, göstermiş oldukları bu olağanüstü gayret ve çalışmalardan dolayı, şükranlarımı sunarak sözlerime başlamak istiyorum.

Ben, yirmiüç yıl, mülkî idare amiri olarak, Türkiye'nin değişik yörelerinde görev yaptım. Bu acı hep içimdeydi. Yıllardan beri hep bunun özlemini çekiyordum. Karayolları, Köy Hizmetleri, Orman Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşlerinin bütün araç ve gereçleri sadece kendilerine ait olan yollarda ve görev alanlarında çalışır, onun dışında hiçbir görev alanında herhangi bir yolda çalışmazdı. Karayollarının işi bitmişse, Köy Hizmetlerinin acil ihtiyaçları için o araçları oraya sevk edemezdiniz. Ben, yirmiüç yıl bunun acısını yaşadım. Köy Hizmetleriyle, Karayollarıyla, orman teşkilatıyla, Devlet Su İşleriyle iç içe, omuz omuza görev yapan birisi olarak, bugün gelinmiş olan bu noktadan ve bu tasarının Parlamentodan çıkarılmasında, bir milletvekili olarak bu Yüce Parlamentoda bulunmaktan da son derece büyük bir onur duymaktayım.

Cumhuriyet tarihi boyunca yapılan duble yol uzunluğu 3 859 kilometredir. 2003 yılında yapılan duble yol uzunluğu ise 1 600 kilometredir. Acil eylem planımızda yer alan, seçim öncesinde de en iddialı konular arasında gördüğümüz ve seçim öncesi bütün açıkoturumlarda, bütün mitinglerde bunun nasıl yapılacağını anlatmakla geçirdiğimiz bu önemli uygulamanın hayata geçirilemeyeceği, başarılı olunamayacağı şeklinde çok çeşitli görüşler, hem seçim meydanlarında hem de bu kürsüde dile getirildi; ama, bugün, görüyoruz ki, iktidarı ve muhalefetiyle bütün Türkiye, bu uygulamanın ne kadar yerinde olduğu noktasında hemfikirdir.

Bu uygulamanın ülkemiz için çok ucuz maliyetle neticelenmesi de, yine Bayındırlık ve İskân Bakanımızın takdir edilmesi gereken bir husustur. 1 kilometre yolun, ihaleyle, yaklaşık 1 trilyona mal olduğunu; ancak, bütün kamu araç ve gereçlerinin bir araya getirilmesiyle yapıldığı takdirde 200 milyar liraya mal olduğunu düşünecek olursak, yaptığımız hizmetlerde "kaynak nerede, bunun kaynağını nereden bulacaksınız" diye hep sordukları suallerin bir cevabı da, işte bu şekilde ortaya çıkıyor. Yapılan yaklaşık 1 600 kilometre duble yol vesilesiyle ve bu uygulamayla, devletin ne kadar büyük bir tasarruf yaptığı da, yine çok açık ve net bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Bu uygulamayla -dikkatinizi çekmek istiyorum- yapılmaması gereken işler için 371 trilyon liralık ödenek ayrıldığını düşünecek olursak, elde edilen tasarrufun ne kadar büyük meblağlara ulaştığı da, yine açık bir şekilde ortaya çıkmaktadır.

Yine, hedeflediğimiz 15 000 kilometre duble yol, iktidarımız döneminde gerçekleştirildiğinde, bu rakam çok daha büyük meblağlara ulaşmış şekilde karşımıza çıkacaktır. Bugüne kadar ihale edilen yolların yaklaşık 17 katrilyon liralık bir maliyeti olduğunu da düşünecek olursak, 15 000 kilometre duble yol bitirildiğinde, elde edilen tasarruflarla, diğer alanlarda, diğer sahalarda ne kadar büyük hizmetler yapılabileceği de çok açık şekilde ortaya çıkmaktadır.

Bu teşkilatlarımızda 1 000'in üzerinde ağır iş makinesi bulunmaktadır. Yine bu teşkilatlarımızda, toplam 100 000 kişi çalıştırılmaktadır. Bu kadar büyük rakamlarla, bu kadar büyük ekipmanla bu yolların çok kısa süre içerisinde yapılabileceği ispatlanmıştır.

Yine, bütün gelişmiş ülkelerde 1 000 kilometrekarelik alan içerisinde yaklaşık 4 000 kilometrelik duble yol olduğunu düşünecek olursak, Türkiye'de bunun sadece 79 kilometre olduğunu da gözönüne alacak olursak, bu hizmetin Türkiye için ne kadar lüzumlu ve acil olduğu da ortaya çıkmaktadır.

Ben, Sayın Bakanımıza ve hükümetimize, özellikle Denizli İlinde gerçekleştirmiş oldukları ve 5 Kasım tarihinde de açılışını yaptığımız 133 kilometrelik duble yol için, Denizli halkı adına şükranlarımı sunmak istiyorum. Bizler, Denizlililer olarak, yaklaşık 1 500 000 000 dolarlık ihracat yapan bir şehrin insanlarıyız. Yıllar önce ihale edilmiş, ancak, her yıl 5-10 kilometre gibi cüzî uzunluklarda yolun yapıldığı bir ilin milletvekili olarak, 1 500 000 000 dolarlık ihracatımızı, artık, bölünmüş (duble) yol üzerinden, çok daha ekonomik şartlar içerisinde yapacağımızdan dolayı da, Denizli halkı adına, büyük bir mutluluk ve onur duymaktayım.

Önümüzdeki yıllarda da aynı çalışma temposu ve heyecanıyla -Sayın Bayındırlık ve İskân Bakanımızda bu heyecan fazlasıyla mevcut; ben ona gönülden inanıyorum- inşallah, Türkiye'nin değişik yörelerinde, değişik illerinde vatandaşlarımıza sunulacak olan duble yollarla, hem ekonomik yönden son derece büyük rahatlamalar olacak hem de memleketimiz için son derece büyük bir felaket olan trafik kazalarının önlenmesinde de büyük faydalar sağlanacaktır.

Sayın milletvekilleri, Türkiye'de, her 55 dakikada 1 vatandaşımız hayatını kaybetmektedir. Bu, yaklaşık, yılda 5 000 rakamına tekabül etmektedir. Amerika'nın Irak savaşında kaybettiği asker sayısı sadece 120'dir; ama, biz Türkiye olarak, bir yılda 5 000 vatandaşımızı trafik kazalarında kaybediyoruz, yine, yaklaşık 100 000 vatandaşımız bu trafik kazalarında yaralanıyor ve milyarlarca dolarlık maddî kayıplar ortaya çıkıyor. İşte, bu duble yollarla, inşallah, bundan sonra Türkiye'deki trafik kazaları da en aza indirgenecektir; çünkü, yapılan bir araştırmaya göre, çevre ve yol faktörlerinin trafik kazalarına etkisi yaklaşık yüzde 28'dir. En azından, bu duble yollarla, bu yüzde 28 oranındaki etki azaltılarak, vatandaşımızın hayatını kaybetmesinin önüne geçme imkânı ortaya çıkacaktır.

Ben, bu duygu ve düşüncelerle, getirilen bu tasarının son derece yerinde olduğunu ve bundan sonra, bu tasarı çıkmadan önce çok zor şartlar altında, valilerimizin olağanüstü gayretleriyle bitirilen 1 600 kilometre yolun üzerine, çok kısa süre içerisinde, 15 000 kilometreye ulaşacak yolların yapılacağı inancımı bir kez daha ifade ediyor, Yüce Heyetinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Ümmet Kandoğan (AK Parti, Denizli). “Karayolları gn.md.günce yapılacak bölünmüş yol inşaasında uyg.usul ve es.(276)”. TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim tutanağı, 19 Kasım 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ummet-kandogan-22-2003-11-19-karayollari-gn-md-gunce-yapilacak-bolunmus-yol-insaasinda-uyg-usul-ve (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.