# Genel Kurul konuşması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ümmet Kandoğan (Denizli)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim
- **Tarih:** 7 Temmuz 2004
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ummet-kandogan-22-2004-07-07-4

> Ümmet Kandoğan, 7 Temmuz 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim oturumunda konuştu; konuşma 464 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ÜMMET KANDOĞAN (Denizli) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz kanun tasarısının 57 nci maddesi üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

57 nci maddeyi okuyunca, tekrar, dönüp bu kanun tasarısının gerekçesine bakma ihtiyacını duydum. Gerekçeyi de dikkatlice okudum, bu kanun tasarısının hangi gerekçelerle Meclisin huzuruna getirildiğinin altını çizerek okudum ve bu gerekçede, çok iddialı olarak, getirilen kanun tasarısıyla idarî vesayet yetkisinin en asgarîye indirildiğini, hatta yok sayılabilecek şekle getirileceğinden yola çıkılarak bu kanun tasarısının hazırlandığını gördüm. Burada öyle iddialı cümleler var ki, Ankara'nın artık belediyeler üzerindeki yetkisi bir hayli azalacak, belediye başkanları mahallî müşterek ihtiyaçları alabildiğince özgür yerine getirecekler ve demokratik katılım son derece mükemmel hale gelecek, halkın oylarıyla seçilen belediye başkanının üzerine bugüne kadar konulmuş olan idarî vesayet yetkileri kaldırılacak ve belediye başkanları son derece demokratik bir şekilde belediye başkanlığı görevlerini sürdürecekler.

Ancak, 57 nci maddeyi okuduktan sonra, bu 57 nci maddenin ne kadar antidemokratik bir madde olduğu ve belediye başkanları üzerinde, bugüne kadar emsali görülmemiş bir şekilde idarî vesayet yetkisi getirdiği çok açık bir şekilde karşımıza çıkmaktadır.

Bugüne kadar, hukuk literatürümüzde yer almayan ve belediye başkanlarıyla ilgili hiçbir hükmün getirilmediği, Belediyeler Kanunu Tasarısında reform olarak ortaya koyduğumuz ve idarî vesayetlerden kurtarmaya çalıştığımız belediye başkanlarının üzerine, bu kadar antidemokratik bir şekilde bir idarî vesayetin getirilmesini izah etmek o kadar zor ki. Ben isterdim ki, bu kanun tasarısıyla ilgili olarak AK Parti milletvekili arkadaşlarımızdan herhangi birisi gelip, bu maddeyle ilgili olarak, biz bunu idarî vesayet olarak görmüyoruz, dilimizin altındaki baklayı çıkarıyoruz, biz bunu bir başka maksatla, bir başka amaçla getiriyoruz şeklinde bir açıklamada bulunsun, bizim de kalbimiz müsterih olsun, biz de, belediye başkanlarına, hayır, bu idarî vesayet yetkisi değildir, belirli belediye başkanlarından korkmaktadırlar, onun için, bu madde, buraya antidemokratik bir şekilde getirilmiştir diye bir açıklamada bulunurduk.

Yine gerekçede Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartından bahsediliyor ve Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartındaki hükümlerin bu yasa tasarısına dahil edildiği söyleniliyor; ama, ben, araştırdım, inceledim, Avrupa'da, bütün demokratik ülkelerde, seçilmiş belediye başkanlarıyla ilgili olarak böyle antidemokratik bir uygulama yok.

Değerli milletvekilleri, içinizde, belediye başkanlığından gelen bir hayli arkadaşımız var; siz, o ilin belediye başkanı iken böyle bir karar alınacak, siz makamınızda, koltuğunuzda otururken o ilin valisi gelecek, belediyenin araçlarını, gereçlerini toplayacak, personelini alacak ve belediyenin yapması gereken hizmetleri yapacak!.. Bir belediye başkanı bunu nasıl içine sindirebilir?! Artı, belediye imkânları yetmezse, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının imkânlarından istifade edecek, harcamalarda bulunacak, daha sonra da o harcamalarla ilgili olarak, bakanlık, o il valisine ödenek gönderecek!.. Böyle antidemokratik bir uygulama olabilir mi?! Kaldı ki, yine, hukuk literatürümüzde ilk defa, adliyenin, idarî bir işle ilgili olarak, idarenin içine bizzat müdahil olması da bu maddeyle çok açık bir hüküm altına alınmıştır. Ben, buradan Sayın İçişleri Bakanımıza da sormak istiyorum: Siz, hangi araştırmanızla, incelemenizle yetkili sulh hukuk hâkimine başvuracaksınız?! Talep, İçişleri Bakanından gelecek. Sübjektif ölçüler...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Ümmet Kandoğan (Denizli). “Genel Kurul konuşması”. TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim tutanağı, 7 Temmuz 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ummet-kandogan-22-2004-07-07-4 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
