# 9.7.2004 tarihli ve 5215 sayılı belediyeler kanunun geri gönderilen kısmının görüşülmesi hk.(s.s.669)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ümmet Kandoğan (Denizli)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim
- **Tarih:** 7 Aralık 2004
- **Gündem:** 9.7.2004 TARİHLİ VE 5215 SAYILI BELEDİYELER KANUNUN GERİ GÖNDERİLEN KISMININ GÖRÜŞÜLMESİ HK.(S.S.669)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ummet-kandogan-22-2004-12-07-9-7-2004-tarihli-ve-5215-sayili-belediyeler-kanunun-geri-gonderilen-ki

> Ümmet Kandoğan, 7 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 9.7.2004 TARİHLİ VE 5215 SAYILI BELEDİYELER KANUNUN GERİ GÖNDERİLEN KISMININ GÖRÜŞÜLMESİ HK.(S.S.669)); konuşma 447 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ÜMMET KANDOĞAN (Denizli)- Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Belediye Kanununun 14 üncü maddesi üzerinde söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Bu Kanun, 9.7.2004 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülmüş ve kanunlaşmıştı. O görüşmelerde de, bu kanunun ilgili maddeleri üzerinde çeşitli defalar söz aldım ve görüşlerimi ifade ettim; ancak, üzerinden dört ay geçtikten sonra, Mecliste, yeniden aynı kanunun görüşülüyor olması bizleri son derece üzüyor.

Meclisteki o konuşmalarımızda, bu kanunun çeşitli maddelerinin Anayasaya aykırı olduğunu, hem ben söyledim hem de Cumhuriyet Halk Partili milletvekilleri çok açık ve net bir şekilde söylediler. Özellikle, bu 14 üncü maddeyle ilgili olarak, Anayasanın 126 ncı ve 127 nci maddelerine aykırı olduğu ifade edildi. Ancak, o gün, hem ben hem CHP'li milletvekilleri bunları söylerken, AK Partili milletvekili arkadaşlarımızın, bu kanunun bu maddelerinin Anayasaya aykırı olduğunu söylediğimizde "nereden biliyorsunuz" şeklinde ifadeleri olmuştu. Ancak, gördük ki, dört ay sonra, maalesef, Mecliste aynı kanunu ve bizim itiraz ettiğimiz maddeleri yeniden görüşmek için buraya toplandık. Kamu yönetiminin ve kamu hizmetlerinin temel ilkeleri ve yeniden yapılandırılmasıyla ilgili kanunda da aynı gerekçeleri ileri sürdük "geliniz, bu Kanunun Anayasaya aykırı maddelerini yeniden gözden geçirelim, buradan kanunlaşmadan evvel bunları düzeltelim" şeklinde itirazlarımız oldu; ancak, bunlar da dinlenmemiştir.

Ne yazık ki -bunun altını çizerek söylüyorum- cumhuriyet tarihi boyunca, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen 50 maddelik bir kanunun 22 maddesi, Cumhurbaşkanı tarafından, tekrar görüşülmek üzere Meclise iade edilmiştir. 22 dönem, Parlamentoda, bir kanunun yarıya yakın maddesinin geri gönderilmesi meselesi, bir kez bile görülmemiştir ve maalesef, Cumhurbaşkanımız tarafından, bu, bu Meclise geri gönderilmiştir.

Şimdi, 14 üncü maddeyle ilgili olarak, AK Partili milletvekili arkadaşlarımız, çıktılar, burada konuştular "Cumhurbaşkanının geri gönderme gerekçelerini de gözönüne alarak, biz, bu kanunda düzenleme yaptık" dediler; ancak, şunun altını çizmek istiyorum: Bu kanunun geri gönderilme gerekçesinin Plan ve Bütçe Komisyonunca ve burada konuşan AK Partili milletvekillerimizce ciddî bir şekilde değerlendirilmediği inancındayım. Bu inanca nereden ulaştığımı sizlere anlatmak istiyorum.

Bakınız, Cumhurbaşkanımız geri gönderme gerekçesinde şöyle diyor: "Yapılan düzenlemeden kamu kurum ve kuruluşlarının görevli kılınması durumunda da belediyenin aynı alandaki görevinin sona ermediği..." Burası çok açık; yani "münhasıran" kelimesini madde metninden çıkarınca, Cumhurbaşkanının itiraz ettiği gerekçe ortadan kalkmıyor. Bunu nereden anlıyoruz; hemen devamında, Sayın Cumhurbaşkanı şöyle ifade ediyor: "Mühnasıran sözcüğüyle merkezî yönetimin görev ve yetki alanının daha da daraltıldığı..." Yani, madde metniyle bir daraltılmadan bahsediliyor, "münhasıran" sözcüğüyle bu daraltılma daha belirgin hale geliyor diyor Sayın Cumhurbaşkanı. Öyleyse, biz, bu metinden "münhasıran" sözcüğünü çıkarmakla, Sayın Cumhurbaşkanının itiraz ettiği gerekçeleri ortadan kaldıramıyoruz. Bunu çok açık ve net bir şekilde söylüyorum. Aynı kanun bu şekilde Meclisten geçecek olursa, Sayın Cumhurbaşkanı tarafından tekrar Meclise geri gönderilmesi kesinlikle söz konusudur. Bunu nereden çıkarıyorum; yine, Cumhurbaşkanımız şöyle diyor: "Bu nedenle, incelenen yasanın 14 üncü maddesi, Anayasanın 126 ve 127 nci maddelerindeki ilkelerle bağdaşmamaktadır."

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Ümmet Kandoğan (Denizli). “9.7.2004 tarihli ve 5215 sayılı belediyeler kanunun geri gönderilen kısmının görüşülmesi hk.(s.s.669)”. TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim tutanağı, 7 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ummet-kandogan-22-2004-12-07-9-7-2004-tarihli-ve-5215-sayili-belediyeler-kanunun-geri-gonderilen-ki (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.