# Tarım v köyişleri bakanlığının, tabi işletmeler dışında kalan taşra kuruluşlarına döner sermaya verilmesi hakkında kanunun adı ve bazı maddelerin değiştirilmesi (s.s.1053) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Ümmet Kandoğan (Denizli) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim - **Tarih:** 28 Aralık 2005 - **Gündem:** TARIM V KÖYİŞLERİ BAKANLIĞININ, TABİ İŞLETMELER DIŞINDA KALAN TAŞRA KURULUŞLARINA DÖNER SERMAYA VERİLMESİ HAKKINDA KANUNUN ADI VE BAZI MADDELERİN DEĞİŞTİRİLMESİ (S.S.1053) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ummet-kandogan-22-2005-12-28-tarim-v-koyisleri-bakanliginin-tabi-isletmeler-disinda-kalan-tasra-ku > Ümmet Kandoğan, 28 Aralık 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TARIM V KÖYİŞLERİ BAKANLIĞININ, TABİ İŞLETMELER DIŞINDA KALAN TAŞRA KURULUŞLARINA DÖNER SERMAYA VERİLMESİ HAKKINDA KANUNUN ADI VE BAZI MADDELERİN DEĞİŞTİRİLMESİ (S.S.1053)); konuşma 653 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ÜMMET KANDOĞAN (Denizli) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sizleri saygıyla selamlıyorum. Tarımımızın çok zor ve sıkıntılı bir dönem geçirdiği bugünlerde, tarımla ilgili olarak bir kanunu görüşüyoruz. Değerli milletvekilleri, tarım, özellikle son üç yıl içerisinde uygulanan IMF yol göstericiliğindeki bir politikayla, maalesef, Türkiye'de milyonlarca insan için bir kâbus haline gelmiştir. Son üç yıldan beri bütün girdi fiyatları artarken, ürün fiyatlarının düştüğünü, tarımla uğraşan bütün kesimlerdeki vatandaşlarımız çok açık bir şeklide ifade etmektedirler. Mazotta yüzde 70'le ulaşan zamlar… ABDULLAH ÇETİNKAYA (Konya) - Nerede yüzde 70?! ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Evet, yüzde 70 sayın milletvekili; üç yıl içerisinde mazota yapılan zam yüzde 70. İktidara geldiğinizde 1 200 000 lira olan mazot, şu anda 2 000 000 lira; bunun hesabını yaparsanız, artışın yüzde 70 olduğunu çok iyi bir şekilde görürsünüz. Şimdi, bunun yanında, diğer girdi fiyatları, ilaçtan gübreye kadar çok fahiş miktarlarda artan girdi fiyatları karşısında ürün fiyatlarının, maalesef, daha üç yıl önceki fiyatların da altında olduğunu görüyoruz. Üç yıl önce buğdayını 400 000 liraya satan vatandaş, bugün 250 000 liraya buğday satıyor; geçen sene 330 000 liraya mısırını satan vatandaş, bugün 260 000 liraya mısırını satamıyor; üç yıl önce 1 000 000 liraya pamuğunu satan vatandaş, bugün 600 000 liraya pamuğunu satamıyor. Türkiye'nin neresine giderseniz gidin, ayçiçeğinden üzümüne, tütününden incirine kadar bütün tarım ürünlerindeki fiyatlar, maalesef, her geçen gün geriye gitmektedir. Demin de söyledim, seçim beyannamenizden bahsettim, 69 uncu sayfasındaki tarımla ilgili iddialarınızı söyledim; 2002 yılında, 6 kilogram buğdayla 1 litre mazot alınmasını eleştiren seçim beyannamenizi okudum. Bugün, 6 kilogram buğdayla 1 litre mazot alınmasını eleştiren iktidarınız döneminde 8 kilogram buğday satarak 1 litre mazot alınabildiğini Türkiye'deki 70 000 000 insan biliyor. Bugün, köylümüz, 1 kilo buğday satarak bir bardak çay içemiyor. Tarım, maalesef, bu vaziyete gelmiştir ve tarımdan ayrılan kaynak, her geçen gün azalmaktadır. Demin de söyledim, bir kez daha veriyorum: 1998'de… Maliye Bakanının soru önergeme verdiği cevap, Sayın Maliye Bakanı imzasıyla gelen; 1998'de tarıma toplam destek 6,6 milyar dolar, 6,6 milyar dolar; ama, bugün, sadece 2,5 milyar dolar; eğer, tarım çok iyiye gittiyse, tarım altın dönemini yaşıyorsa, 1998'deki rakamlarla, 1999'daki rakamlarla, hatta, 2000'deki rakamlarla, bugün, tarımı karşılaştırın arkadaşlar. Tarımın gayri safî millî hâsıla içerisindeki payı, 1998'de 3,2, 1999'da 2,8, bugün, 0,7. Bu rakamlar da gösteriyor ki, tarım, her geçen gün kötüye gitmektedir, tarım, kan ağlamaktadır ve ilk defa, iktidarınız döneminde, tarım ürünleri ihracatı tarım ürünleri ithalatının altında kalmıştır. 2003 ve 2004 yıllarında, tarım, yine, olmadığı şekilde, Türkiye'de görülmediği şekilde küçülmüştür. Eğer, sizlerin söylemiş olduğu gibi, tarım bu kadar iyiyse, çiftçi hayatından memnunsa, bu rakamlar neyin ifadesidir arkadaşlar?! Ama, ben, sizlere bir tavsiyede bulunmak istiyorum: Ne olur, şu çiftçilerin arasına bir girin, köylümüzün arasına bir girin. Onların, iktidarınızla ilgili söylediği hususları, bir, kulaklarınızla dinleyin; ama -demin de söyledim- yoksunuz, çiftçinin, köylünün yanında yoksunuz, gidemiyorsunuz. Esnaf ve sanatkârın olduğu yerde yoksunuz, gidemiyorsunuz. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) HALİL AYDOĞAN (Afyonkarahisar) - Boş konuşuyorsun, boş!.. Ümmet, boş konuşuyorsun, boş!.. BAŞKAN - Buyurun efendim. ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Şimdi, oradan, Afyonkarahisar Milletvekilimiz… Lütfen, bizden sonra, size de konuşma hakkı var, grup adına da konuşabilirsin. Geliniz -bu rakamlar da burada- bu rakamlar karşısında söyleyecek bir şeyiniz varsa, tarım iyiye gidiyorsa, iktidarınız döneminde çiftçinin yüzü gülmüşse, gelirleri artmışsa, gelin, bu kürsü boş, bu kürsüden söyleyin. Pamukta, buğdayda, üzümde, arpada, ayçiçeğinde, şekerpancarında durumunun daha iyi olduğunu söyleyiniz! Girdi fiyatlarını düşürdüğünüzü söyleyiniz! Mazotu daha ucuz verdiğinizi, gübreyi daha ucuza verdiğinizi, ilaçların daha ucuz!... Gelin söyleyin burada sayın milletvekili, bu kürsü sizin. Eğer, söyleyebilecek bir şeyiniz varsa tarımla ilgili, geliniz… Millet de bizi izliyor, köy kahvehanelerinde şimdi vatandaş bizi dinliyor, bu rakamları en iyi onlar biliyor. O nedenle, tarımla ilgili, geliniz, bu vatandaşın sıkıntılarını hafifletiniz. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın. ÜMMET KANDOĞAN (Devamla) - Son cümlem, Sayın Başkan… Dünyanın bütün gelişmiş ülkelerinde tarıma verilen destekler artırılırken, maalesef, ülkemizde, Dünya Bankası ve IMF'nin talimatıyla, tarıma ayrılan kaynaklar, tarıma verilen destekler azalmaktadır. Bakınız, Avrupa Birliği ülkelerinin çiftçilerinin gelirlerinin yüzde 35'i devlet desteğidir. Amerika Birleşik Devletlerindeki çiftçilerin gelirlerinin yüzde 21'i devlet desteğidir. --- **Kaynak gösterme:** Ümmet Kandoğan (Denizli). “Tarım v köyişleri bakanlığının, tabi işletmeler dışında kalan taşra kuruluşlarına döner sermaya verilmesi hakkında kanunun adı ve bazı maddelerin değiştirilmesi (s.s.1053)”. TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim tutanağı, 28 Aralık 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ummet-kandogan-22-2005-12-28-tarim-v-koyisleri-bakanliginin-tabi-isletmeler-disinda-kalan-tasra-ku (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.