# Esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşları kanun tasarısı (s.s.851) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Vahit Çekmez (CHP, Mersin) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim - **Tarih:** 12 Nisan 2005 - **Gündem:** ESNAF VE SANATKARLAR MESLEK KURULUŞLARI KANUN TASARISI (S.S.851) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/vahit-cekmez-22-2005-04-12-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanun-tasarisi-s-s-851-2 > Vahit Çekmez (CHP), 12 Nisan 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ESNAF VE SANATKARLAR MESLEK KURULUŞLARI KANUN TASARISI (S.S.851)); konuşma 587 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA VAHİT ÇEKMEZ (Mersin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan 851 sıra sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu Tasarısının 4 üncü maddesi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygılarımla selamlıyorum. Değerli arkadaşlarım, tasarının bu maddesinde, esnaf ve sanatkârlar odalarının kuruluşu ve mevcudiyetlerini devam ettirebilmeleri için hizmet ve meslek sahipleriyle esnaftan en az 500 kişinin istekli olmasıyla kurulacak odaların idarî ve malî yönden daha güçlü kılınması amaçlanmıştır. Öncelikle, şuna karar verelim: Bizler ne yapmak istiyoruz; esnaf ve sanatkârları destekleyip, ekonomik ve sosyal hayatımızın temel taşları olduklarını onlara hissettirmek mi, yoksa, bu kesimi bu tür yasalarla tamamen kontrol altına almak mı? Kontrol altına almaktan neyi kastediyorum; devletten tek kuruş almadan, tamamen kendi kaynaklarıyla bünyelerinde toplanan gelirlerle -bu gelirlerin neler olduğu tasarıda da mevcuttur- yine, esnaf ve sanatkâr için çalışan bu üst kuruluşlara kıstaslar getirmek suretiyle, onları birbirleriyle karşı karşıya getirerek huzursuzluk mu yaratıyoruz?! Bizlerin yapması gereken, esnaf ve sanatkârın sorunlarını tespit etmek ve bunlara çözüm aramak; niçin, esnafın vergi sorunundan, Bağ-Kur sorunundan bahsetmiyoruz?! Esnafa kredi kullandırıyoruz; bu kullandırılan kredinin faizlerini düşürdüğümüzü ifade ediyoruz. Ekonomik düzen içerisinde, diğer faizlerin düşmesini müteakip, esnafın kullandığı bu kredilerin de faizleri diğerleri seviyesine inmiş durumda; yani, düşük değil, aynı seviyede. Daha dün, Merkez Bankası gecelik faizlerde 0,50 puanlık bir indirime gitti; yine, borç verme faiz oranını yüzde 19,50'den yüzde 19'a çekti. Bu nedenle, esnaf ve sanatkâra kullandırılan kredi faizlerini daha da aşağıya çekmemiz gerekiyor. Her şeyden önce, esnafın bu krediyi niçin kullandığını bilmemiz çok önemli. Çoğunuz, bu krediyi, esnafın işini geliştirmek için aldığını düşünebilir; ama, maalesef, durum hiç de öyle değil. Esnaf, ödeyemediği vergisi, Bağ-Kur primleri için kredi kullanıyor; yanındaki ustanın, çırağın maaşını verebilmek için kredi kullanıyor; dükkânın kirasını, elektrik, su, telefon ücretlerini ödeyebilmek için kredi kullanıyor. Yani, devletinden aldığı krediyle, yine, devlete olan borcunu ödüyor. Esnaf ve sanatkârlar, önce, devlete olan yükümlülüklerini yerine getirebilmek için gayret sarf ediyorlar. İnanın, birçoğu, bayramlarda olsun, çocuğunun üzerine yeni bir kıyafet alamıyor; ama, devlete olan borcunu son kuruşuna kadar ödüyor. Önceki yasama yılında, Cumhuriyet Halk Partisi milletvekilleri tarafından verilen, esnaf ve sanatkârlarımızın mevcut durumu, sorunlarını ve çözüm yollarını tespit etmek amacıyla Anayasanın 98 inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince bir Meclis araştırması açılmasına yönelik önergesi Genel Kurulda görüşülerek reddedildi. Gerekçe olarak Sayın Haluk İpek'in AKP Grubu adına konuşmasının son bölümünü aynen aktarıyorum: "AK Parti Grubu, esnaf ve sanatkârımızın problemlerinin araştırılarak sürüncemede bırakılmasını değil, zaten bilinen bu problemlerin fiilen çözülmesini istemekte ve bu yolda büyük adımlar atmaktadır" demişti. Bunun üzerine, bu sorunları aşmak için ne yapıldı bir bakalım: Esnaf ve sanatkârı, vergi matrahlarını artırmak yönünde sıkıştırdınız; onları vergi kaçıran bir grup olarak gördünüz; esnafın devletten aldığı kredileri geri ödediğini, ödeyemeyenlerin de ödemek için nasıl bir çaba harcadığını unuttunuz; ama, bazılarının hortumladığı milyarlarca doları almaktan da vazgeçtiniz. Bu esnaf ve sanatkarın birçoğunu zor durumda bırakan hipermarketlerle ilgili sorunlara, daha önce, tasarının tümü üzerinde konuşmamda değindim. Konuşmamda, Sayın Bakanıma, bu tasarının ne zaman Meclise geleceğini sordum; Sayın Bakanım, sorduğum soruya cevap verdi; verdi vermesine de, yine benim istediğim tarihi veremedi; sadece, tasarının, Başkanlıktan, revize edilmek üzere, 2 Mart 2005 tarihinde Bakanlığa geri çekildiğini belirtti. Sayın Bakana, yine her şeye rağmen, iyi niyetinden dolayı teşekkür ediyorum. Tasarının bu maddesinde bahsedilen odalar kurulacaktır; fakat, büyük işletmelerle rekabet yapamadıkları için birer birer kapanma durumunda kalacak olan esnaf ve sanatkârın kayıt olacakları meslek kuruluşları da, üye bulamadıkları için, maddî olarak da güçlenemeyecektir. Değerli arkadaşlarım, esnafın sorunları devam ediyor. Söz edilen ekonomik büyümelerden, artık, esnafımız hep etkilensin, onlar da biz büyüdük diyebilsin. Hepinize saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Vahit Çekmez (CHP, Mersin). “Esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşları kanun tasarısı (s.s.851)”. TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim tutanağı, 12 Nisan 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/vahit-cekmez-22-2005-04-12-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanun-tasarisi-s-s-851-2 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.