# Vergideki kayıtdışı ekonomi hk

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Vahit Çekmez (CHP, Mersin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim
- **Tarih:** 14 Haziran 2005
- **Gündem:** VERGİDEKİ KAYITDIŞI EKONOMİ HK
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/vahit-cekmez-22-2005-06-14-vergideki-kayitdisi-ekonomi-hk

> Vahit Çekmez (CHP), 14 Haziran 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: VERGİDEKİ KAYITDIŞI EKONOMİ HK); konuşma 428 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

VAHİT ÇEKMEZ (Mersin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kayıtdışı ekonomi ve yarattığı sorunları sizlerle paylaşmak ve bu soruna Yüce Meclis çatısı altında bir çözüm aramak amacıyla gündemdışı söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, Türkiye'de yaklaşık 13 000 000 kişi kayıtdışı çalışmaktadır. Bu sayı, uygulanan ekonomik programlarla giderek artış göstermekte ve kayıtdışı işçilik ile kayıtdışı ekonomik alan hızla gelişmektedir.

Kayıtdışını vergi altına almak konusunda çok iddialı konuşanlar, bugüne kadar önleyecek somut uygulamada bulunmamıştır. Ne yapmıştır; maalesef, esnaf ve sanatkârlar ya da genel anlamıyla mükellefler, vergi elemanları tarafından matrah artırma yönünde zorlamaya tabi tutulmuşlardır.

Değerli milletvekilleri, son zamanlarda uygulamaya konulan KDV oranlarının düşürülmesiyle, esnafımızın şikâyetleri belli oranda azalacak diye düşünülüyor. KDV oranlarının düşmesiyle vergi gelirlerinin artacağı hesaplanıyor. Hatta, "kayıtdışı ekonomiyi kayıt altına almaya başladık" deniliyor. Bütçeyi IMF'nin hazırladığı bir ülkede, kayıtdışı ekonominin nasıl kayda alındığını hep beraber göreceğiz.

Denk bir bütçe yapmadan, istikrarlı bir ekonomi kurmadan, sürekli borç alıp, sürekli faiz ödeyerek mi bu başarılacak?! Hepimiz biliyoruz ki, kayıtdışında bırakılan gelirler, ülkemiz açısından son derece önemlidir. Vergi oranlarını indirirken, denetim mekanizmasını da çalıştırmak, çağdaş bir denetim mekanizmasını kurmak gerekmektedir. Gelir idaresinin yeniden yapılanmasıyla bu ne derece başarılacak, onu da göreceğiz.

Geride bıraktığımız 2004 yılı "kayıtdışılıkla mücadele yılı" olarak kabul edilmişti. Aslında, kayıtdışılıkla mücadelede her yurttaşın görev üstlenmesi ve en azından kendi durumunu gözden geçirmesi bir vatandaşlık görevidir diye düşünüyorum. Ancak, ülkemizdeki gerçekler şunu gösteriyor: Türkiye'de bordro mahkûmları olarak adlandırılan işçi ve memurlar dışında kalan herkes, maalesef, vergi kaçırıyor. Vatandaşlarımız, harcamalarını belgelendirmek suretiyle, kayıtdışıyla mücadeleye destek olmalıdır; çünkü, her kayıtdışı işlem demek, bu işleme muhatap olanlar yanında, vergisini ödeyen mükellef açısından üzerinde durulması gereken bir konudur. Kayıtdışı ekonomi resmî kayıtlara girmediği sürece, ekonominin gerçek boyutunu ve ekonomik büyüklükleri saptamak mümkün değildir. Örneğin, kayıtdışı ekonominin gerçek boyutu bilinmeden, işsizlik oranı, kamu kesiminin büyüklüğü gibi oranları doğru olarak saptamak, buna bağlı olarak ekonomik sorunlara doğru teşhis koymak da mümkün değildir.

Değerli milletvekilleri, hepimizin de bildiği üzere, kayıtdışı ekonominin ciddî zararları söz konusudur; bu zararlar, rakamsal verileri saptırmasından ekonomi politikalarını çarpıtmasına kadar geniş bir yelpazenin içinde yer alır. Rakamsal verilerin saptırılması sonucunda, gayri safî millî hâsıladan başlayarak, bir dizi veri, eksik ya da yanlış olarak hesaplara yansıtılmış olur. Bunun sonucunda, örneğin, ülkelerdeki kamu kesiminin hacmi ve vergi yükü, gerçek boyutlarından yüksek çıkar; dışticaret ve döviz hareketleri tam olarak izlenemez ve bunların doğal sonucunda da, anlamlı ve isabetli para ve maliye politikaları geliştirilemez.

Değerli arkadaşlarım, kayıtdışı ekonomi, dünya üzerinde birçok ülkeyi tehdit eden bir gelişme arz etmektedir. Küreselleşme olgusuyla birlikte, teknolojik gelişmenin sağladığı kolaylıklarla, ekonomik olayların izlenmesinde ortaya çıkan zorluklar, âdeta, bu alanı özendirir olmuştur.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Vahit Çekmez (CHP, Mersin). “Vergideki kayıtdışı ekonomi hk”. TBMM Genel Kurulu, 111. Birleşim tutanağı, 14 Haziran 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/vahit-cekmez-22-2005-06-14-vergideki-kayitdisi-ekonomi-hk (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.