# İzmir milletvekili vezir akdemir'in, özürlülerin ve sokak çocuklarının sorunlarına ilişkin sorusu (6/332)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Vezir Akdemir (CHP, İzmir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim
- **Tarih:** 17 Aralık 2003
- **Gündem:** İZMİR MİLLETVEKİLİ VEZİR AKDEMİR'İN, ÖZÜRLÜLERİN VE SOKAK ÇOCUKLARININ SORUNLARINA İLİŞKİN SORUSU (6/332)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/vezir-akdemir-22-2003-12-17-izmir-milletvekili-vezir-akdemir-in-ozurlulerin-ve-sokak-cocuklarinin

> Vezir Akdemir (CHP), 17 Aralık 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İZMİR MİLLETVEKİLİ VEZİR AKDEMİR'İN, ÖZÜRLÜLERİN VE SOKAK ÇOCUKLARININ SORUNLARINA İLİŞKİN SORUSU (6/332)); konuşma 467 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

VEZİR AKDEMİR (İzmir) - Evet efendim.

BAŞKAN - Buyurun.

VEZİR AKDEMİR (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemizde yaşanan büyük sorunlardan biri özürlülerin sorunudur, bir diğeri de sokak çocuklarının sorunudur. Bu sorunların çözümüyle ilgili, bir nebze de olsa, hükümetin dikkatini çekmek için, 27 Martta bir soru önergesi vermiştim; ama, maalesef, aradan geçen dokuz aylık süre içerisinde bu sorum cevaplandırılmadı. Doğrudur, sayın bakanlarımız, Sayın Başbakan o kadar yoğunlar ki, ülkenin en acil, en önemli konularından biriyle ilgili böyle bir soruyu önemsemediler, belki de değinmeye dahi tenezzül etmediler diye düşünüyorum. Bu vesileyle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Ülkemiz resmî kayıtlarına göre, nüfusumuzun yüzde 12'si özürlü vatandaşlarımızdır. Bu vatandaşlarımızın sağlıklı bir şekilde hayatlarını idame ettirebilmeleri için, eğitim, sağlık ve barınma ihtiyaçlarının giderilmesi gereklidir. Meslekî rehabilitasyon, bedensel ve zihinsel özürlü bireylerin kapasiteleri, kendi kendilerine daha yeterli olmaları ve parasal yardıma daha az ihtiyaç duymaları amacıyla eğitilmesi ve özürlü bireyin yetenekleri, motivasyonu ve fiziksel durumuna uygun meslekî alanın belirlenmesi ve iş analizleriyle belirlenmiş bir alana yönlendirilmesidir. Yatılı ve gündüzlü hizmet verilen rehabilitasyon merkezlerinde, çalışma alanları oluşturulmalıdır. Özürlü bireylere, 1475 sayılı İş Kanununa ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa dayanılarak hazırlanan yönetmelik doğrultusunda istihdam olanağı sağlanmasına rağmen, uygulamada özürlülere iş imkânı sağlanmamaktadır. Özürlüler, özellikle, ülkede işsizlik sorunları arttığında ilkönce işten çıkarılırken, en son işe alınan kişiler durumunda da kalmaktadır. Özürlülerin istihdamına yönelik hazırlanan mevzuata baktığımızda, zihinsel özürlülerin devlet memuru olma şansının yok denecek kadar az olduğu, işçi olarak istihdamlarının da çok sınırlı olduğu görülmektedir. Zihinsel özürlüler, bir işyerine yerleştirilseler bile, iş verimleri düşük olması nedeniyle kısa sürede işten çıkarılabilmektedirler. Bu nedenle devletin özürlülere bakış açısı şöyle olmalıdır:

Sosyal güvencelerinin, barınma ve eğitim gibi ihtiyaçlarının kanunlarla sıkı sıkıya güvence altına alınarak, bir işte çalışsalar bile, devlet tarafından ayrıca bir maaşa bağlanmalıdırlar. İş Kurumu, Millî Eğitim Bakanlığı, yerel yönetimler, özürlülük alanında çalışan uzmanlaşmış sivil toplum örgütleri, diğer kamu kurum ve kuruluşları ve gönüllü kuruluşların işbirliğiyle özürlülerin istihdam edilmeleri için kursların, özürlü bireylere iş deneyimi kazandıracak atölyelerin oluşturulması gereklidir.

İşyerlerinin açılması, iş piyasasındaki işlere yerleştirilecek ve ürün pazarlaması yapacak profesyonel ekip oluşturulması için çalışılmalıdır.Bu konuyla ilgili kurumların çalışma anlayışları geliştirilerek kurumsallaştırılmalıdır.

Uluslararası Çalışma Örgütünün 99 numaralı tavsiye kararında, meslekî rehabilitasyon hizmetleri, özürlülerin durumu, nedeni ve değeri ne olursa olsun ve hangi yaşta bulunursa bulunsun, bütün özürlü bireyleri kapsamak ve onlara uygun iş hazırlayarak uygun bir iş edindirme ve bu işi sürdürme beklentisi içerisinde olunması gerektiği belirtilmektedir.

Ülkemizdeki uygulamaların, uluslararası normlara uyularak yapılması ve özürlülerin sorunlarının bu kapsamda çözülmesi gereklidir.

Diğer taraftan, sokaklarda yaşamını sürdüren çocuklarımızın sorunlarıyla ilgili, hükümetin acilen tedbir alması gereklidir. Ülkemizdeki olumsuz olayların çoğalması, kapkaç ve çocuk eylemlerinin artmasının nedenleri araştırıldığında, sokak çocuklarının sayısının her gün artmasına bağlıdır.

Terör eylemlerinin artması ve zaman zaman ülkeyi kana bulayan olaylar, sokaktaki sahipsiz çocukların sayısının her gün artmasından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, hükümetin bu konularda duyarlılık göstereceği ve acilen çözüm üreteceği inancıyla, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Vezir Akdemir (CHP, İzmir). “İzmir milletvekili vezir akdemir'in, özürlülerin ve sokak çocuklarının sorunlarına ilişkin sorusu (6/332)”. TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim tutanağı, 17 Aralık 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/vezir-akdemir-22-2003-12-17-izmir-milletvekili-vezir-akdemir-in-ozurlulerin-ve-sokak-cocuklarinin (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.