# Gecekondu kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.:1266) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Vezir Akdemir (CHP, İzmir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim - **Tarih:** 22 Mart 2007 - **Gündem:** GECEKONDU KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.:1266) - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c150/b079/tbmm221500790610.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/vezir-akdemir-22-2007-03-22-gecekondu-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-tasarisi-s-s-1 > Vezir Akdemir (CHP), 22 Mart 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GECEKONDU KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.:1266)); konuşma 762 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA VEZİR AKDEMİR (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Gecekondu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı üzerinde şahsım adına söz almış bulunmaktayım. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, kanunun gerekçesiyle ilgili bir iki cümle söylemek istiyorum. 775 sayılı Gecekondu Kanunu hükümleri uyarınca, dar gelirli ve konutsuz vatandaşlarımızın ucuz konut sahibi olmalarının sağlanması ve gecekondulaşma eğilimlerinin ortadan kaldırılması amacıyla, günümüze kadar Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, ülke genelinde, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında çeşitli uygulamalar yürütmüş ve hâlihazırda yürütülmektedir. Bu yasanın yürürlüğe girmesiyle, Bayındırlık Bakanlığı yetkilerini Toplu Konut İdaresi Başkanlığına bedelsiz olarak devredecektir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yasanın gerekçesine kısa olarak değindim. Ama görülüyor ki, bu yasa amacına uygun bir şekilde uygulanmayacaktır. Çünkü, 1984 yılında kurulan Toplu Konut İdaresinin günümüze kadar yapmış olduğu uygulamalar tamamen ters ve amacın dışında çıkmıştır. Toplu Konut İdaresi denilince, akla gelen, dar gelirli vatandaşlarımızı ucuz yoldan konut sahibi etmektir. Ama, görüyoruz ki uygulamalarda, en pahalı konut üreten TOKİ'dir ve amacı dışına çıkarak da birçok uygulamaları bazı kesimlere rant sağlamaktadır. Diyeceksiniz ki, rantı nerede sağladı? Örnekleri binlerce vardır. Nasıl ki, Sayın Başbakanımız çıkıp diyor ki: "Binlerce konut ürettik." Evet, binlerce rant vardı arkadaşlar Türkiye'de. Lütfen, bu konulara eğilmeliyiz. Dikkat edilmeli. Çıkan yasaların ne şekilde uygulandığını... Emin ellere verilmesi gereklidir. Bayındırlık Bakanlığının bu konuyu layıkıyla yürütmediğini görüyoruz. Ama, oradan alıp da TOKİ'ye teslim edersek daha da kötü olacağı inancındayım. Çünkü, TOKİ, en ucuz yerde, en düşük fiyatla birçok belediyeden, Maliyeden ve Millî Emlak Müdürlüğünden arsa almaktadır. Bu arsaları değerinin çok altında alarak ve büyük kâr elde ederek, belli firmalara kat karşılığı vermektedir. Bunlar İstanbul'da da vardır, Ankara'da da vardır, İzmir'de de vardır. Örnek ver derseniz, Karşıyaka'mızda, Mavişehir'de çok ve büyük bir kesimi olmak kaydıyla verebilirim. TOKİ, orada arsanın bir kısmını Millî Emlaktan, bir kısmını hazineden, bir kısmını belediyeden alıyor, yüzde 32 civarında, Soyak, Albayrak ve Bozoğlu İnşaata kat karşılığı veriyor. Yüzde 32. İzmir'in en güzel yerlerinde, Karşıyaka'nın en güzel yerinde. Burada, normal yüzde 50 ve 60 civarında olması gereken yerlerde, yüzde 32 civarında kat karşılığı bu firmalara vermiştir. Peki, bu firmaların kazancı nereye gidiyor? TOKİ'nin amacı 500 milyara konut üretmek midir, yoksa dar gelirli vatandaşlarımıza 30 milyar-40 milyar civarında daire vermek midir? Onu da görüyoruz. Aynı şekilde, bunun karşılığında Mavişehir'de arsa alarak, İzmir'in kırsal kesiminde konut yaparak, dar gelirli vatandaşlarımıza 55-60 milyara konut vermektedir. Hani TOKİ ucuz konut üretecekti? Hani gecekonduyu önleyecekti? Bu gecekondu sahiplerinin arsasının üzerinde 600 milyara, 500 milyara inşaat yapmaktadır, ama dağın eteğinde ürettiği 35 milyarlık konutu da 60 milyara vatandaşa satmaktadır. Hangi gecekondu vatandaşımız ayda 580 milyon ödeyerek konut sahibi olabilir, konutun yüzde 25'ini de peşin ödemek kaydıyla? Şimdi sizlere soruyorum: Bu yasanın çıkış şekli ve uygulaması hiç de konusuna uygun değildir. O nedenle, bu yasanın çıkmasının ülkemize büyük zarar vereceği, insanlarımıza büyük zarar vereceği inancındayım. O nedenle, bu yasanın tekrar gözden geçirilerek topluma kazançlı bir şekilde yürürlüğe girmesi gerektiğini düşünüyorum. Bununla ilgili birçok konu söylenebilir. Şimdi, değerli arkadaşlarım, diyeceksiniz ki: TOKİ zarar mı edecektir? Hayır, TOKİ zarar etmemelidir. İnşaat maliyetini hepimiz de çok iyi biliyoruz. Bugün 1 metre kare inşaatın 400 milyon civarında olduğunu hep beraber biliyoruz. Yani, 100 metre karelik bir inşaat 40 milyar civarında maliyettir. TOKİ, aynı zamanda KDV ödemiyor, müteahhit firmalardan daha ucuza mal etmesi gerekli, ama, görüyoruz ki TOKİ, müteahhit firmalardan daha fazla ücretle satmaktadır. O nedenle, bunun tekrar gözden geçirilmesi düşüncesiyle, hepinizi bu konuda duyarlılığa davet ediyorum. Değerli arkadaşlar, bununla ilgili söylenecek birçok konu vardır. Geçmişte olduğu gibi, bugün de aynıdır. Şimdi, TOKİ deyince akla, eskiden ucuz konut üretme gelirdi. 1980 ve 90 yılları arasında TOKİ'nin ürettiği konutların yüzde 15 civarında, mal sahipleri, yani konut sahipleri karşılıyordu, geriye kalan yüzde 85 civarında da TOKİ tarafından ucuz ve düşük faizle karşılanıyordu, devlet tarafından karşılanıyordu, ama bugün öyle değildir. Bugün TOKİ, devletin hazinesi üzerinde kurmuş olduğu o konutların büyük bir kazanç karşılığı olarak da kendi yandaşlarına ve kendine yakın firmalara para kazandırmaktadır. Bu konunun gözden geçirilip, tekrar düşünülmesi gerekir. Benim önerim, bu konuda, tekrar bu yasa geri çekilerek, iyi bir çerçevede düşünülerek sunulması gerektiğini düşünüyorum. Bir de şuna değinmek istiyorum: Daha önce bu gecekondular önlenmemiş bugüne kadar. Peki, bundan sonra TOKİ nasıl önleyecektir? Bunu sormak istiyorum. Bayındırlık Bakanlığı tarafından önlemi alınmayan bu kadar zor konuları, peki, TOKİ nasıl karşılayacaktır? Hangi amaçla... Kentsel Dönüşüm Projesi adı altında mı kurtaracaktır? Kentsel Dönüşüm Projesi'ni de görüyoruz ki, tam tersine, yani, dilim varmıyor söylemeye, tam rant kapısı olacak oralar da. İnsanlarımız gecekondularından edilmemeli. Görüyoruz ki, birçok kentimizde -yani, düşünün- nüfusun yüzde 50'si gecekondulardadır. Bu yüzde 50'sinin geleceğini karartmaya hiç kimsenin hakkı yoktur diye düşünüyorum. Tekrar -bu konuda görüşlerimi belirttim- bu yasanın geri çekilerek, düzeltilerek sunulmasını arz ediyorum. Saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Vezir Akdemir (CHP, İzmir). “Gecekondu kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.:1266)”. TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim tutanağı, 22 Mart 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/vezir-akdemir-22-2007-03-22-gecekondu-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-tasarisi-s-s-1 (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c150/b079/tbmm221500790610.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.