# Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

- **Tür:** Komisyon konuşması (TBMM 28. Dönem)
- **Konuşmacı:** Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari)
- **Yer:** TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Tarih:** 18 Kasım 2026
- **Gündem:** Tutanak Metni
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92741
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/vezir-coskun-parlak-2026-11-18-tutanak-metni

> Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti), 18 Kasım 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Tutanak Metni); konuşma 968 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

VEZİR COŞKUN PARLAK (Hakkâri) - Sayın Bakan, Değerli Komisyon üyeleri; Millî Savunma Bakanlığının hem bütçesi oluşturulurken hem de harcamaları yapılırken denetimi âdeta bir sis bulutunun içine saklanıyor. Bütçe yapılırken hiçbir şekilde sorgulanması istenilmiyor, muhalefetten de tam destek verilmesi isteniliyor. Denetimi yapılmış gibi gösterilse de aslında denetiminin yapılmadığı ortaya çıkıyor. Bunu, Sayıştayın Millî Savunma Bakanlığı raporuna bakınca görüyoruz, denetime dair hiçbir şey yok. Tüm mali işlemlerin usulüne uygun bir şekilde yapıldığı söyleniliyor. Millî Savunma Bakanlığının yüz binlerce personeli ve devasa bir bütçesi var. Sayıştay tüm bakanlıklarda kusur bulurken, aynı Sayıştay ne hikmetse tüm işlemlerin doğru yapıldığını iddia ediyor.

Hükûmet, bundan iki ay önce orta vadeli programı yayınladı. Bu programda 2026 yılı enflasyon hedefi yüzde 28,4; 2027 yılı enflasyon hedefi ise yüzde 21 olarak açıklandı. Peki, Millî Savunma Bakanlığının bütçesi geçen seneye göre ne kadar arttı? Yüzde 86,2 yani resmî enflasyonu katbekat aşan resmî rekor bir artışla karşı karşıyayız. Bu artışın büyük bir bölümünü de silah alımına harcanacak. Bu yıl 300 milyon olan silah harcaması, 2027 yılı bütçesinde 900 milyona çıkacak. Bizler bu artışın nedenini merak ediyoruz. Sayın Bakan, bizlere bu artışı veri ve olgularla açıklamalısınız.

İki yıldır hepimizin geleceğini belirleyecek olan bir sürecin içindeyiz; bugünlere kolay gelinmedi, bunu herkes biliyor. Türkiye, yıllarca bir ulusal güvenlik devleti refleksiyle hareket etti; sadece güvenlik bürokrasisi değil sivil bürokrasi de bu mantıkla hareket ediyordu, siyasi ve toplumsal yaşamın kendisi de bu zihniyetle şekillendi. Toplumsal yaşamın her alanı militarize edildi, toplumun her bir bireyi sanki bir askermiş gibi hareket etmeye zorlandı. Hakkâri'ye gelen memurların çoğundan biliyorum, kendilerine sürekli asker rolü biçiyorlardı. Hâlbuki, bu memurların hepsinin görevi orada halka hizmet etmekti. Bazı görevli memurlar kendilerini ev sahibi gibi, oradaki insanları da başka bir ülkeden gelmiş misafir gibi görüyorlardı. Toplumun tüm yaşam alanlarına askerî vesayetle nüfuz edilmek istenildi. İnsanların ve toplumların temel bir güvenlik ihtiyacı olduğunu biz de biliyoruz, tarihten ve sosyolojiden o kadar kopuk değiliz. Sadece güvenliği hayatın merkezine koymak ve toplumun her hücresini bu mantıkla örgütlemeye kalkmak, kusura bakmayın, egemenlere hizmet etmektir. Örneğin, NATO, üyesi olan ülkelerin savunma bütçelerini toplam gelirinin yüzde 5'ine çıkardı. Bu, tüm insanlarımızın cebine de yansıyacak. Zaten zar zor geçinen halk daha da yoksullaşacak, cebinden çıkan para NATO'nun savaş baronlarına gidecek. Peki, halk bu kadar yoksullaşırken elli yıldır savaşa ve silaha harcanan trilyon dolarlar işe yaradı mı? İnanın, tek bir işe yaramadı. Tek bir işe yaradı, o da halkları daha fazla birbirinden uzaklaştırıp birbirine kutuplaştırdı, daha fazla insanın da göç etmesine ve yaşamını yitirmesine neden oldu. Milliyetçi nutuklarla halk bir süre ikna edilebilir, bunun her zaman böyle olmayacağı biliniyor. İnanın, hiçbir halkı kimse sonsuza kadar yanıltamaz.

Türkiye uzun yıllar güvenlikçi politikalarla yönetildi. Buradan doğru Hakkâri'ye de özel bir yer açmak gerekiyor. Elbette bu politikalar sadece Hakkâri'de uygulanmadı fakat Hakkâri'nin özel bir güvenlik bölgesi laboratuvarı olarak kullanıldığını sayısız örnekleriyle anlatabilirim. İki yıldır süren süreç nedeniyle herkes birçok şeyin değiştiğini düşünüyor olabilir fakat gerçek tablo bunun tam tersidir. İsterseniz gelin, bir turisti birlikte götürelim, oradaki tabloyu kendisi görsün, bu ülkede bir süreç olduğuna bakalım kendisini ikna edebilecek miyiz? Çünkü güvenlikçi uygulamalar neredeyse hiç değişmeden devam ediyor. Hakkâri'nin birçok köyünde hâlâ giriş çıkışlar askerî denetimlere tabi tutuluyor, sadece günün belli saatleri arasında bu köylere ulaşım sağlanabiliyor. Örneğin, Yüksekova'ya bağlı Çobanpınar köyünde giriş çıkış saatleri sabah yedi ile akşam yedi arasında sınırlandırılmış durumdadır. Bunun dışındaki saatlerde, ikameti Çobanpınar'da bulunan yurttaşlar bile giriş ve çıkışlar için kaymakamlıktan izin almak zorunda kalıyorlar; düğün ya da cenazelere katılmak isteyen, hasta akrabalarını ziyaret etmek isteyen yurttaşlara ise ikametlerinin orada olmaması gerekçesiyle izin verilmiyor. Tablo böyleyken, Hakkâri doğa turizmine nasıl açılacak? Sayın Bakan, bu uygulamalara artık son verilmelidir.

Hakkâri'de mayınlı bölge artık kalmamalıdır çünkü insanlarımızın tek geçim kaynağı hayvancılıktır, besin olarak kullanmak için de ot topluyorlar. Bu konular yerel halk için oldukça önemlidir. Sayın Bakan, Hakkâri'de hâlâ köy, yayla ve mera yasakları devam ediyor. Kentimizin tek geçim kaynağı hayvancılıkken yayla ve meraların yasaklı olması artık kabul edilemez. Yasaklı olmaktan çıkarılan yerlere de gidişler zaman zaman engelleniyor, gidebilen insanlar da sürekli rahatsız ediliyorlar. Sayın Bakan, Hakkâri'ye zaten sık sık gidiyorsunuz. Eminim, halk da sizlere bu söylediklerimi iletiyordur. Hakkâri'yle ilgili konuşurken, maalesef, hep yoksulluktan, yoksunluktan konuşuyoruz, oysa Hakkâri şehir olarak büyük bir potansiyele sahiptir.

Sayın Bakan, sabahki sunumunuzda hudutlardan, burada görev yapan 60 bin personelden söz ettiniz. Hakkâri'de 3 hudut kapısı var fakat bu potansiyel doğru değerlendirilmiyor. Halk bu avantajdan bilinçli bir şekilde faydalandırılmadığını düşünüyor çünkü devlet kurumları bu kapıların etkin kullanılması için gerekli girişimlerde bulunmuyorlar. Hudut kapılarında uygulanan yoğun askeri kontrollerden dolayı araçlar ve insanlar saatlerce bekletiliyor. Üstelik bu kontroller hudut kapılarıyla da sınırlı sınırlı değil, daha üç gün önce Hakkârili bir yurttaştan şöyle bir mesaj aldım, aynen okuyorum: "Sayın vekilim, bugün Hakkâri'den Van'a giderken Zap Karakolu'nda yarım saatten fazla bekletildim. Sordum, 'Barış süreci var.' dedim, cevap alamadım. Tatlı Köyü Kaan köprüsü karakolunda ve Bağışlı köyü yeni karakolunda da aynı uygulamaya tabi tutuldum." Bunu ben değil, yurttaşlar bunu söylüyor. Kendim de gelip giderken bazen görüyorum ya hiç kontrol olmuyor ya da 4-5 noktada ayrı ayrı araçlar durdurularak detaylı aramalar yapılıyor. Bu şekilde halk canından bezdiriliyor. Halk bu sorunlara çözüm üretmenizi bekliyorum. Hakkâri ve çevresindeki şehirler bütün ekonomik göstergelerde son sıradaysa, en gelişmemiş bölge kategorisinde yer alıyorsa bunun en büyük nedeni on yıllar boyunca oraya sadece güvenlikçi bir perspektiften bakıldığı içindir.

Sayın Bakan, bölgenin doğası kontrolsüz bir şekilde maden sahalarına açılarak talan edilmemelidir. İnsan kendi toprağı olarak gördüğü bir yere bu kötülüğü yapar mı, bu kadar hoyrat davranır mı? Sayın Bakan, birçok üst düzey bürokratınızı, rütbeli askerlerinizi alıp buraya geldiniz. Bu halkın cebinden çıkan milyarlarca lira başında bulunduğunuz Bakanlığa aktarılıyor. Sizin göreviniz, yurttaşlar arasında, kimlikler arasında, kentler arasında hiçbir ayırım yapmadan Türkiye halklarının güvenliğini sağlamak olmalıdır. Tam da bu nedenle Hakkâri'de hayvanını otlatan çobanın da köyüne ulaşmaya çalışan köylünün de seyahat eden yolcunun da hakkını gözetmek sizin sorumluluk alanınızdadır. Sizin memnun etmeniz gerekenler savaş baronları asla ve asla olmamalıdır, bu toprakların insanları olmalıdır diyorum. Sözlerime son veriyor, Komisyonu tekrardan saygıyla selamlıyorum.

---

**Kaynak gösterme:** Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari). “Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma”. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu tutanağı, 18 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/vezir-coskun-parlak-2026-11-18-tutanak-metni (erişim: 18 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92741

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
