# Halkevlerinin açılış yıldönümüyle ilgili

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Yakup Kepenek (CHP, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 59. Birleşim
- **Tarih:** 16 Şubat 2005
- **Gündem:** HALKEVLERİNİN AÇILIŞ YILDÖNÜMÜYLE İLGİLİ
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/yakup-kepenek-22-2005-02-16-halkevlerinin-acilis-yildonumuyle-ilgili

> Yakup Kepenek (CHP), 16 Şubat 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 59. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: HALKEVLERİNİN AÇILIŞ YILDÖNÜMÜYLE İLGİLİ); konuşma 432 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

YAKUP KEPENEK (Ankara) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Çok değerli milletvekilleri ve değerli izleyenler; halkevlerinin 73 üncü kuruluş yıldönümü nedeniyle söz aldım; hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum.

Halkevleri, ulusal kültürümüzün gelişmesinin en önemli köşe taşlarından biridir; 19 Şubat 1932'de kurulmuşlardır ve tüm güzel sanatlar dallarında, tiyatro, spor, sosyal yardım, halk dershaneleri, kütüphane ve yayın, tarih ve müzecilik çalışmalarında, ülkemizde kültürün yayılmasında öncülük etmişlerdir.

Halkevleri, 1952'de kapanıncaya kadar 478 yerde açılmışlardı ve 4 300 dolayında halkodasıyla, aynı işlevi gören halkodasıyla destekleniyorlardı.

Unutulmaması gereken bir nokta daha, halkevlerinin merkez yayın organı Ülkü Dergisiydi ve ayrıca, 40 dolayında yayın organları vardı.

Değerli arkadaşlar, demokrasi ortamı, yalnız ve ancak eşitlik, özgürlük, hoşgörü, toplumsal dayanışmayla güçlenir. Bunu güçlendirecek olan da sanatsal çalışmalardır, bireyin üretkenliğinin toplumsallaşmasıdır ve bunun, bu kültürün evrensele taşınmasıdır. Çelişkiye bakın; halkevleri, adı demokrat olan parti tarafından kapatıldı.

Halkevleri sonradan da açıldı, 27 Mayıs sonrasında; ancak, eski konumunu tutturamadı. Değerli arkadaşlar, kurumlar bir kez yıkıldığı zaman, yerine yenilerinin konulması hiç de kolay olmuyor. Halkevleri, ulusal bağımsızlıkçı ve demokratik tutumu nedeniyle, niteliğini bildiğiniz 12 Eylül askerî rejimi tarafından kapatıldı, yöneticileri yargılandı -bu arada Sayın Ahmet Yıldız'ı saygıyla anıyorum- hepsi beraat ettiler ve 10 Mayıs 1988'de halkevleri yeniden açıldı. Daha sonraki dönemde, 67 şubesi, 3 000'e yakın kayıtlı üyesiyle, halkevleri, mahallelerde ulusal bağımsızlık, sağlık ve bir dizi konuda, uyuşturucuya karşı mücadelede önemli işlevler görüyor, büyük çalışmalar yapıyor; ancak, halkevlerinin kültürel yönden de giderek güçlenmesi kimi yerel yöneticiler tarafından, anlaşılan, iyi karşılanmıyor olacak ki, bu hükümet döneminde de, üzülerek belirteyim, halkevleri büyük bir baskı altındadır. Geçen eylül ayında, kimi yayın organlarında, halkevlerinin örgüt yuvası olduğu yayınlandı. Bu konu yargıya intikal etti. Aynı günlerde, İçişleri Bakanlığından durumun ne olduğunu ben sordum. İçişleri Bakanlığı yanıtında "halkevlerinin durumuyla ilgili bir rapor hazırlanıp basına verilmemiştir" deniyor; hazırlanmamıştır denmiyor. Bu raporun Bilgi Edinme Hakkı Yasası çerçevesinde halkevlerine veya tarafıma bildirilmesi yönündeki istekler de karşılanmamış bulunuyor. Bunun üzerine, Bakanlık başka bir şey yapıyor; Bilgi Edinme Yasasının 4 üncü bölümü gereğince bu raporun açıklanamayacağını, kimseye verilemeyeceğini bildiriyor soru önergeme verdiği yanıtta.

Değerli arkadaşlar, burada çok sayıda yanlış yapılıyor. Yanlışın biri şudur: Hükümet, halkevleri gibi bir kültür ve sanat derneğine, yuvasına baskı uygulamaktadır.

2- Yasal işlem için talepte bulunan dernek, bir valilik tarafından ihbar edilmektedir. Derneğin hangi nedenlerle suçlandığı belli değildir. Bu, Bilgi Edinme Hakkı Yasası çerçevesinde devlet sırrı, istihbarat, idarî ve adlî soruşturma gibi noktalarla derneğin suçlanmasına olanak yoktur. Kaldı ki, eğer, öyle bir şey varsa, bu, yargıya aktarılmıştır ve yargıda görülmelidir. Halkevleri konusunda İçişleri Bakanlığının bürokratları, eğer, kamuoyuna, basına elaltından bilgi vermişlerse, bunun da açıklık kazanması gerekir. Saydam, halka hesap veren yönetim anlayışı geçerli olmalıdır; bu hükümet onun için buradadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Yakup Kepenek (CHP, Ankara). “Halkevlerinin açılış yıldönümüyle ilgili”. TBMM Genel Kurulu, 59. Birleşim tutanağı, 16 Şubat 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/yakup-kepenek-22-2005-02-16-halkevlerinin-acilis-yildonumuyle-ilgili (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.