# Soykırım iddiaları ve türkiye'nin mukabil tavrıyla ilgili - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Yaşar Nuri Öztürk (İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 107. Birleşim - **Tarih:** 25 Mayıs 2006 - **Gündem:** SOYKIRIM İDDİALARI VE TÜRKİYE'NİN MUKABİL TAVRIYLA İLGİLİ - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/yasar-nuri-ozturk-22-2006-05-25-soykirim-iddialari-ve-turkiye-nin-mukabil-tavriyla-ilgili > Yaşar Nuri Öztürk, 25 Mayıs 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 107. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SOYKIRIM İDDİALARI VE TÜRKİYE'NİN MUKABİL TAVRIYLA İLGİLİ); konuşma 673 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) YAŞAR NURİ ÖZTÜRK (İstanbul) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; geçen hafta vücut bulan menfur hadise üzerine bu konuşmayı bu haftaya aktardık. Bu, aslında, geçen hafta, yani 18 Mayısta Meclis Başkanlığına verilen ve tescil edilen bir kanun teklifiyle ilgili sizin yüksek vicdanlarınızda ve takdirlerinizde bir dikkat vücuda getirmeye yöneliktir ve tabiî, Türkiye'yi ciddî biçimde rahatsız eden ve tarihe yalan söyletilerek dünyanın önüne çıkarılan bu soykırım iddialarına da bir cevap niteliğindedir. İfade etmek istiyorum ki, değineceğim bu kanun teklifimiz, geçen hafta yitirdiğimiz cumhuriyet şehidi hâkimimizin hatırasına da, cebinden kimliği yanında Kur'an-ı Kerim çıkan hâkimimizin hatırasına da bir saygı olacaktır. Arkadaşımız Havza'dan bahsetti. Evet, 19 Mayıs Samsun ve 24-25 Mayıs Havza ve arkasından Amasya, Amasya Tamiminden sonra da büyük Kurtuluş Savaşı destanının büyük meşalesini yakan Erzurum Kongresi (23 Temmuz) ve 4 Eylül Sivas Kongresi. Erzurum ve Sivas kongrelerinin anlamı ve hatırası, modern Türkiye'nin oluşumundaki yaratıcı iradenin felsefî, hukukî ve askerî ufuklarının can veren iki büyük ışık kaynağıdır. İman, o büyük kongrelerde iradeye, enerjiye ve hamleye dönüşmüştür. Değerli arkadaşlar, Erzurum ve Sivas Kongrelerinin her biri birer ölümsüz meşale, hüviyet ve kutsiyetinde olan delegelerine, ne yazık ki, gerekli olan tazim, şükran ve minnet borcumuzu ifade ettiğimizi söyleyemeyiz. Ciddî ihmallerimiz vardır. Kurtuluş Savaşı gibi bir destanın hayat ve hareket meşaleleri olan Erzurum ve Sivas Kongreleri delegelerinin birçoğunun bugün mezarları bilinmemektedir. Hangi şehirde yattıkları bilinmemektedir. Türkiye'de 29 ile yayılmış bu mezarlar. Bunların hangi illerde olduğunu uzun bir çalışmayla dosyaladık; fakat, mezarları hangi mezarlıkta ve hangi mezardır sorusu hâlâ cevapsızdır. Son yıllarda, özellikle son günlerde olup bitenlere bir dikkat etmek lâzım. Hıristiyan ülkeler âdeta sıraya girmiş, tarihe yalan söyleterek, bizi Ermenilere soykırım yapmakla itham ve ilzam etme girişimleri sergilemektedirler. Bunlara bir yenisi eklendi biliyorsunuz, Selanik'te Pontus Rum soykırım anıtı dikildi. Hem de Atatürk'ün evinin birkaç metre yakınına. Çanakkale'de Anzaklar neredeyse bizimle yer değiştirme noktasına geldiler. Yani, Çanakkale'de son birkaç yıldır sergilenen manzara, Çanakkale'nin mağdur ve mazlumu olan Mehmetçik'i Çanakkale'nin saldırganı konumuna getirmeye doğru bir tırmanışa geçmiştir. Bunu, bu Büyük Meclisin önünde ve milletimizin huzurunda, duyduğum kaygıyla ifade etmek istiyorum. Bir süre sonra, sayın milletvekilleri, Anzaklar orada da bir soykırım anıtı dikmeye kalkarlarsa çok şaşırtıcı olmayacaktır. Öyle bir tırmanış var. Sanki biz Çanakkale'ye saldırdık ve Anzakları ve benzerlerini orada biz katlettik gibi bir bilinçaltı yaratılıyor dünya kamuoyu önünde. Değerli arkadaşlarım, bütün bunlar olurken, bizim de yapacağımız şeyler vardır. Bunlar, zamanı çok geçmiş görevlerdir. Şehitlerimizin serzeniş ve sitemine, belki de beddualarına bizi maruz bırakacak ihmaller vardır. Bu duygular içinde, bilgilerinize, takdir ve tasviplerinize arz etmek üzere, Meclis Başkanlığına vermiş bulunduğum, Halkın Yükselişi Partisi olarak verdiğimiz kanun teklifinin başlığı şudur… Vicdanlarınıza bir kere daha arz ediyorum; cumhuriyet tarihinde, ilk defa, çok gecikmiş… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) YAŞAR NURİ ÖZTÜRK (Devamla) - Efendim, bitiriyorum, birkaç cümle daha… Kanunun başlığı şudur: "Erzurum ve Sivas Kongrelerine Katılan Delegelerin Mezarları Hakkında Kanun Teklifi." Bilgilerinize arz edilmiştir. 9 maddelik bir kanun teklifidir. Anadolu ve Rumeli'de, ülkenin doğusunda ve batısında, kuzeyinde ve güneyinde 29 ile yayılmış bu mezarların, delegelerin askerî kişiliği olanlarının mezarlarından farklı olduğunu ifade etmek istiyorum. Askerî olanlar zaten devlet mezarlıklarında yerini almışlardır; ama, sivil olanları, bugün, nerededir, kimdir, nerede yatar, belli değildir. İçte ve dıştaki yıkıcı gayretlere karşı halkımızın tahkim edilmesinde, millî mücadelenin meşalesi niteliğindeki bu kahramanlarımızı birlik ve beraberliğimizin sembolü olarak öne çıkarmak, görülür hale getirmek, çok hayatî bir bilinç ve direnç yaratacak nitelikte ve önemdedir. Onların yüce kişiliklerine, iman ve şuurlarına uygun, küçük, fakat, anıt nitelikli tek tip mezarlarda birlik ve beraberliği elle tutulur hale getirmenin bize düşen bir vicdan borcu olduğu inancındayız. Erzurum Kongresine 54, Sivas Kongresine 31 delege katılmıştır. Bazıları her iki kongreye de katılmıştır. Bunların askerî olanlarını, devlet mezarlığında yatanlarını çıkarırsanız, nihayet, bir avuç kahraman kalacaktır. Bu adsız kahramanların, bu nazik ve hassas günlerde, mezarlarının mütevazı anıtlara dönüştürülerek, milletimizin iman ve şuurunun bir heyecanla tahkim ve takviye edilmesinde büyük anlamı olacağı kanaatindeyiz. Bunu sizlere buradan arz etmek istiyorum. Bu kanun teklifi, Büyük Millet Meclisimizin üyelerinin tümünün iradesini ve isteğini ortaya koyan tarihsel bir belge olarak da, hem yurt içinde hem dünya kamuoyunda çok anlamlı olacaktır kanaatindeyim. Yüksek vicdan ve takdirlerinize arz ediyor, hepinize ve Sayın Başkana saygılarımı iletiyorum. Teşekkür ediyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Yaşar Nuri Öztürk (İstanbul). “Soykırım iddiaları ve türkiye'nin mukabil tavrıyla ilgili”. TBMM Genel Kurulu, 107. Birleşim tutanağı, 25 Mayıs 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/yasar-nuri-ozturk-22-2006-05-25-soykirim-iddialari-ve-turkiye-nin-mukabil-tavriyla-ilgili (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.