# Mahalli idare birlikleri kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.1049)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Yaşar Tüzün (CHP, Bilecik)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim
- **Tarih:** 28 Aralık 2005
- **Gündem:** MAHALLİ İDARE BİRLİKLERİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.1049)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/yasar-tuzun-22-2005-12-28-mahalli-idare-birlikleri-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-s-s

> Yaşar Tüzün (CHP), 28 Aralık 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: MAHALLİ İDARE BİRLİKLERİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.1049)); konuşma 599 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

YAŞAR TÜZÜN (Bilecik) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; gecenin bu ilerleyen saatlerinde İçtüzüğün şahsıma vermiş olduğu 1 saatlik yetkiyi kullanacağım, sizi sabırsızlıkla dinlemeye davet ediyorum! (Gülüşmeler)

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; aslında, biz, bu kanunu çok kısa bir süre önce, altı ay önce burada konuştuk, değerlendirme yaptık, tartıştık ve bu kanun içerisinde Anayasaya aykırı maddeler olduğunu söyledik; ama, her zamanki gibi, bizleri dikkate almadınız. Cumhuriyet Halk Partisinden gelen teklifleri, bizim dediklerimizi, her zamanki gibi, sadece muhalefet yapma adı altında söylendiği için, öyle düşündüğünüz için dikkate almadınız ve çok kısa bir süre sonra da, tekrar bir değişiklik yapmak üzere, bu akşam bu yüce çatıya getirdiniz.

Değerli arkadaşlar, bizler, Cumhuriyet Halk Partisi olarak, bu kanunun özüne karşı değiliz; öncelikle onu belirtmek istiyorum. Bu kanun, sulama birlikleri ve tüm köylerimizin "birlik" adı altında köye götürülen hizmetler konusunda, mahallî idarelere verilen yetki konusunda gerçekten çok önem arz ediyor; ancak, saymakla bitiremeyeceğim birçok eksiklikleri de var. Ben, bunlara değinmeden geçemeyeceğim.

5355 sayılı Mahallî İdare Birlikleri Kanunu önce Meclisimizde kabul edildi. Meclisimizde kabul edilen bu kanunun görüşmeleri sırasında Anayasaya aykırılıklarını ve çarpıklıklarını dile getirdik değerli arkadaşlarım.

Anayasa Mahkemesinde görüşülen bir kanunun maddelerinde değişiklik yapılmasının ne kadar doğru olduğunu sormak istiyorum? Gerçekten, bugün, bu akşam burada konuştuğumuz bu kanun, öncelikle siyasî etiğe doğru değil; yani, bu kanunla ilgili olarak Cumhuriyet Halk Partisinin Anayasa Mahkemesine müracaatı var. O müracaat daha sonuçlanmadan, bu kanunla ilgili bir değişiklik yapmak üzere tekrar gündeme getiriyoruz. Siyasî etiğe uygun olmadığını bir kez daha ifade ediyorum.

Değerli arkadaşlar, yine, köylere hizmet götürme birliği, yerel anlamda birçok görevi üstlenirken ve genel yetkili kılınırken, yine de, Anayasaya aykırılıkları söz konusudur.

Değerli arkadaşlar, kısaca anlatıyorum, değerli vaktinizi fazla almayacağım.

Burada, ayrıca, bu tezimiz, 5355 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde değişiklik öneren 2 nci maddesi için de geçerlidir. Burada, kaymakam ve valilerin doğal üye olarak mahallî idare birliklerinde yer alması da, Anayasamızın 127 nci maddesine aykırı görülmektedir; çünkü karar organları, gene kanunda gösterilen, "seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan" ifadesine de ters düşmektedir.

Bir diğer sorun ise, 2 nci maddeyi düzenleyen 5355 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde, seçimin yargı organlarının genel yönetim ve denetimi altında yapılması öngörülmesine karşın, burada, o mahallî idare meclisinin gözetiminde yapılacağı hükmü de Anayasanın 79 uncu maddesine aykırı bir durum arz etmektedir.

Bugüne kadar bazı yerlerde yapılmış olan birlik seçimlerinde, atama yoluyla belirlenen delegelerle birlik başkanı seçildiğinde, bu başkanın görev süreleri de uzatılmış olacaktır.

Sizlerin ifadesiyle, Avrupa kapısında olduğumuz bugünlerde, Avrupa Birliğine uyum sürecinde bu yolla seçilmiş olmak demokratik açıdan ne kadar da uygundur! Bütün bu saydığımız Anayasaya aykırılıklar içerisinde yapacak olduğumuz bu kanun değişikliğinin ne kadar doğru olduğunu bir kez daha soruyorum.

Arkadaşlar, daha önce söylediğim gibi, bu kanunun bütünü olan 5355 sayılı Mahallî İdare Birlikleri Kanunu, Anayasaya aykırılık içermesi nedeniyle, Yüce Mahkemede görüşülürken, yaptığımız bu değişiklikler doğru değildir. Kaldı ki, kanun değişiklikleri de, Anayasaya yine aykırılık içermektedir.

Bence yanlış yapıyoruz. Sözlerimin başında söylediğim gibi, yapmış olduğumuz kanunlar üzerinde teknik elemanlarca yeterince komisyonlarda tartışılıp, değerlendirilip Yüce Genel Kurula gelseydi, çok daha iyi olurdu diye düşünüyorum.

Hızla kanun çıkarıp zaman kazanacağız derken, tam tersine zaman kaybediyoruz. Mahallî İdare Birlikleri Kanununda değişiklik yapan bu kanun tasarısı, kanun özünde olduğu gibi, Anayasaya aykırılığı nedeniyle yüce makamdan geri döneceği kesin kanaatindeyim. O nedenle, gelin, yol yakınken, Anayasa Mahkemesinin kararını bekleyelim derim.

Değerli arkadaşlar, her şeye rağmen, bu kanunumuz Türk köylüsüne ve Türk milletine hayırlı olsun diyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

Yaklaşmakta olan 2006 yılının başta yüce milletimize, ulusumuza hayırlı olmasını temenni ediyor, 2006 yılının sağlık, mutluluk ve başarı getirmesini temenni ediyor, Yüce Heyetinizi...

İBRAHİM ÖZDOĞAN (Erzurum) - Kurban bayramı var.

YAŞAR TÜZÜN (Devamla) - Bayrama var daha. Onu daha sonra konuşuruz.

Yüce Meclise saygılar sunuyorum değerli arkadaşlar.(Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Yaşar Tüzün (CHP, Bilecik). “Mahalli idare birlikleri kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.1049)”. TBMM Genel Kurulu, 45. Birleşim tutanağı, 28 Aralık 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/yasar-tuzun-22-2005-12-28-mahalli-idare-birlikleri-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-s-s (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
