# Türk silahlı kuvvetlerinin "avrupa kuvveti kongo demokratik cumhuriyeti harekatı" kapsamında yurt dışına gönderilmesi hk. - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Yaşar Yakış (AK Parti, Düzce) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim - **Tarih:** 27 Haziran 2006 - **Gündem:** TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİNİN "AVRUPA KUVVETİ KONGO DEMOKRATİK CUMHURİYETİ HAREKATI" KAPSAMINDA YURT DIŞINA GÖNDERİLMESİ HK. - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c125/b120/tbmm221251200054.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/yasar-yakis-22-2006-06-27-turk-silahli-kuvvetlerinin-avrupa-kuvveti-kongo-demokratik-cumhuriyet > Yaşar Yakış (AK Parti), 27 Haziran 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİNİN "AVRUPA KUVVETİ KONGO DEMOKRATİK CUMHURİYETİ HAREKATI" KAPSAMINDA YURT DIŞINA GÖNDERİLMESİ HK.); konuşma 1.400 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA YAŞAR YAKIŞ (Düzce) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Kongo Demokratik Cumhuriyetine asker gönderilmesiyle ilgili Başbakanlık tezkeresi hakkında, AK Parti Grubunun goruşunu sizlerle paylaşmak için huzurunuzdayım, hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, asıl, Kongo'ya asker gönderilmesi konusuyla ilgili bolüme geçmeden önce, benden önce soz alan değerli milletvekillerinin değindikleri bir ıkı hususta kendi görüşlerimi sizinle paylaşmak istiyorum O da. Sayın Gaydalı, bu konuyla hiç alakası olmayan, Türkiye'nin genel olarak dış politikası, özellikle Irak politikası, Avrupa Bırlıgı politikası ve Kıbrıs politikası hakkında değerli görüşlerini sizlere iletti Hepsim de takıp etmişsinizdir Partilerinin kurucusu olan rahmetli Ozal'ın hedeflediği politikalara en yakın yere Türk dış politikasını getiren parti AK Parti olmuştur Eminim ki, Sayın Gaydalı'tım sozlerı.rahmetlı Sayın Ozal'ın mezarında kemiklerini sızlatmış olabilir Bu parti, Ozal'ın hedeflenin, Avrupa Birliğine girme yolundaki hedeflen de, genel olarak dış politikada şahsiyetli dışpolıtıka izleme konusundaki hedeflen de, en yakın noktaya getirmiş olan partidir AK Partinin gerçekleştirdiği şeylerden en önemlisi, Avrupa Birliğiyle kırk yıldan uzun suren mücadeleyi çok somut bir noktaya getirmiş olmasıdır, o da, müzakerelerin başlamış olmasıdır Müzakereye başlamış olmak, bir lig değiştirmedir Türkiye'yi, bir kategori ülkeden başka bir kategori ülkeye taşımaktu Onu, AK Parti sağlamıştır ve butun şerefini de, sız milletvekillerinin şerefle paylaşacağınızdan eminim Kıbrıs konusunda zaman zaman kamuoyunda köşe yazarları tarafından, fakat daha çok politikacılar tarafından şöyle bir izlenim yaratılmaktadır Avrupa Birliği, herhangi bir forumunda - bu, Parlamentosu olabilir. Konsey karan olabilir Komisyonun kaleme aldığı bir belge olabilir, orada- Türkiye'yle ilgili olarak, Türkiye nın yapması gerektiği herhangi bir iş reform konusunda bir hususu dile getirmişse ve Türkiye'den bir beklenti dile getirilmişse, Türkiye'deki çeşitli çevreler, sanki Avrupa Birliği, o belgede dile getirilen temenniyi Türkiye'den bir talep olarak ilen surmuş \e Türkiye de o talebi aynen Avrupa Birliğinin istediği gibi kabul etmiş ve iş bitmiş gibi takdim etmektedirler Avrupa Birliği, pek tabiî ki, kendi karar organları vardır, orada çeşitli düşüncelen ilen sürebilirler, o onların görüşüdür, Türkiye o goru^u mutlaka kabul etmiş değildir, kabul ettıgı zaman ancak bu eleştiriler ileri sürülebilir Türkiye, ne Kıbrıs konusunda ne de başka konuda, donuşu olmayan bir taahhüde bulunmamıştır Pek tabii ki, bugunktı konumuz Kıbrıs veya Avrupa Birliği veya Irak olmadığı için veya Türkiye'nin genel olarak dışpolıtıkası olmadığı için, bu konuların ayrıntılarına daha fazla girmek istemiyorum ve yine. Başbakanlığın tezkeresine dönmek istiyorum Önümüzdeki Başbakanlık tezkeresi, Kongo Demokratik Cumhuriyetine, yanı, eski adıyla Belçika Kongosuna Türk Silahlı Kuvvetlerinin göndereceği 2 subay ve bir uçak muretıebatıyla ilgilidir Bu askerlerimiz, Avrupa Birliğinin Kongo'da gerçekleştireceği bir operasyona katkıda bulunacaklardır Soz konusu operasyon da, Kongo'da bozulmuş olan istikrarın yeniden sağlanmasıyla ilgilidir Tezkereyle, Başbakanlık, Yüce Meclisten, soz konusu askerlerimizi göndermeye yeıkılı kılınmasını istemektedir Burada soz konusu olan harekat, bir işgal veya istila harekâiı değildir, bir operasyondur, ama, bir işgal ve istila operasyonu değildir Kongo'da, uzun yıllar suren iç çatışmalar nedeniyle, istikrar ve barış bozulmuştur Avrupa Birliği, bu operasyonuyla, Kongo'da istikrarı ve barışı yeniden tesisi hedeflemektedir Temmuz ayı sonunda, Kongo'da seçimler yapılacaktır Bu seçimlerin güvenlik ortamı içinde yapılması, Kongo'nun ondan sonraki istikrarı için çok önemlidir Avrupa Birliği, bu güvenlik ortamının sağlanması için Kongo'da bir kuvvet konuşlandıracaktır Bu kuvvet, 30 Temmuz ile 30 Kasım 2006 tarihleri arasında dört aylık bir sure için görev yapacaktır Türk Silahlı Kuvvetlerinin katkıda bulunacağı kuvvet ı^te bu kuvvettir Bu harekât, Birleşmiş Milletlerin talebine binaen ve uluslararası hukuk çerçevesinde, uluslararası meşruiyet çerçevesinde gerçekleştirilmektedir Avrupa Birliğinin orada yapacağı görev şu şekilde özetlenebilir Birincisi, Birleşmiş Milletler Teşkilatının Kongo'da gerçekleştirmekte olduğu ve baş harfleriyle MONUC adı verilen (Mıssıon de l'Orgamsatıon des Natıons Unıes au Congo) bir harekâta destek sağlamaktır, ikincisi, sivillerin şiddete maruz kalmalarım önlemektir, uçuncusu, Kmşasa Havaalanının korunmasına katkıda bulunmaktadır, dördüncüsü, kendi personel ve tesislerinin güvenliğini sağlamaktır ve sonuncu olarak da, gerektiği takdirde, zor durumdaki bireyleri tahliye etmek için kuçuk çapta operasyonlar düzen- leyebılecektir Türkiye, bu harekâta katılmaya Avrupa Birliği tarafından resmen davet edilmiştir Bu çerçevede, ülkemizin 2 subay görevlendirmesi öngörülmektedir Bunlardan bin harekât, diğeri kuvvet karargâhında görev yapacaklardır Ayrıca, göreve hazır durumda bekleyecek olan 1 adetC-130 uçağımız da Kongo'ya yakın bir ülke olan Gabon'da konuşlandırılacaktır Sayın Başkan, değerli mılletvekıllen, malumları olduğu üzere, Türkiye, çok kritik bir coğrafyada yer almaktadır, jeostratejik onemı çok buyuk olan geçiş güzergâhlarım kontrol etmektedir, ciddî bir askeri yeteneği elinde bulundurmaktadır Bu konumdaki bir ülkenin küresel düzeyde yürütülen barışı koruma ve destekleme harekâtlarının içinde olması çok önemlidir, dışında kalması esasen düşünülmemelidir işte, tum bu hususları değerlendiren Hükümetimiz, Birleşmiş Milletler, NATO, Avrupa Birliği ve AĞIT gibi çokuluslu yapılar şemsiyesi altında yürütülen bu gibi harekâtlara katkılar yapmaktadır Bu katkılar gerek askerî gerek sivil yetenekleri kapsamakta ve ıkılı düzeyde yürütülen çalışmaları tamamlayıcı nitelik arz etmektedir Geçen yıl, Türkiye'nin Barışı Destekleme ve Koruma Harekâtlarına Katılımı Konseptı kabul edilmiştir Bu konsept, harekâtlara katılımların eşgüdüm içinde yürütülmesini öngörmektedir, çünkü, katılımların kendi aralarında tutarlı olması önem arz etmektedir ve devamlılık arz etmesi de önem arz etmektedir Birbirlerine benzeyen harekâtlardan birisine katılıp ötekisine katılmadığınız zaman, bu, yanlış şekilde yorumlanabilir Kongo'daki harekâta katılıp, Bosna Hersek'tekıne katıl- mazsanız, bu da yanlış anlaşılır Bosna'ya kaç asker, Kongo'ya kaç asker gönderdiğiniz de önem arz eder Bosna'ya 2, Kongo'ya 70 asker göndermiş olursanız, bu da karşı tarafa yanlış bir mesajdır Bu demin bahsettiğim konsept, aynca, krizlere, hem sivil hem de askeri unsurlarla etkin şekilde müdahale edebilmek için gerekli zeminin oluşturulmasını da hedeflemektedir Diğer taraftan, ülkemiz, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası "AGSP" adı verilen, ingilizce "ESDP" adı verilen bu politikanın gelişmesini başından ben desteklemektedir AGSP içinde etkin bir yer edinebilmek, Avrupa Birliği üyelik surecimiz açısından da çok önemlidir Ote yandan, AGSP içinde yer almak, aynı zamanda güvenlik ve savunma politikamızın da bir gereğidir ve bu politika stratejik önceliklerimiz arasında yer almaktadır Nitekim, ülkemiz, AGSP'ye en fazla katkıda bulunan AB dışı ülkelerin başında ,-elmektedır Bu katkı, Türkiye'nin AGSP'ye NATO dışında yaptığı ilk katkıdır Bu, tesadüfen ortaya çıkmış bir gelişme değildir Bu, Türkiye'nin bilerek yap- tığı ve dikkatlice yürüttüğü bir politikanın sonucudur Avrupa Birliği de, bu katkımızın önemim müdriktir, bilmektedir ve bu durum, AB tarafından şükranla karşılanmaktadır Aynı şekilde, Kongo'daki askeri harekâta ülkemizin yapacağı katkı, A\ rupa Birliği tarafından takdir edilmekte ve memnunlukla karşılanmaktadır Avrupa Birliği içindeki muhataplarımız, bu memnuniyetlerini çeşitli temaslarımızda bize karşı da dile getirmektedirler Esasen, Türkiye, Avrupa Birliğinin 2003 yılından itibaren Balkanlarda üstlendiği tum askerî ve polis misyonlarına katkıda bulunmuştur Bu çerçevede, Bosna-Hersek'tekı Avrupa Polis Misyonuna, ülkemiz, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığından toplam 4 personelle katılmaktadır Bu misyon, AGSP, yanı Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası çerçevesinde, o bağlamda, ilk sivil knz yönetimi harekatıdır ve 1 Ocak 2003'te başlamıştır Aynı şekilde, Haziran 2004 tarihinde İstanbul'da yapılan NATO zirvesinde bir karar alınmıştı Bu karara göre, Bosna-Hersek'te NATO tarafından icra edilen ve SFOR adı venlen harekâtın sona erd irilmesin in ardından, Avrupa Birliği tarafından, bu ülkede, yanı Bosna'da EUFOR-ALTHEA adıyla bir harekât başlatılacaktı Bu harekât, NATO imkân ve yeteneklerine başvurularak oluşturulacaktı Soz konusu harekât, nitekim, 2 Aralık 2004'te başlamıştır Türkiye, Bosna-Hersek'tekı bu harekâta 400'e yakın personelle katılmaktadır EUFOR-ALTHEA Harekâtı kapsamındaki bir başka misyon olan Entegre Polis Birimine de 46 jandarma personeliyle katkıda bulunmaktayız Bu rakam, 2005 yılında yaptığımız katkının iki mislidir Dolayısıyla, bir yıl sonra bu katkıyı ıkı misline çıkarmış bulunuyoruz Öte yandan, bildiğiniz üzere, 2005 yılı, Hükümetimizce, Afrika yılı ilan edilmiştir, yanı, Afrika'ya açılma yılı ilan edilmiştir Ayrıca, 2009-2010 yıllarında, Türkiye, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin geçici üyeliğine adaydır Türkiye'nin Kongo Harekâtına katkıda bulunması, işte, bütün bu hususlar goz onunde bulundurulmak suretiyle kararlaştırılmıştır Böylelikle, Türkiye'nin sadece Avrupa Birliği bakımından değil, aynı zamanda Afnka ulkelen ve Birleşmiş Milletler nez- dınde de görünürlüğünün artırılması hedeflenmektedir Birleşmiş Milletlerin Kongo'da icra ettiği polis misyonu "MONUC-CIVPOL" adı verilmektedir Türkiye, bu misyona halihazırda 17 polis memuruyla katkıda bulunmaktadır Avrupa Birliğinin, Ocak 2005'ten bu yana, keza, Kongo'da icra ettiği başka bir misyon daha var, adı Avrupa Birliği Kmşasa Polis Misyonu ve 29 kimiden oluşuyor Türkiye, halihazırda bu misyona da 1 Jandarma personelimizle katkıda bulunmaktadır Başka bir deyişle, bu kez göndereceğimiz 2 subay ve t uçak, mürettebatı, Kongo'da görevli ilk Türk güvenlik görevlisi olacak değildir, eskiden ben yuruttuğumuz politikanın devamıdır, yanı, bugün kararlaştıracağımız katkı, Türkiye'nin, Kongo'da çeşitli uluslararası örgütler şemsiyesi altında yapmakta olduğu yardımların devamıdır ve o katkının yeni bir boyutunu oluşturacaktır Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, sonuç olarak, soz konusu harekâta iştirak edilmesi, Türkiye'nin Avrupa Birliğiyle ilişkileri bağlamında Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikasına daha etkin şekilde katılımım sağlayacaktır Ote yandan, bu katkımız, ülkemizin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi adaylığtyla ve genel olarak barışı destekleme harekâtlarına olan yaklaşımlanyla da uyum içindedir Bu itibarla, Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Avrupa Birliğinin Kongo'daki harekâtına katılımı için Yüce Meclis tarafından gerekli yetkinin Hukumete verilmesini, AK Parti Grubu olarak destekliyoruz ve bu tezkerenin onaylanmasında Grubumuz olumlu oy kullanacaktır Bu düşüncelerle hepinizi saygıyla selamlıyorum ve beni dinlediğiniz için hepinize teşekkür ediyorum (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Yaşar Yakış (AK Parti, Düzce). “Türk silahlı kuvvetlerinin "avrupa kuvveti kongo demokratik cumhuriyeti harekatı" kapsamında yurt dışına gönderilmesi hk”. TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim tutanağı, 27 Haziran 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/yasar-yakis-22-2006-06-27-turk-silahli-kuvvetlerinin-avrupa-kuvveti-kongo-demokratik-cumhuriyet (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c125/b120/tbmm221251200054.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.