# Yabancılara ikinci el taşıt satışı hakkında kanun (s.s.363)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Yekta Haydaroğlu (AK Parti, Van)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 50. Birleşim
- **Tarih:** 10 Şubat 2004
- **Gündem:** YABANCILARA İKİNCİ EL TAŞIT SATIŞI HAKKINDA KANUN (S.S.363)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/yekta-haydaroglu-22-2004-02-10-yabancilara-ikinci-el-tasit-satisi-hakkinda-kanun-s-s-363

> Yekta Haydaroğlu (AK Parti), 10 Şubat 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 50. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YABANCILARA İKİNCİ EL TAŞIT SATIŞI HAKKINDA KANUN (S.S.363)); konuşma 797 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA YEKTA HAYDAROĞLU (Van)- Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz Yabancılara İkinci El Taşıt Satışı Hakkında Kanun Tasarısıyla ilgili görüşleri bildirmek üzere, AK Parti Grubu adına söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, hepinizi saygı ve sevgilerimle selamlıyorum.

Göreve geldiği günden beri, ülkemizin her geçen gün biraz daha refaha kavuşması için yoğun olarak çalışan hükümetimiz, piyasayı biraz daha canlandırmak ve istihdamı artırmak amacıyla, Yabancılara İkinci El Taşıt Satışı Hakkında Kanun Tasarısını hazırlamış ve bu tasarı, ilgili komisyonlarda incelenip, gerekli düzenlemeler yapılarak Meclise sunulmuştur.

Bu kanunla, ülkemizdeki tescilli olan taşıtların yabancılara ikinci el olarak satışı suretiyle, ülkemiz ekonomisinin lokomotifi olan otomotiv sektörünün üretim ve satışında artış sağlanacaktır. Buna paralel olarak, özel sektör, ana ve yan sanayi, yetkili satıcı ve satış sonrası servis hizmetlerinde ve dolayısıyla da ülkemiz ekonomisinde bir canlanma yaratacaktır. Bu canlanmayla, iç talep ve ihracatta, ana ve yan sanayi üretiminde artış sağlanacak; bu artışla, Katma Değer ve Özel Tüketim Vergileri, büyüyen fark nedeniyle Akaryakıt Vergisi gelirlerinde, istihdam artışı nedenleriyle buradan gelen vergi gelirlerinde artış sağlanacaktır.

Ayrıca, canlanma, üretimi de olumlu etkileyecek, maliyet avantajı sağlayacak ve ülkemizin otomobil ihracatındaki rekabet gücünü artıracaktır.

Bu kanun, ülkemizde servis hizmetlerini canlandıracak, ekonomimize, ihracatımıza önemli katkılarda bulunacak, döviz girdisini artıracak, pazar imkânlarını genişletecek, otomotiv sektörünü güçlendirerek istihdamı artıracaktır.

Son yıllarda otomotiv endüstrisinde ve yan sanayiinde küçümsenemeyecek bir atılım gerçekleştiren ülkemiz, bölgede otomobil ihracatçısı konumuna gelmiştir.

Bunun yanında, ülkemiz, konumu itibariyle ciddî bir ikinci el pazarına sahip olmasına ve yabancılara ikinci el taşıt satışına izin veren mevzuatın mevcut olmasına rağmen, yeterince bilinmemesi ve zor olması nedeniyle otomotiv sektörüyle uğraşanlar bu olaydan yararlanamamaktadır.

Kısacası, bu kanunla iki şey amaçlanmaktadır: Birincisi, ismiyle yabancılara ikinci el taşıt satışının mümkün olduğunu kamuoyuna anlatmaktır; ikincisi ise, bu konuyla ilgili trafik tescil şubelerinde ve gümrük dairelerindeki işlemleri en basite indirgeyerek ticaretin önündeki engelleri kaldırmaktır.

Bu tasarının kanunlaşmasıyla sınır illerinin ekonomisinde de bir canlanma yaşanacaktır; çünkü, ülkemizin taşıt parkında bulunan eski araçların çoğu sınır illerimizin üzerinden ihraç edilecektir. Bu illere sınır olan ülkelere satılacak genellikle eski model araçlar nedeniyle ülkemizin taşıt parkında bulunan eski araçların sayısında da bir azalma olacaktır. Bu araçlara ayrılan amortisman giderlerinin çok fazla olması nedeniyle, sayılarındaki azalma, ithalat ve ihracattaki malî açığı da kapatacaktır. Böylece, ülkemizdeki taşıtların yaş ortalaması düşerken, aynı zamanda, bu bölgelerimizdeki ticaret hacmi genişleyecek, istihdam artacak ve dolayısıyla, bölgelerarası gelir dağılımındaki dengesizliğin giderilmesi için önemli bir adım daha atılmış olacaktır. Sektör temsilcilerinin ifadelerine göre, yılda 50 000 aracın satışı planlanmaktadır.

Değerli milletvekilleri, satışların daha çok Irak ve Türkî cumhuriyetlere yapılacak olması ve Irak'ın savaştan yeni çıkmış olması, özellikle ülkemizde atıl durumda olan eski model otobüs, minibüs ve kamyon gibi ticarî araçların satışını artıracaktır. Bunun yanında, ülkemize bavul ticareti yapmak için gelen yabancılar, mal alıp ülkelerine dönerken, ucuz olan ikinci el araç satın alarak çıkış yapacaklardır.

Bu kanunun bir yararı da, taşıtın satış ve devir işlemlerinin sadece tescilli olduğu trafik şubelerinde değil, herhangi bir yerdeki noterde yapılabilmesidir. Bu konu, özellikle, doğu ve güneydoğu illerini daha çok ilgilendiriyor; çünkü, Van, Hakkâri, Ağrı gibi sınır illerimizde bulunan araçların çoğu 34 veya 06 plakalıdır. Düşünün, Van'ın Başkale İlçesinde oturan bir vatandaş, İstanbul Gayrettepe trafiğine kayıtlı eski bir model aracın satışını ve devrini yapmak için o kadar mesafe katedecek, yollarda çektiği eziyet yetmiyormuş gibi, bir de, saatlerce, trafik tescil şubesinde sıraya girmek zorunda kalacak. Bu kanunun çıkarılmasıyla, bu sorunlar da giderilmiş olacaktır.

İşin başka bir boyutu da, trafik tescil şubelerinin içine düşeceği zor durumdur. Mesela, Ankara'da, 76 noter varken, sadece 1 tane tescil bürosu vardır. 76 noterin yaptığı işi, getirip, 1 tane tescil bürosuna vermenin de uygun olmayacağı gözönünde bulundurulmuştur.

Ayrıca, satış yetkisinin noterlere verilmesinin bir başka amacı da, noterlerin Türkiye'de yaygın olması ve toplam 1 431 noktada hizmet vermesidir. Hukukî yönden güvenilir olması ve en önemlisi de, yabancılara işlem yaparken tercüme sorununun yaşanmamasıdır. Böylece, tasarının 3 üncü maddesinin birinci fıkrasıyla, taşıtların satışını ve devrini yapan taraflara noter yoluyla işlem yapmaları olanağı getirilerek, taşıtın tescilli olduğu il dışında da satışına imkân sağlanmaktadır. Tescil edilmiş aracın Motorlu Taşıtlar Vergisi borcu bulunmadığına dair ibrazı üzerine, araç sahibinin adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak, yabancı gerçek ve tüzelkişilere yapılan satış ve devirler noterlerce yapılacaktır. Bu satışlar harç ve Damga Vergisinden istisnadır. Noterlerce yapılacak satış ve devirler, aynı gün, aracın kayıtlı olduğu trafik tescil müdürlüğüne bildirilecektir. Taşıtın trafikten terkinine dair belgeyle gümrük müdürlüğüne gidilecek ve beyannamesi doldurulacak, işlem yapılacaktır. Böylece, bürokrasi minimuma indirilerek ve ikinci el taşıt ihracı oldukça basit bir hale getirilerek insanlar teşvik edilecektir.

Değerli milletvekilleri, konuşmamın başından beri ifade etmeye çalıştığım gibi, bu kanun ülkemize yarar getirecektir. Hükümetimiz bu kanun tasarısını hazırlarken, her zaman olduğu gibi, vatandaşın menfaatını en üst düzeyde tutmayı amaçlamış, çağdaş toplum olma yolunda önemli bir adım daha atılmıştır. Çıkacak olan Yabancılara İkinci El Taşıt Satışı Hakkında Kanunun ülkemize hayırlı olmasını diliyor; bu vesileyle, tasarının hazırlanmasında emeği geçen, başta Sayın Bakanımıza, bürokratlarımıza, komisyon üyelerimize ve siz Yüce Meclis üyelerine teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Yekta Haydaroğlu (AK Parti, Van). “Yabancılara ikinci el taşıt satışı hakkında kanun (s.s.363)”. TBMM Genel Kurulu, 50. Birleşim tutanağı, 10 Şubat 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/yekta-haydaroglu-22-2004-02-10-yabancilara-ikinci-el-tasit-satisi-hakkinda-kanun-s-s-363 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
