# Iı.tur. (başbakanlık,gençlik ve spor md.lüğü,vakıflar gn.md.diyanetişl.bşk.ve shçek gn.md.lüğü - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Yılmaz Kaya (CHP, İzmir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim - **Tarih:** 19 Aralık 2003 - **Gündem:** II.TUR. (BAŞBAKANLIK,GENÇLİK VE SPOR MD.LÜĞÜ,VAKIFLAR GN.MD.DİYANETİŞL.BŞK.VE SHÇEK GN.MD.LÜĞÜ - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/yilmaz-kaya-22-2003-12-19-ii-tur-basbakanlik-genclik-ve-spor-md-lugu-vakiflar-gn-md-diyanetisl > Yılmaz Kaya (CHP), 19 Aralık 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: II.TUR. (BAŞBAKANLIK,GENÇLİK VE SPOR MD.LÜĞÜ,VAKIFLAR GN.MD.DİYANETİŞL.BŞK.VE SHÇEK GN.MD.LÜĞÜ); konuşma 912 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA YILMAZ KAYA (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan 2004 malî yılı Vakıflar Genel Müdürlüğü bütçesiyle ilgili olarak Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Yardımlaşmanın örgütlü olarak yapılmasını amaç edinen, medenî, dinsel ve bilimsel amaçlı sosyal hizmet ve hayır kurumu olarak tanımlayabileceğimiz vakıfların işleyişi, korunması ve ata yadigârı tarihî eserlerin bakımı, onarımı ve yaşatılması faaliyetlerini sürdüren katma bütçeli bir kuruluş olan Vakıflar Genel Müdürlüğünün faaliyetlerine ve bütçesine bir göz atacak olursak, şu durumlarla karşılaşırız: Vakıflar Genel Müdürlüğünün 2004 malî yılı bütçesi 44 trilyon 894 milyar Türk Lirası olarak öngörülmüştür. Öngörülen bütçe gelirlerinin 44 trilyon 890 milyar Türk Lirası özkaynaktan, 4 milyar Türk Lirası ise hazine yardımından karşılanmaktadır. Vakıflar Genel Müdürlüğünün özkaynaklarının büyük bir kısmı ise, Genel Müdürlüğe ait taşınmazlardan alınan kira gelirlerinden elde edilmektedir. Şöyle ki: 2003 yılında, Genel Müdürlüğün kira gelirleri yaklaşık 60 trilyon Türk Lirası olarak gerçekleşmiştir. 2004 malî yılı bütçesinde ise kira gelirleri 38 trilyon 899 milyar Türk Lirası olarak öngörülmüştür. Şimdilik, bu bilgileri bir yana bırakalım ve gelelim Vakıflar Genel Müdürlüğünün taşınmazlarına. Genel müdürlüğün kayıtlarına göre 14 017'si hayrat, 42 720'si akar olmak üzere toplam 56 737 tane taşınmazı bulunmaktadır. Yani, Genel Müdürlüğün öngörülen bütçesinin tamamına yakınını oluşturan özkaynağı, dolayısıyla kira gelirleri bu 42 720 taşınmazdan elde edilecektir. Bu genel müdürlüğümüz sahibi bulunduğu her bir taşınmazdan yıllık ortalama 910 000 000 Türk Lirası kira geliri elde etmektedir. Ortalama aylık kira geliri ise her bir taşınmaz için sadece 76 000 000 Türk Lirasıdır. Ancak, böyle bir durum bile hükümet yetkilileri için övünmeye vesile olabilmektedir. Bir genel müdürlüğün sahibi bulunduğu her bir taşınmazdan aylık ortalama 76 000 000 Türk Lirası kira geliri elde ediyor ve 2004 malî yılı bütçesinde öngörülen gelirlerinin tamamını özkaynaklarından, yani, kira gelirlerinden elde ediyor olması başarı olarak görülebiliyor. Bunun yanında, Sayın Bakanın Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmeleri sırasında açıkladığı bir husus vardır ki, hayret edilecek bir durumu ve genel müdürlüğün çalışmalarındaki ciddiyet ölçüsünü göstermektedir. O da şudur: Değerli arkadaşlarım, Vakıflar Genel Müdürlüğünün tam 220 000 000 metrekare alanlı taşınmazının işgal altında olduğu belirtilmektedir. 220 000 000 metrekare alanlı taşınmazı işgal altında olan, yani, bir kuruş gelir getirmeyen bu taşınmazların kurtarılması için gerekli ve yeterli girişimler ne yazık ki yapılamamıştır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Vakıflar Genel Müdürlüğünün 24 bölge müdürlüğü, 15 il şube müdürlüğü ve 3 işletme müdürlüğü mevcut olup, bünyesinde toplam 1 663 personel çalışmaktadır. Yukarıda izah etmeye çalıştığım ve çok büyük bir zafiyetin belirtisi olan hususlar, Genel Müdürlüğün yeterli yapılanmasına rağmen halen düzeltilememiş ve bu olumsuzluklar bugün de devam etmektedir. Yine, bir genel müdürlük düşünün ki, kiracılarıyla arasında tam 36 000 tane dava olsun. 42 720 tane kira getiren taşınmazınız var ve bu taşınmazlarınızla ilgili olarak kiracılarınızla aranızda 36 000 dava var ve bu davalar nedeniyle 10 trilyon Türk Lirası, tediye mahallerinde beklemekte olup, bu meblağ üzerinde, Genel Müdürlüğün tasarrufu söz konusu olamamaktadır. Belirtilen 36 000 davanın içerisinde, kira ilişkisi dışındaki ilişkilerden doğan ihtilaflar nedeniyle açılan davalar bulunmamaktadır. Taşınmazlarla ilgili bu bilgilerden sonra biraz da Vakıflar Genel Müdürlüğünün vakıf eserlerinin korunması, bakımı ve onarımıyla ilgili olarak yaptığı, daha doğrusu yapamadığı çalışmalara değinmek istiyorum. Değerli arkadaşlarım, Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait olup da, Genel Müdürlük kayıtlarında görünmeyen binlerce taşınmaz bulunmasına rağmen, bunlar henüz tespit edilememiştir. Oysa bunların tespiti için yapılacak çalışma güç bir çalışma olmayıp, maliyeti de yoktur; çünkü, ülkemizde tapu sicil müdürlüklerinin tamamına yakını bilgisayar sistemlerini kurmuş olup, bu sistem, bugün faal durumdadır. Tapu sicil müdürlükleriyle koordinasyon içerisinde yapılacak ciddî bir çalışma sonucunda bu taşınmazlar kolayca ve kısa bir süre içerisinde tespit edilebilir ve bu taşınmazlardan hemen yararlanılmaya başlanılabilir. Ne yazık ki, bugüne kadar böyle bir çalışma başlatılmış değildir. Yine 2003 yılında onarımının yapılması gereken anıt ve eski eserlerden sadece 15'inin onarım işlemi yapılabilmiştir. Bir yıl içerisinde sadece 15 eserin onarımının yapılabilmiş olması, Genel Müdürlüğün ne kadar hantal olduğunu ve ne kadar ağır çalıştığını göstermektedir. Vakıflar Genel Müdürlüğünün, bir de 81 ilde 81 eser onarımı projesi vardır ki, bu projeyle ilgili olarak bugüne kadar hiçbir adım atılmamıştır. Sayın Bakan, bu projeyle ilgili çalışmaların süratle devam etmekte olduğunu söylemekteyse de, yeterli sürate ulaşılamamış olacak ki, henüz bir sonuç alınamamıştır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Vakıflar Genel Müdürlüğünün çalışmaları, yukarıda belirttiğim durumdayken; yani, 2003 yılında dişe dokunur hiçbir şey yapılamamışken, ödenek sağlama güçlüğü nedeniyle öngörülen çalışmaların yapılamadığı söylenmekteyken, yüzde 75 hissesi Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait olan Türkiye Vakıflar Bankasından bir kuruş bile temin edilememektedir. Bir yanda çoğu harap ve viran halde bulunan ve kısa süre içerisinde bakım ve onarımı yapılmazsa yok olacak olan tarihî vakıf eserleri dururken, diğer yanda yüzde 75 hissesi size ait olan bir büyük bankadan bir kuruş bile alamıyorsunuz ve bu nedenle de acil olarak bakım ve onarımının yapılması gereken tarihî vakıf eserlerinin göz göre göre yok olmasına neden oluyorsunuz. Oysa, Sayın Başbakan, seçim öncesi Edirne'de yaptığı bir konuşmada, Vakıfbank gelirlerinin de vakıf eserlerinin restorasyonunda kullanılacağını açıkça halka ilan etmişti. Şimdi ne olmuş; özelleştirme çalışmaları nedeniyle bir güçlük doğmuş, ondan yapılamıyormuş! Değerli arkadaşlar, tarihî ve vakıf eserlerinin çok olduğu bir ilimiz olan Edirne'de vakıflarla ilgili vaatlerde bulunulması doğrudur; doğru olmayan, seçildikten sonra bu vaatlerin unutulması ve gerçekleştirilmemesidir. Esen rüzgârın yönüne göre vaatte bulunup da ertesi gün bir tarafa atmak bu hükümette alışkanlık haline gelmişe benziyor. Çiftçiye söz ver, unut; esnafa söz ver, unut; işçiye, memura söz ver, unut; emekliye, dul ve yetime söz ver, unut... Değerli arkadaşlar, bu hükümette unutkanlık hastalığı mı başgösterdi? Sadece vaatler unutulup yerine getirilmemekle kalsa neyse, bir de inadına bu vaatlerin aksine uygulamalarla geniş toplum kesimleri inim inim inletilmektedir; ama, dikkat ediniz, bu vaatlerinizi unutmayacaklar mutlaka olacaktır. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Yılmaz Kaya (CHP, İzmir). “Iı.tur. (başbakanlık,gençlik ve spor md.lüğü,vakıflar gn.md.diyanetişl.bşk.ve shçek gn.md.lüğü”. TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim tutanağı, 19 Aralık 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/yilmaz-kaya-22-2003-12-19-ii-tur-basbakanlik-genclik-ve-spor-md-lugu-vakiflar-gn-md-diyanetisl (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.