# Karayolu taşıma kan.5 inci mad.değ.yap.dair - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Yılmaz Kaya (CHP, İzmir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim - **Tarih:** 5 Nisan 2005 - **Gündem:** KARAYOLU TAŞIMA KAN.5 İNCİ MAD.DEĞ.YAP.DAİR - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/yilmaz-kaya-22-2005-04-05-karayolu-tasima-kan-5-inci-mad-deg-yap-dair > Yılmaz Kaya (CHP), 5 Nisan 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KARAYOLU TAŞIMA KAN.5 İNCİ MAD.DEĞ.YAP.DAİR); konuşma 631 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) YILMAZ KAYA (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; sözlerime başlamadan önce, 5 Nisan Avukatlar Günü nedeniyle bütün avukatların, meslektaşlarımın gününü kutlar, saygılarımı ve selamlarımı iletirim. Değerli arkadaşlar, verdiğimiz yasa teklifinin, İçtüzüğün 37 nci maddesi gereği doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergemiz üzerinde söz almış bulunmaktayım. Bu yasa teklifimizde ne yapmak istiyoruz, önce, biraz ondan bahsetmek istiyorum. Değerli arkadaşlarım, 4925 sayılı Yasanın 5 inci maddesinde -ki, değiştirmek istediğimiz madde- "taşımacılık yapanlarda -özellikle, yük taşıyıcıları bu maddeyle mağdur olmaktadır- nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesi alınabilmesi için, taşıma işleri işletmecilerinin meslekî saygınlık, malî yeterlilik ve meslekî yeterliliğe sahip olması gerekmektedir. Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir" denilmektedir. 5 inci maddenin gönderdiği karayolları taşımacılığına ilişkin yönetmeliğin 18 inci maddesi de, yetki belgesi alınmasını zorunlu kılmakta, yetki belgesi almak için başvuranlardan da, eğer gerçek kişi ise, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş, en az 25 ton istiap haddinde, taşıma kooperatiflerinde ve tüzelkişilerin tümünde, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş, en az 75 ton istiap haddinde eşya taşımaya mahsus araçların bulunması gerektiğini emretmektedir. Değerli arkadaşlarım, bu yönetmelikten dolayı mağduriyetlerini bildiren taşımacılarla ilgili sorunları bir soru önergesiyle Ulaştırma Bakanımıza iletmiştim. Orada, fiilî olarak, 25 ton ve 75 tonun, gerçek kişilerde 3 tane kamyon sahibi olmaları gerektirdiğini, tüzelkişilerde ve kooperatiflerde 8 tane kamyon sahibi olmaları gerektirdiğini söylemiştim. Verilen cevap gayet enteresan; "biz, bu yönetmeliği ve yasayı çıkarmakla -ki, daha önce yoktu, iyi yaptık anlamında bir şeyler söylendikten sonra- kanun öncesi, yurtiçi taşımacılık, ferdî olarak verimsiz ve ekonomik olmayan şekilde yürütülmekte, ekonomik kayıplara da yol açmaktaydı. Bu bağlamda, kapasite kullanımı, yurtiçi yolcu taşıma alanında doluluk oranı yüzde 40, eşya taşımacılığında yüzde 50'ler düzeyinde bulunmaktaydı. Diğer bir ifadeyle, yurt içinde yolcu taşımacılığı yapan her 100 taşıttan 60'ı, eşya taşımacılığında kullanılan her 100 taşıttan 50'si boş gitmekte -özet olarak geçiyorum- ve bu nedenle de kazaların artmasına da sebep olmakta" şeklinde bir cevap vermişlerdi bana. Değerli arkadaşlarım, böyle bir gerekçe olabilir mi?! Kazalar artıyor; ne yapalım; biz, tek kamyonu olan kişiye 3 kamyon alma zorunluluğunu getirelim, o alamasın, kazalar da azalsın. Trafiğe araç çıkmasını yasaklayalım o zaman değerli arkadaşlarım, hiç kaza olmaz. Yani, böyle bir cevap. Onun dışında, 3 kamyon alınması konusunda bir kredi, maddî anlamda desteklemede bulunacak mısınız şeklindeki soruma da, yine, aynen, alakasız bir cevap: "Yönetmelikte 3 kamyon alma zorunluluğu bulunmamaktadır." Yani, yönetmelikte bulunmamakta da, bir kamyonu olan kişiye 25 ton istiap haddi zorunluluğu getirirsen, 3 tane kamyon alma zorunluluğu da doğmuş olur. Buradan da, o zaman, en azından -şimdi bilemiyorum, birazdan belli olacak- bu yönetmeliği düzeltme şeklinde bir girişim olmayacağı anlaşılmış bulunmaktaydı. Değerli arkadaşlarım, şu anda, bu tekliften etkilenen yaklaşık 2 000 000 taşıyıcı şoför esnaf vardır; bunlar da, aileleriyle birlikte 8 000 000'u bulmaktadır. Yani, 8 000 000 kişi, bu yönetmelik ve bu kanun nedeniyle mağdur durumdadır, bu mağduriyeti gidermemiz gerekmektedir. Bakın, biraz önce konuştuğum bir kooperatif yetkilisi "taşıyıcıların en üst örgütü merkez birliği, onun altında bölge birlikleri ve birliklere bağlı toplam 2 946 kooperatif bulunmaktadır. Bunların 495 tanesi yük taşıma kooperatifi olup, 140 000 kamyoncu esnafı kayıtlı olarak çalışmaktadır" diye bu bilgiyi verdi. Toplamda, biraz önce belirttiğim gibi, 2 000 000 kişi, yolcu ve yük taşımacısı olarak bu kooperatiflere üye ve 8 000 000 kişiyi mağdur etmektedir bu uygulama. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Buyurun Sayın Kaya. YILMAZ KAYA (Devamla) - Değerli arkadaşlarım, biraz önce anlattığım nedenlerle, bu 2 000 000 ve aileleriyle birlikte 8 000 000 esnafın mağduriyetinin giderilmesi gerekmektedir. Bu mağduriyetin giderilmesine dönük olarak yasa teklifimize, daha doğrusu, doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergemize destek olursanız, bu desteğin, bu konuda yapılan çalışmanın yararı bütün Meclise ait olacaktır; gerçi, şahsen benim teklifim olmasına rağmen, bu onur bütün Meclise ait olacaktır. Kamu avukatlarıyla ilgili biraz önce yapılan teklifte, bütün Meclis, her iki grubun mensupları olumlu oy vermiştir, bu teklife de olumlu oy vermenizi talep ediyorum. Hepinize saygılarımı sunuyor, teşekkür ediyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Yılmaz Kaya (CHP, İzmir). “Karayolu taşıma kan.5 inci mad.değ.yap.dair”. TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim tutanağı, 5 Nisan 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/yilmaz-kaya-22-2005-04-05-karayolu-tasima-kan-5-inci-mad-deg-yap-dair (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.