# Son dönemde türkiye ve suriye arasında yaşanan gelişmeler ve işbirliği hakkında - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Yüksel Çavuşoğlu (AK Parti, Karaman) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim - **Tarih:** 10 Ocak 2007 - **Gündem:** SON DÖNEMDE TÜRKİYE VE SURİYE ARASINDA YAŞANAN GELİŞMELER VE İŞBİRLİĞİ HAKKINDA - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c144/b048/tbmm221440480020.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/yuksel-cavusoglu-22-2007-01-10-son-donemde-turkiye-ve-suriye-arasinda-yasanan-gelismeler-ve-isbirligi > Yüksel Çavuşoğlu (AK Parti), 10 Ocak 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SON DÖNEMDE TÜRKİYE VE SURİYE ARASINDA YAŞANAN GELİŞMELER VE İŞBİRLİĞİ HAKKINDA); konuşma 865 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) YÜKSEL ÇAVUŞOĞLU (Karaman) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; esasında benim yapacağım bu konuşmanın, kısmen de olsa güncelliği kaybolmuş olmasına rağmen, aralık ayının ikinci haftasında bir talepte bulunmuştum; ancak, bugün kısmet oldu. Bu bakımdan bazı noktalar, eğer günü geçmişse kusura bakmayın diyorum, şimdiden kendilerinizden özür diliyorum. Sayın Başbakanımız Tayyip Erdoğan Bey'le birlikte 6 Aralık 2006 tarihinde Suriye'ye resmî bir gezi gerçekleştirilmiştir ve AB kapsamında 8-10 Aralık 2006 tarihleri arasında yine Suriye'de yapılan ve Suriye Dostluk Grubu Başkanı olarak benim de bizatihi katıldığım bir toplantı olmuştur. Ayrıca, 2006 Mayıs ayında Şam'da "İstanbul Günleri" adı altında ciddi çalışmalar yapılmış ve nihayette -biraz sonra detayına gireceğim- 18-23 Aralık tarihlerinde İstanbul'da "Şam Günleri" adı altında iki ülkenin yerel yönetimleri arasında iş birliği başlamış, milletleri kaynaşmış, ticari alışveriş zuhur etmiş ve böylece hem kültürel hem siyasi hem de ticari gelişmeler olmuş ve son dönemde Türkiye ve Suriye arasında yaşanan gelişmeler ve iş birliği hakkında böylece bir gündem dışı söz almış bulunuyorum. Bu noktadan, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. Sayın Başkanım ve değerli milletvekili arkadaşlarım; ülkemiz, bütün komşularıyla, bildiğimiz dış politika çerçevesinde, iyi ilişkileri sürdürmeyi prensip etmiştir. Komşularımızla siyasi, ticari ve sosyokültürel ilişkilerimizi de geliştirerek, komşu ve dost ülkelerle hiç problem olmaksızın hareket etmeyi esas almış ve bu atmosferde, bu bölgede güçlü ve itibarlı ülke konumumuzu sürdürmeyi, teşkil etmeyi ve böylece bölgenin bir barış denizi olmasını şiar edinmişizdir. Orta Doğu, uluslararası politikada hep krizlerle anılmıştır. Oysa, üç büyük dinin doğum yeri olarak bilinen Orta Doğu, 19'uncu yüzyılın sonundan beri çok büyük siyasi istikrarsızlık, kaos ve krizler içerisindedir. Yaşadığımız son Irak savaşı -biraz önce değerli dostum birtakım açıklamalar yaptı- bunun en büyük bir göstergesidir. Sadece Irak değil... Tabii, Irak deyince, Kerkük'teki geliş- meleri hiçbir zaman görmemezlikten gelemeyiz ve bu noktada da, gerekse Türk milleti ve gerekse de Türkiye'nin ne kadar önemsediğini, burada, ben, ilgili makamlara ve ilgili kimselere bir hatırlatma yapmak istiyorum. Dolayısıyla, Filistin, Lübnan ve diğer ülkeler de istikrarsızlığın ve kaosun eşiğine getirilmiştir. Ancak, çok merak ettiğim bir husus ise, bu Filistin'de dönen olaylar, kimler, nasıl oynadığını bir türlü anlayamıyorum. Bunun cevabını hep birlikte aramamız gerektiğine inanıyorum. Bu yüzden, bölge ülkelerinin ortak hareketine ve iş birliğine şiddetle ihtiyaç vardır. Küreselleşen dünyada bölgesel iş birlikleri gittikçe önem kazanmaktadır. Ayrıca, terörün uluslararası bir kimlik kazandığı günümüzde ülkelerin terör karşısında ortak hareket etmesi de son derece önem arz etmektedir. Ülkemiz açısından yıllarca hem can ve hem de maddi kayıplar vermemize neden olan bölücü örgütün bölgede barınmaması ve faaliyette bulunmaması için bölge ülkelerinin ortak çalışması son derece önemlidir. Stratejik dostlarımız veyahut da diğer AB'li dostlarımızın bu noktada Türkiye'ye hassasiyet göstermesini bu kürsüden ben tekrar duyurmak istiyorum. Suriye ile ülkemiz arasında kısa zamanda tesis edilen karşılıklı anlayış, diyalog ve iş birliği ortamı sayesinde, ilişkiler birkaç yıl öncesiyle kıyaslanamayacak kadar ileri bir seviyeye gelmiştir. Karşılıklı üst düzey ziyaretlerin bu süreçte önemli bir rol oynadığını düşünüyorum. Özellikle ticaret, ekonomi, gümrük alanındaki iş birliklerinin yanı sıra, her iki ülkenin belediyeleri, üniversiteleri ve sivil toplum kurumları arasında bilgi ve teknoloji transferi yapılarak komşu ve dost iki ülkeye yakışan seviyelere de ulaşılmıştır. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Sayın Çavuşoğlu, konuşmanızı tamamlayınız. Buyurun. YÜKSEL ÇAVUŞOĞLU (Devamla) - Teşekkür ederim. Suriye'yle iş birliğimizin daha da geliştirilmesi, ülkelerimizin, halklarımızın çıkarlarının yanı sıra, bölgede barış, istikrar ve iş birliği ortamının güçlendirilmesine de şüphesiz hizmet edecektir. Özellikle, Türkiye ve Suriye arasındaki mevcut iş birliği ve diyalogun daha da ileriye götürülmesi yönünde belediyeler, iş dünyası ve diğer alanlarda olduğu gibi, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Suriye Halk Meclisi tarafından ortaklaşa atılabilecek somut adımların belirlenmesine de imkân sağlanmış ve sağlanacaktır da. Sayın Başkan ve değerli milletvekili arkadaşlarım; gerek iki ülke arasında gerekse de bölgesel iş birliğinin karşılıklı olarak artırılması, Adana mutabakatı çerçevesinde güvenlik iş birliğinin artırılması, enerji ve doğal gaz anlaşmaları, ortak petrol arama ve pazarlanması, sınır ticareti ve serbest ticaret anlaşması ile 1 Ocaktan itibaren 2007'de devreye girmiş olmasından dolayı, gelişmelerin, 2,5 milyarın üzerinde ticaret hacminin hedeflenmesi, yeni banka şubelerinin açılması veya özel bankalara imkân sağlanması gibi, iki ülke arasında sınır geçişlerinin kolaylaştırılması, Asi Nehri'ne bir an önce baraj yapılması, Dicle ve Fırat'tan adil bir şekilde yararlanılması, mayınlı bölgelerin temizlenerek tarıma ve turizme açılması, AB çerçevesinde ortak standardizasyon çalışmaları hızlı bir şekilde devam etmektedir. İki ülke arasında sınır ve benzeri konuların çözüme kavuşturulması, serbest ticaret anlaşmasının imzalanması, Gaziantep'te konsolosluğun açılması, parlamenterlerimizin vizeyle uğraşmaksızın sadece pasaportlarıyla kapılardan geçmesi memnuniyet verici gelişmelerdir. Ancak, Sayın Ab- rash'ın, Suriye Halk Meclisi Başkanının talebi çok dikkate caniptir. Türk Hükümetinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisinden çıkan her ne kadar kanun varsa, bu kanunların kendilerine ulaştırılması, böylece, yeni yapacakları kanunlarda Türkiye'nin uyguladığı sistemleri uygulama talebinde bulunmaları bizi son derece memnun etmiştir. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) YÜKSEL ÇAVUŞOGLU (Devamla) - Toparlıyorum efendim. BAŞKAN - Sayın Çavuşoğlu, toparlama değil de, son cümlelerinizi alayım efendim. YÜKSEL ÇAVUŞOĞLU (Devamla) - Son cümlelerim. BAŞKAN - Buyurun. YÜKSEL ÇAVUŞOĞLU (Devamla) - Teşekkür ederim efendim. Türk firmalarının, serbest ticaret anlaşmasının sağlayacağı uygun imkânlar çerçevesinde, Suriye üzerinden Orta Doğu ve Afrika ülkelerindeki Arap serbest ticaret alanlarına da girebileceği gibi, Arap firmalarının da, gümrük birliğine üye olan Türkiye üzerinden bütün Avrupa ülkelerine girebilmesine imkân sağlayacaktır. İki ülke arasında halen 700 milyon doları bulmayan ticaret hacmi, bu anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle çok kısa zamanda 1,5 milyar civarında, 1 milyarı aşacak noktaya gelecektir. Sözlerime son verirken, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Yüksel Çavuşoğlu (AK Parti, Karaman). “Son dönemde türkiye ve suriye arasında yaşanan gelişmeler ve işbirliği hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim tutanağı, 10 Ocak 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/yuksel-cavusoglu-22-2007-01-10-son-donemde-turkiye-ve-suriye-arasinda-yasanan-gelismeler-ve-isbirligi (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c144/b048/tbmm221440480020.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.