# Hakimler ve savcılar kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına daiir kan.tas.( ss. 951) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Yüksel Çorbacıoğlu (CHP, Artvin) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim - **Tarih:** 28 Haziran 2005 - **Gündem:** HAKİMLER VE SAVCILAR KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİİR KAN.TAS.( SS. 951) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/yuksel-corbacioglu-22-2005-06-28-hakimler-ve-savcilar-kanunu-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina > Yüksel Çorbacıoğlu (CHP), 28 Haziran 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: HAKİMLER VE SAVCILAR KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİİR KAN.TAS.( SS. 951)); konuşma 1.189 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA YÜKSEL ÇORBACIOĞLU (Artvin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum. Görüşülmekte olan tasarının 48 inci maddesiyle ilgili, yeni 47 nci maddesiyle ilgili şahsım ve Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına görüşlerimi açıklayacağım. Değerli arkadaşlar, görüşlerimi açıklamadan önce, geçtiğimiz hafta cumartesi günü kaybettiğimiz, çok değerli, çok kaliteli, ilerici, yurtsever, devrimci bir sanatçımızı burada anmak istiyorum izninizle. Memleketlim, Artvin'in Hopa İlçesinden Sevgili Kâzım Koyuncu'yu kaybettik. Kendisi, sadece Karadeniz Bölgesinin değil, Türkiye'nin de sevgiyle, saygıyla sanatçı olarak kabul ettiği; ama, sanatçılığından daha çok insanlığını ve adamlığını takdir ettiğim bir kişiydi. Genç yaşta kaybettik, 33 yaşında. Allah rahmet eylesin diyorum; buradan, Meclisten tüm ailesine, Hopalı hemşerilerime, Artvinli hemşerilerime ve tüm sevenlerine başsağlığı diliyorum. Değerli milletvekilleri, ilgili maddeyle, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun ek 7 nci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Önce bu maddeyi sizlerin bilgilerine sunmak istiyorum. Ek 7 nci madde şu: "Subay, assubaylar hariç olmak üzere; milletvekili ve mahallî idareler genel ve ara seçimlerinde aday ve aday adayı olan devlet memurları ve diğer kamu görevlileri, adaylığı veya seçimi kaybetmeleri halinde, Yüksek Seçim Kurulunca seçim sonuçlarının ilanını takip eden bir ay içinde müracaat etmeleri kaydıyla eski görevlerine veya kazanılmış hak aylık derecelerindeki başka bir göreve dönebilirler." Bu, 298 sayılı Yasada 1990 yılında yapılan bir değişiklikle gündeme gelen madde. Şimdi, kanunumuzda, bu yeni tasarıda, bu konuda biz, geri dönüşle, mevcut yasada sadece subay ve assubaylara konan rezervi, engeli biraz daha genişletiyoruz ve bunun içerisine yüksek mahkeme üyeleri, hâkimler, savcılar ve bu meslekten sayılanları da koyuyoruz. Şimdi, maddenin gerekçesine baktığımızda "Anayasanın 9 uncu maddesine göre yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır; Anayasanın 138 inci maddesine göre de hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler ve hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz" dedikten sonra "Hâkimlerin yaptıkları görev dikkate alındığında, bunların tarafsız olması mutlak bir zorunluluktur" deniliyor gerekçede. "Seçimlere katılmak kişinin siyasî tercihini ortaya koymasını gerektirir. Seçimlere katılmış yüksek mahkeme üyesi, hâkim, savcı veya bu meslekten sayılanların, daha sonra söz konusu görevlere geri dönmeleri durumunda, tarafsızlıkları konusunda ciddî şüpheler ortaya çıkacaktır." Bu nedenle, 298 sayılı Yasanın ek 7 nci maddesine hâkim, savcı ve bu meslekten sayılanları koyuyoruz. Şimdi, tabiî, kanunların temel kuralıdır, yasalar geriye yürümez; ancak, ben bir soru sormak istiyorum; şeytanın avukatlığını yapalım. Biz, şimdi, bugünden sonra aday olmuş olan hâkim, savcı ve ilgili mesleği yapmış olan arkadaşlarımızı, yargı mensuplarını tekrar göreve almıyoruz; tamam. Niye; çünkü, çok önemli "tarafsızlıkları konusunda ciddî şüpheler ortaya çıkacaktır" deniliyor. Peki, mahkemeler tarafsız mı; tarafsız. Peki, bu yasa yürürlükte değil, yok, daha yeni çıkacak. Bugüne kadar aday olup da geri dönmüş olan hâkim ve savcılarımızın, siz, zımnen taraf olduklarını açıklamış olmuyor musunuz, onların tarafsızlıklarını kabul etmemiş olmuyor musunuz; değil mi. Bugüne kadar aday olan hâkim, savcılarımız var, geri dönenler var. Bilmiyorum, belki, bakanlığın üst düzey görevlileri de vardır; bilemiyorum, Sayın Bakanımız daha iyi bilir. Peki, bunların yargı görevine, artık siz bu gerekçeyi yazarak gölgeyi düşürmüş olmuyor musunuz? Yani, kendi çalışanlarınızın... Sayısını bilmiyorum, araştırma imkânım olmadı; bir soru önergesiyle sormayı düşünüyorum, bakalım kaç kişi çıkacak. Belki de, o mahkemelerin verdiği kararlar, artık, size göre tarafsız kararlar olmayacak, bağımsız kararlar olmayacak. Şimdi, bunu söylerken ne demek istiyorum; bana göre, şahsen ve Cumhuriyet Halk Partisinin de bu konudaki görüşü odur: Biz, hâkim ve savcılarımıza, yargı mensuplarına sonuna kadar inanıyor ve güveniyoruz. O nedenle, şöyle önümüzü bir açın, dokunulmazlıkları da kaldırın, gidelim, yargılanalım diyoruz. Hatta, bu tarafsızlık konusunda şüphelerinizin olduğunu, bu dokunulmazlıklar gündeme geldiğinde, orada da söylüyorsunuz. Değerli arkadaşlar, hâkim ve savcıların meslekte tarafsız olması önemlidir. Kişisel tercihi olacaktır. Hâkim ve savcıların partiye üye olmaları yasaktır; ama, oy vermeleri yasak değil ki. Okumuş yazmış, bilgili insanlar, ülkeyi, dünyayı değerlendirebilen, yorumlayabilen insanlar oy kullanıyorlar, neye göre kullanacak; bir görüşleri olmak zorundadır, kişilik anlamında tarafsız olamazlar. Görev açısından tarafsızlığı kabul ediyorum. O nedenle, bana göre, böyle bir düzenlemenin yapılması doğru değil. Peki, karşı mısınız derseniz, bu konuda da karşı olduğumuzu söylemiyoruz Cumhuriyet Halk Partisi olarak; çünkü, bu konuyu bir tartışma konusu haline getirdikten sonra, hâkimler ve savcıları bu noktaya çektikten sonra, artık, geri dönme imkânı da yok. Yani, biz, bu maddeye karşı değiliz; ancak, doğru bir mantık olmadığını söylemeye çalışıyorum. Tarafsızlık deyince, aslında, söylenecek çok şey var. Üç gündür, Cumhuriyet Halk Partisi sözcüleri, aslında, konuşmalarının bütün temelinde bu tarafsızlığı dile getirdiler. Yani, bu maddeyle, o kadar önemsediğiniz ve hâkim ve savcıları da ne yazık ki zan altında bıraktığınız bu tarafsızlık talebini, sizden önce -bu maddede siz getiriyorsunuz da- biz, 2 nci maddeden, hatta kanunun genelinden itibaren söylüyoruz. 2 nci maddeyi biliyorsunuz; hâkim ve savcılık mesleğine kabulde sınav yönetmeliği. Biz, bu kanunla düzenlensin, bu kanunun içerisinde yer alsın istedik. Neden?.. Yani, hâkim sadece görevini yaparken tarafsız olacak, onu, o tarafsızlığı sağlayalım, yeterli değil; göreve alırken de tarafsızlığı sağlamak zorundayız. Göreve alırken de, tarafsız insanları hâkim ve savcılık mesleğine kabul etmemiz lazım. Bunu yapmanın yolu da, o insanları seçecek kurulun tarafsızlığı konusunda şüphe olmamasıdır. Şimdi, ben söylüyorum: Yönetmeliğe göre, bakanlık bürokratları bu hâkim ve savcıları seçiyor. Bilmiyorum yine, yine soracağım, onu da soracağım Sayın Bakanımıza. Bu bürokratlar içerisinde, acaba, milletvekili adayı veya belediye başkanı adayı olup da geri dönen var mı? MUSA SIVACIOĞLU (Kastamonu) - Var tabiî. YÜKSEL ÇORBACIOĞLU (Devamla) - Belki de vardır. Mesela, benim aklıma şu geliyor -yani bu meslekte değil de, herkes bildiği için- DSİ Genel Müdürü Sayın Eroğlu. Görevi konusunda hiçbir şey söylemiyorum, görevini layıkıyla yapıyordur; ama, o da belediye başkanı adayı oldu, geri döndü, mesleğe devam ediyor. Sadece hâkim, savcıları tarafsızlıkla bağlayacaksınız… Yani, bu memlekette doktorlar taraflı olursa, olur mu?! Doktor görevini yaparken, sağcı-solcu ayırımı yaparsa; polis böyle bir ayırım yaparsa, görevini ifa ederken birilerine sert, birilerine yumuşak davranırsa veya öğretmenler, ki, geleceğimiz olan çocukları yetiştiren öğretmenlerimiz taraflı olursa, bu kadar problem yaratmaz mı?! Bu konuyu, her tarafından tartışabiliriz; doğru da diyebilirsiniz, yanlış da diyebilirsiniz, çok hassas bir konu; ama, diyorum ki, ille de tarafsızlık diyorsanız, tarafsızlığı bu tasarının 2 nci maddesinde yerine getirecektiniz. Orada, Cumhuriyet Halk Partisi olarak biz dedik ki, 4 000 hâkim, savcı alınacak; bu kadar ciddî bir alımı yaparken hiçbir şaibe olmasın. Bakın, sizin kelimelerinizi söylüyorum: "Bu hâkim ve savcılar geri döndüğünde, tarafsızlıkları konusunda ciddî şüpheler ortaya çıkacaktır." Efendim, ben de diyorum, bu yönetmelikle, bu yöntemle hâkim, savcı alırsanız, ben de onların tarafsızlığı konusunda ciddî şüpheler taşıyacağım. Sizin cümlelerinizi kullanıyorum. O nedenle, biz dedik ki, bunların yargı unsurlarından oluşan bir heyet tarafından alınmasını... Yargıtayın, Danıştayın, Anayasa Mahkemesinin vereceği temsilcilerle, bunun yanında, Adalet Bakanlığının vereceği temsilci, Yükseköğretim Kurumunun vereceği temsilci ve baroların vereceği temsilci; yani, tamamı adaletin içerisinden gelen insanlardan oluşan temsilci. Bu mu tarafsızlık konusunda şüphe yaratmayan bir kurul olur; yoksa, belki de içinde -sizin dediğinize göre diyorum- milletvekili adayı veya belediye başkanı adayı olup da geri dönen bürokratların oluşturduğu kurul mu tarafsız olacak? Bu konudaki endişelerimi dile getiriyorum. Daha fazla zamanınızı almak istemiyorum; çünkü, epey yorulduk; ancak, gerçekten, laf olsun diye değil, içimden gelen ve tamamen benim öz ve özgür irademe bağlı olarak görüşlerimi açıkladım. Tabiî, bu düzenlemenin getireceği faydayı, zararı ileride göreceğiz; umarım faydalı olur. Genel olarak, sözlerimin başında dediğim gibi, bu düzenlemeye karşı değiliz; ancak, bazı çekincelerimiz de olduğu için destek de vermediğimizi belirtiyor; beni dinlediğiniz için hepinize teşekkür ediyorum, saygılarımı sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Yüksel Çorbacıoğlu (CHP, Artvin). “Hakimler ve savcılar kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına daiir kan.tas.( ss. 951)”. TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim tutanağı, 28 Haziran 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/yuksel-corbacioglu-22-2005-06-28-hakimler-ve-savcilar-kanunu-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.