# Askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri kan.değ.yap.dair kan.(ss.960)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Yüksel Çorbacıoğlu (CHP, Artvin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 10. Birleşim
- **Tarih:** 20 Ekim 2005
- **Gündem:** ASKERİ YASAK BÖLGELER VE GÜVENLİK BÖLGELERİ KAN.DEĞ.YAP.DAİR KAN.(SS.960)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/yuksel-corbacioglu-22-2005-10-20-askeri-yasak-bolgeler-ve-guvenlik-bolgeleri-kan-deg-yap-dair-kan-ss-9

> Yüksel Çorbacıoğlu (CHP), 20 Ekim 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 10. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ASKERİ YASAK BÖLGELER VE GÜVENLİK BÖLGELERİ KAN.DEĞ.YAP.DAİR KAN.(SS.960)); konuşma 994 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

YÜKSEL ÇORBACIOĞLU (Artvin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum.

Askerî Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ve Millî Savunma Komisyonu raporu üzerinde şahsım adına görüşlerimi arz edeceğim.

Bu görüşlerimin arz edilmesinin önemli sebebi, tasarının içerisinde özellikle Sayın Bakanımızın konuyla ilgili talebinin savunulmasında, Artvin'in Camili Bölgesi ve Çoruh Havzasındaki turizm faaliyetlerinin de bu yasada yapılacak düzenlemelerle önünün açılacağı, o bölgeye de bir hizmet edileceği gerekçesinden kaynaklanıyor; bu nedenle söz aldım.

Tabiî, bu sözü aldıktan sonra tasarıyı inceledim, mevcut yasayı inceledim. Eğer tasarıya bakarsak, komisyona birkaç gerekçeyle gelmiş, buna bir gerekçe daha eklenmiş. Aynen söylüyorum: "kültür, turizm ve spor amaçlı faaliyetler için..." Yani, kültür, turizm ve spor; üç amaç. Buna komisyonda "millî eğitim" gerekçesini de komisyon eklemiş. Yani, millî eğitim, kültür, turizm ve spor amaçlı faaliyetlerin yapılabilmesi için Genelkurmay Başkanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararınca, bu bölgeler, birinci derecede yasak bölgeler, daraltılabilir veya kaldırılabilir.

Şimdi, öncelikle şunu söylemek isterim: Şahsen, bu faaliyetlerle sınırlandırılmasını da ben çok doğru bulmuyorum. Yani, bu yasa tasarısına şahsen destek veriyorum, katılıyorum, bunun her yönüyle faydası olacaktır; ancak, böyle dar kapsamda, yani, millî eğitim, turizm, kültür ve spor amaçlı faaliyetler için bunu sınırlamayı veya bu hakkı vermeyi ben doğru bulmuyorum. Bence şu kaydın, yani, millî eğitim, kültür, turizm ve spor amaçlı faaliyetler sınırlamasının kaldırılması daha doğru olur. Neden derseniz; yani, bunların dışındaki faaliyetler için de birinci derece yasak bölgelerde sınırlama kaldırılması uygun olur. Neden; zaten, bunu Genelkurmay Başkanlığı eğer teklif ederse ve Bakanlar Kurulu kabul ederse sınırlama yapılabilir veya bu birinci derece yasak bölge kaldırılabiliyor. Şimdi, bu, yasa yürürlüğe girmekle kalkmıyor. Sonuçta yine Genelkurmayın bir teklifi olacak, Bakanlar Kurulunun kararı olacak; yani, yine bir denetim veya bir karar var. Eğer bu imkân varsa elinizde, ekonomik faaliyetler için de bu sonuca ulaşma fırsatını verin; yani, sadece spor için değil. Neden ekonomik faaliyetler için yasak bölgeyi kaldırma kararını veremiyoruz? Eğer sakıncası varsa, yani, millî güvenlik açısından, sınır güvenliği açısından sakınca varsa, zaten spor faaliyeti için de vermeyeceksiniz; yoksa, başka gerekçelerle de verebilelim. Eğer biz bu tasarıyı bu şekilde yasalaştırırsak, sadece bu dört gerekçeyle kaldırılabilir, başka gerekçelerle kalkmaz. Bunun sakıncasını, konuşmamın ileri bölümlerinde sizlere anlatmaya çalışacağım.

Şimdi, Camili bölgesiyle ilgili turizm faaliyeti gündeme getirilmiş kanun tasarısının içerisinde. Camili bölgesini bilen var mı aramızda iyi bilmiyorum; çünkü, pek bilinen bir yer değil. Turizm eski Bakanımız Sayın Ateş biliyor doğal olarak; o, Artvin'i de çok iyi biliyor, Artvin'i de çok sever. Efendim, bu bölge, pek bilinen bir bölge değil; çünkü, bir kere, ulaşım imkânı olmayan, yolu olmayan bir bölge. Artvin'in Borçka İlçesinin bir bölgesi, Türkiye tarafı diyelim; çünkü, sınır var, sınırdan Gürcistan'a doğal olarak geçmek çok kolay; ama, Türkiye'yle bağlantısı, Borçka'yla bağlantısı yılın altı ayı kapanan bir bölge. Bu bölge, çok ciddî, çok önemli bir bölge. O kadar önemli ki, UNESCO, bu bölgeyi biyosfer alanı olarak ilan etmiş. Bu bölge, dünyada bozulmamış, çevresiyle, bitkisiyle, endemik yapısıyla, doğal kaynakları ve güzellikleriyle bozulmamış ender bölgelerden, dünyada sayılı bölgelerden biri ve Türkiye'de bir tane, bu kadar önemli bir bölge. UNESCO'nun bu kadar önemsediği bir bölgeyi, tabiî ki, UNESCO'nun bağlamında da tüm dünya önemsiyor, Türkiye için de önemli bir bölge. Şimdi, bunu, bu yasayla, belki, Genelkurmay Başkanı teklif edecek, turizme açacağız. İyi de yani, açtığımız bu bölgeye gitmeye olanağımız yok. Bu konuda, Artvin Milletvekili olarak ben, yetkililere sorunumuzu anlattım, burada çok kısaca söylüyorum. Mevcut bağlantı altı ay kapanıyor; çünkü, 2 000 metre rakımlı bir bölgeyi geçmek zorundasınız. Oysaki, Gürcistan'la yapılacak bir anlaşmayla -bu, hukuken mümkün, iki devlet arasındaki anlaşmaya bağlıdır- Gürcistan'ın birkısım toprağını kullanarak -mevcut olan bir yol var- Muratlı Bölgesinden bir kapı açarak, bu bölgenin ulaşımını sağlarsınız, hem bölgede yaşayan insanların insanca yaşamasına olanak sağlamış olursunuz hem de bu bölgenin, UNESCO'nun o kadar ciddîye aldığı, biyosfer alanı ilan ettiği, turizm alanı ilan ettiği ve ülkemiz için gerçekten çok değerli bir yer olan bu yerin turizme hizmetine de imkân vermiş olursunuz. Böylelikle, sadece ülke turizmine değil, bölge turizmine de, insanına da, halkına da bir katkı sağlamış olursunuz. Bu, çok ciddî bir problem. Ben, bunu her ne kadar yetkililere aktardıysam da, bu tasarı vesilesiyle, tekrar, bu sorunumuzu sizlerle paylaşmak istedim.

Değerli arkadaşlar, tasarı sadece kara sınırlarında düzenleme yapıyor, diğer bölgelerde yapmıyor. Kara sınırında düzenleme deyince, ben, yine, kendi bölgemle ilgili bir sorunumuzu sizlerle paylaşmak istiyorum. Artvin, biliyorsunuz, Gürcistan'la sınır olan bir bölge. Şu anda, her ne kadar, yasanın 5 inci maddesine göre birinci derece yasak bölgenin alt sınırı 30 metre ilâ 600 metre derinlikteki sahadır. Uygulamada, bildiğim kadarıyla, gizli bir kararla, bunun alt sınırı uygulandığı söylenmekte -bilemiyorum ne derece doğru Sayın Bakanım- ancak, Artvin'deki uygulamayı ben size söyleyeyim, orada 30 metre değil; orada söylenen, resmî olarak söylenen 100 metre; ama, onun da ötesinde, birinci derece yasak bölge uygulaması var. Tabiî, yasak bölgeyi o kadar geniş tutarsanız, bölgedeki hem turizm faaliyetinizi hem tarım faaliyetinizi veya diğer yaşamsal faaliyetlerinizi de sağlıklı olarak sürdüremezsiniz. Bunu çok açık bir örnekle anlatmak gerekirse, bu yazın Kırklareli Milletvekilimiz Sayın Mehmet Kesimoğlu ve Manisa Milletvekilimiz Sayın Hasan Ören'le beraber bölgede yaptığımız incelemeler sırasında -o sorunlara da kısmen değineceğim- ilginç bir tespitte bulunduk, bunu bizzat yaşadık. Sarp gümrük kapısından Gürcistan tarafına geçtiğinizde, ne askerî bölge var ne yasak bölge var. Oradaki Gürcistan vatandaşı, hemen gümrük kapısının önünde ticarî faaliyetini, sosyal, kültürel, her türlü faaliyetini yapma olanağını bulmuş; orada işyerleri, restoranlar, marketler, o tür faaliyetler var. Türkiye tarafına geçiyorsunuz, yani Sarp Köyünün bulunduğu gümrük kapısı tarafına geçiyorsunuz, hemen önünüze yasak bölge çıkıyor. Yasak bölge, mutlaka ülke güvenliği açısından gereklidir; ama, karşı tarafta olmayan, tam tersinin uygulandığı bir ülke; ki, Gürcistan'la olan ilişkimizi özellikle söylemek istiyorum, hiçbir sorunumuzun olmadığı bir ülke. Biz, yasak bölgelerin sınırını artırarak veya koruyarak, ne Gürcistan'la ne de onun ötesinde ülkelerle, bana göre, Türkiye'nin çıkarına ilişki kuramayız. O nedenle, o sınırların, o sınırlamaların kaldırılması lazım. Orada Türk vatandaşı ticaret yapsın, orada insanlar geleceğiyle ilgili faaliyette bulunabilsin, bu konuda izne bile gerek kalmasın.

Köyün muhtarı bana diyor ki: "Sayın Milletvekilim, hiçbir sakıncası olmamasına rağmen, gümrük kapısının çıkışında ticarî bir faaliyet yapılacak, yapılacak yerler engeldi efendim" Neden? "Askerî tedbirler nedeniyle." jandarma yetkilileri gidiyorlar "burada ticarî faaliyette bulunamazsın…"

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Yüksel Çorbacıoğlu (CHP, Artvin). “Askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri kan.değ.yap.dair kan.(ss.960)”. TBMM Genel Kurulu, 10. Birleşim tutanağı, 20 Ekim 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/yuksel-corbacioglu-22-2005-10-20-askeri-yasak-bolgeler-ve-guvenlik-bolgeleri-kan-deg-yap-dair-kan-ss-9 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
