# 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'na ilişkin gündem dışı konuşması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Yusuf Ziya Yılmaz (AK Parti, Samsun)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim
- **Tarih:** 20 Mayıs 2021
- **Gündem:** 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'na ilişkin gündem dışı konuşması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=97471
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/yusuf-ziya-yilmaz-27-2021-05-20-19-mayis-ataturk-u-anma-genclik-ve-spor-bayrami-na-iliskin-gundem-dis

> Yusuf Ziya Yılmaz (AK Parti), 20 Mayıs 2021 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'na ilişkin gündem dışı konuşması); konuşma 649 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

YUSUF ZİYA YILMAZ (Samsun) – Çok teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Gazi Meclisimizin çok saygıdeğer milletvekilleri, sözlerime başlamadan önce aziz milletimizin ve gençliğimizin dün kutlanmış olan 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı’nı tebrik ederek sözlerime başlamak istiyorum.

Değerli arkadaşlarım, bir Samsun Milletvekili olarak 19 Mayıs tarihî hadisesini içselleştirmiş ve onun âdeta 19 Mayıs şehri hâline gelmesiyle övünen Samsun’umuzun bu tarihî olaydan ötürü kazandığı misyondan ve bu tarihî olayın Samsun’a yansımış boyutlarından bahseden bir sunum yapmak üzere şahsım adına söz aldım.

Değerli arkadaşlarım, hepinizin çok iyi bildiği gibi Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve 18 silah arkadaşı… Tabii, Bandırma gemisinde aslında 74 kişiye varan bir mürettebat var ama silah arkadaşı olarak daha sonra bakanlık yapmış, çeşitli devlet görevlerinde bulunmuş olan Refet Bele, Kazım Dirik, Hüsrev Gerede, Refik Saydam, Kemal Doğan, Cevat Abbas Gürer gibi o zamanın birçok devlet ricaliyle, silah arkadaşıyla birlikte Gazi Mustafa Kemal Atatürk İstanbul’dan 16 Mayıs 1919 sabahı Bandırma gemisiyle Samsun’a hareket ediyor. Bu tarihî olay zaten biliniyor ama bunu şunun için özellikle söylüyorum: Farkındaysanız 19 Mayıs sabahı yani üç gün Karadeniz’de bir seyrüsefer yapılıyor. Karadeniz’deki bu seyrüseferi yapmaya hiç müsait olmayan bir Bandırma gemisiyle geliyor. 47 metre uzunluğunda, bugün için küçük bir tekne muamelesi yapılabilecek, 7 metre genişliğinde, tek motorlu ve oldukça güvenliği tartışılabilir bir gemiyle Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları 19 Mayıs sabahı saat sekiz buçukta Samsun’a ulaşıyor.

Şimdi, bunu şunun için anlattım: Bu gemi daha sonra, 1925 yılında satılıyor. Gemiyi satın alan armatör bu gemiyi tekrar işletmeye müsait bir deniz taşıtı olarak görmediği için gemiyi Haliç’te parçalıyor ve gemi çelik olarak satılıyor. Biz bu geminin projelerini bulduk. O zamanın Valisi -buradan adını anmak istiyorum, Allah sağlık ve sıhhat versin, şu anda emekli- Metin İlyas Aksoy Bey’le birlikte yaptığımız bir protokolle bu gemiyi bire bir ölçekte Samsun’da inşa ettik. Gemi, şu anda Bandırma müze gemisi olarak Samsun’da; güzel bir müze gemi olarak, kurtuluş mücadelesinin neredeyse bütün anılarını içinde taşıyan bir müze gemi hâlinde, 35 dönümlük bir alanda ki o alan da Kurtuluş Savaşı Açık Hava Müzesi hâlinde donatılmıştır, Kurtuluş Savaşı’nda kullanılmış olan birçok silah, araç gereç de orada sergilenmektedir. Böylece, Bandırma gemisiyle ilgili anı, şu anda Samsun’da yaşamaktadır. Ama Samsun halkı, Bandırma gemisinin bağlandığı, deniz kenarında karaya oturtturulduğu yerin, Atatürk’ün karaya ayak bastığı yer değil… “Atatürk’ün karaya ayak bastığı, 19 Mayıs sabahı Samsun’a çıktığı yerin de ihya edilmesi gerekir.” gibi bir talep olunca biz, Atatürk’ün Samsun’a ayak bastığı, o zaman Tütün İskelesi adındaki iskeleyi “Kurtuluş İskelesi” adı altında -betonarme bir yapıyla kazık çakarak falan- iyi bir iskele, iyi de bir gemi maketiyle birlikte ve Atatürk’ün o biraz önce söylediğim 18 arkadaşıyla birlikte, 19 arkadaşının heykelleriyle birlikte, hemen hemen Türkiye’nin hiçbir yerinde olmayan ölçekte, çok şık, güzel bir açık hava müzesini de orada inşa ettik. Yani Samsun’a gelip de orada onu görmemek bir eksikliktir diye düşünüyorum.

Değerli arkadaşlarım, tabii, Atatürk’ün ayak bastığı bu iskele ve ondan sonraki o Kurtuluş Meydanı ve Kurtuluş Yolu… Bundan üç sene önce, 19 Mayısın yüzüncü yıl seneidevriyesi için yapılmış olan Samsun toplantısında Cumhurbaşkanımızın ve siyasi partilerimizin -ana muhalefet de olmak üzere- liderlerinin birlikte fotoğraf çektirdiği yerdir burası, son derece güzel bir anıdır. Ama Samsun halkı bizden bir şey daha istedi, dedi ki: “Bu, yetmez.” Buradan Havza’ya kadar, 89 kilometrelik bir yol var; bu, Mahmur Dağı’ndan geçer. Son derece geçit vermez o yolu, kullanıldığı yıllarda “Geçit vermez Mahmur Dağı geçilirse Karadeniz’e inilir, Mahmur Dağı geçilirse Karadeniz’den İç Anadolu’ya ulaşılır.” efsanesinin olduğu yolu da ihya etmemizi, bunu bir Ata Yolu olarak, bunu bir Kurtuluş Yolu olarak ihya etmemizi de Samsun halkı bizden talep etti.

AHMET KAYA (Trabzon) – Biz de talep etmiştik.

YUSUF ZİYA YILMAZ (Devamla) – Atatürk, bildiğiniz gibi Samsun’da beş gün kalıyor; 1919’un 25 Mayıs günü de sabah erkenden ekibiyle birlikte, taşıtla Samsun’dan Havza’ya hareket ediyor. Tabii, Samsun’dan Havza’ya hareket etmesinin sebebi, Samsun da İngilizlerin işgali altında -tıpkı İstanbul’un da İngilizlerin işgali altında olduğu gibi- Samsun’da çalışma güvenliği yok.

Efendim, toparlayacağım ama bir dakika rica edeceğim.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Yusuf Ziya Yılmaz (AK Parti, Samsun). “19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'na ilişkin gündem dışı konuşması”. TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim tutanağı, 20 Mayıs 2021. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/yusuf-ziya-yilmaz-27-2021-05-20-19-mayis-ataturk-u-anma-genclik-ve-spor-bayrami-na-iliskin-gundem-dis (erişim: 29 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=97471

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.