# Türkiye cumhuriyeti hükümeti ile birleşmiş milletler (bm) gıda ve tarım örgütü (gtö) arasında gtö orta asya aiü bölge ofisi anlaşmasının onaylanması hakkında (s.s.242)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Zeki Ertugay (MHP, Erzurum)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 24. Birleşim
- **Tarih:** 2 Aralık 2008
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) GIDA VE TARIM ÖRGÜTÜ (GTÖ) ARASINDA GTÖ ORTA ASYA AİÜ BÖLGE OFİSİ ANLAŞMASININ ONAYLANMASI HAKKINDA (S.S.242)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/zeki-ertugay-23-2008-12-02-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-birlesmis-milletler-bm-gida-ve-tari-2

> Zeki Ertugay (MHP), 2 Aralık 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 24. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) GIDA VE TARIM ÖRGÜTÜ (GTÖ) ARASINDA GTÖ ORTA ASYA AİÜ BÖLGE OFİSİ ANLAŞMASININ ONAYLANMASI HAKKINDA (S.S.242)); konuşma 568 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MHP GRUBU ADINA ZEKİ ERTUGAY (Erzurum) – Sayın milletvekilleri, yürürlük maddesi üzerinde söz almak çok âdet değil ama Sayın Bakanın açıklamalarından sonra bir soru süresi içerisinde açıklama imkânım olmadığı için bu hakkımı bu madde üzerinde kullanarak ifade etmek istiyorum.

Şimdi, tabii, biz burada birtakım iddialar ortaya koyuyoruz, Türk tarımının, Türk çiftçisinin içinde bulunduğu şartları, vahim durumu, sıkıntılarını ifade ediyoruz. Haklı olarak Sayın Bakan da çıkıp savunmasını yapıyor ancak bu savunmayı yaparken tabii onun da bakan olarak çok dikkatli olması lazım. Aşağı yukarı bir yıldan beri bu yüce kürsüde, tarım kesiminin sorunlarıyla ilgili olarak söz alıp bu kürsüye her çıkışımızda ısrarla dile getirdiğimiz husus şudur: Türk çiftçisinin, Türkiye’deki üreticinin her geçen gün alım gücü azalmaktadır. Yani geçen yıl aldığı gübreyi bugün daha yüksek fiyatla almaktadır, geçen yıl sattığı ürünü bu sene aynı fiyatla veya belki aynı fiyatın altında... Mukayeseli olarak sunduğumuz zaman -biraz önce et örneğinde verdiğim gibi- geçen yıl 1-2 kilogram et karşılığında bir torba yem alabilirken bu sene 4 kilogram et karşılığında alabilmektedir. Sayın Bakanın bunlara cevap vermesi lazım. Bu örnekleri, sayısız olarak bütün ürünler için, bütün girdiler için mukayeseli olarak defalarca verdik. İnşallah bütçe görüşmelerinde de bunları çok net olarak ortaya koyacağız. Sayın Bakanın bunlara cevap vermesi lazım. Yani, bu ekim döneminde DAP gübresini 2.200 liradan vatandaş toprağında kullandı, geçen yıla göre çok astronomik bir fiyat farkıyla kullandı, şimdi ekim dönemi bitti, şu anda gübre fiyatı yüzde 30 civarında düştü. Böyle bir çaresizlik, böyle bir sıkıntı içerisinde üretim yapan bir Türk çiftçisi var.

Bu destek miktarına gelince: Sayın Bakanım, sizin kendinizin de bütçede kullandığınız rakamlarınız var. Biz ısrarla diyoruz ki Tarım Kanunu’nda da, Tarım Strateji Belgesi’nde de “Çiftçiye verilen doğrudan desteklerin toplamı yüzde 1’den az olamaz.” denilmektedir ve siz de bütçede kullandığınız rakamlarda, mesela “geçen yıl yurt içi gayrisafi hasılanın yüzde 0,7’si, işte bu sene yüzde 0,85’i.” diye aynı rakamı kullanıyorsunuz, yoksa endirekt olarak yapılan desteklerden kimse bahsetmiyor. Belki siz de doğruyu söylüyorsunuz, siz başka bir şey söylüyorsunuz, bizim söylediğimizin cevabı değil Sayın Bakanım. Biz direkt olarak, ürün desteği olarak, girdi desteği olarak çiftçiye yapılan doğrudan desteklerin Tarım Strateji Belgesi’nde ve Tarım Kanunu’nda, sizin bu yüce Mecliste çıkardığınız kanunda öngördüğünüz, taahhüt ettiğiniz yüzde 1’i vermemenizden bahsediyoruz ve bunun için de zaman zaman şöyle ifadeler kullandık: “Kanuna uymamak suretiyle suç işliyorsunuz.” Bu bakımdan sizin de bu konuda bizi tatmin etmeniz, muhalefeti ikna etmeniz yetmez. Bu yüce Meclisin çatısı altında buradaki çoğunluğu belki şu anda bu ifadelerle tatmin edebilirsiniz ama bunu çiftçimiz dinliyor, bunu çiftçimiz her yerden takip ediyor ve kendisi bizzat yaşıyor. “Ateş düştüğü yeri yakar.” derler. Biz de Anadolu’yu dolaşıyoruz, her gittiğimiz yerde bütün insanlar, herkes, üretici, toprağını artık ekemez hâle gelmiş ve toprağını terk ediyor. Nüfus azalmadan… Elbette ki Amerika’da 2 kişi çalışıyor, 98 kişiyi besliyor. Avrupa Birliğinde 4 kişi tarımda çalışıyor, 100 kişiyi besliyor. Ama Türkiye'nin tarımsal potansiyeli son derece yüksek, bu ülkede yüzde 30’lar civarında tarım istihdamının olması, yüzde 30’lar civarında nüfusun olması ve 6 milyon 400 bin civarında tarım istihdamı olması bu şartlarda belki bu ülkenin, belki değil, bu ülkenin şu anda sigortası. Çünkü bu insanlara, bu işsizlik ortamında, büyük şehirde, sanayide, bir başka sektörde istihdam imkânı yaratamadınız, veremediniz. Bizim bu vesileyle burada ifade ettiğimiz tarım nüfusuyla ilgili konularda dikkat çektiğimiz husus, tarım nüfusundaki azalmanın çok yüksek hızda seyretmesidir. Bu, çaresizlik hâlinde bir kaçışı ifade etmektedir, toprakları terk edişi ifade etmektedir. Buna tedbir geliştirin, buna çare bulun diye bunları ifade ediyoruz.

Sabrınız için teşekkür ediyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (MHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Zeki Ertugay (MHP, Erzurum). “Türkiye cumhuriyeti hükümeti ile birleşmiş milletler (bm) gıda ve tarım örgütü (gtö) arasında gtö orta asya aiü bölge ofisi anlaşmasının onaylanması hakkında (s.s.242)”. TBMM Genel Kurulu, 24. Birleşim tutanağı, 2 Aralık 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/zeki-ertugay-23-2008-12-02-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-birlesmis-milletler-bm-gida-ve-tari-2 (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.