# Dışişleri Komisyonu toplantısındaki konuşma

- **Tür:** Komisyon konuşması (TBMM 28. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ziya Altunyaldız (AK Parti, Konya)
- **Yer:** TBMM Dışişleri Komisyonu
- **Tarih:** 27 Ekim 2026
- **Gündem:** Tutanak Metni
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=90848
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ziya-altunyaldiz-2026-10-27-tutanak-metni

> Ziya Altunyaldız (AK Parti), 27 Ekim 2026 tarihinde TBMM Dışişleri Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Tutanak Metni); konuşma 459 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ZİYA ALTUNYALDIZ (Konya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Oğuz Kaan Bey'in ifadesiyle ben de bazı hususları tekrar etmiş olabilirim ama zannediyorum burada bu deyiş geçerli olan bir deyiştir "Et-tekrârü ahsen velev kâne yüz seksen" O yüzden tekrarda bir sakınca olmayacağını söyleyerek birkaç hususun altını çizeceğim.

Evet, küresel düzlem çok değişti. Türkiye'nin tarihsel duruşu, pozisyonu, bölge meselelerine bakışı gelişti. Aslında "değişti" demek doğru değil, gelişti. Dolayısıyla ortak savunma için Mekke Anlaşması bölgemizde giderek artan ve daha karmaşık bir hâl alan sınamalar karşısında güvenlik ve istikrara en çok ihtiyaç duyulan bir dönemde imzalanmış bulunuyor. Bölgemizde yaşanan krizlerin etkileri hepimizin malumu olduğu üzere artık küresel ölçekte hiç olmadığı kadar hissedilmekte, giderek daha büyük bir sıkıntılar yumağına dönüşmektedir. İşte böyle bir durumda bölgemizdeki birçok sorun yıllarca dışarıdan müdahalelerle çözülmeye çalışılmış -bunun özellikle altını çiziyorum- ancak bölgenin gerçeklerini ve ihtiyaçlarını bilmeden yapılan bu tür girişimlerin kalıcı çözümler sağlayamadığı çok açık ve net bir şekilde ortaya çıkmıştır. Aslında tekrar eden sorunlar, tekrar eden bölge dışı müdahaleler ama aynı sorunların defaatle yaşanması.

Mekke Anlaşması bu kapsamda bölge meselelerine bölge içinden çözüm arayışının bir yansıması olarak çok değerli bir girişimdir. Anlaşma, bölgesel sahiplenme, iş birliğine dayalı güvenlik ve kapsayıcılık ilkelerini temel alan yapısıyla bölgemizdeki ihtiyaç duyulan güvenlik mimarisinin oluşturulması sürecinde tarihi bir adım teşkil ettiğini düşünmekteyim. Anlaşmayla ortaya konulan kolektif caydırıcılık ve iş birliğini esas alan stratejik vizyon Orta Doğu'da uzun yıllardır ihtiyacı hissedilen istikrar ve öngörülebilirliğin inşasına çok büyük katkı sağlayacaktır. Geride bırakılması artık bir zorunluluk teşkil eden sorunlara ortak sorumluluk anlayışıyla sürdürülebilir çözümler bulunması için yeni bir iş birliği zemini hazırlanmasına imkân tanıyacaktır. Anlaşmanın uygulanması bağlamında sağlayacağımız başarının sadece bölgemizde değil bölge ötesinde de olumlu yansımaları olacağını değerlendirmekteyim. Anlaşmanın onaylanması, aynı zamanda bölgesindeki sorunlara hiçbir zaman kayıtsız kalmayan Türkiye'nin -sözlerimin başında belirttiğim gibi- sorunların çözümüne proaktif yaklaşımıyla katkıda bulunma iradesinin de bir başka yansıması olacaktır.

Sözlerimi burada tamamlarken birkaç hususu ifade etmek istiyorum. Utku Bey "İran ve İsrail'e karşı mı yapılmıştır bu anlaşma?" dedi ve aslında öyle olduğuna dair de bir iması olduğunu düşünüyorum eğer yanlışsa düzeltsin. Oğuz Kaan Bey'de tam tezat demiyorum ama bunu yadsıyan ifadeler kullandı. Gerçekten benim de sorum şu: Bu anlaşma gerçekten İran ve İsrail'e karşı yapılmış bir anlaşma mıdır ve İran ve İsrail'in bu anlaşma karşısındaki tutumu nedir?

İkinci sorum: Gerçekten aynı döneme denk gelmesi itibarıyla Bedir Mutabakatı ve Mekke Anlaşması arasında bir korelasyon, bir bağlantı, bir organik ilişki var mıdır? Çünkü her iki anlaşmanın iki ülkesi ortak ülkelerdir Pakistan ve Türkiye. Dolayısıyla, bu iki anlaşmayı hangi bağlamda değerlendirmek gerekir?

Üçüncü sorum da bu bölgedeki aslında anlaşmanın niteliği ve karakteri itibarıyla yeni katılımlara açık olduğu çok belli ve açıkça ifade ediliyor. Bu kapsamda Mısır'ın katılma pozisyonu nedir? Mısır'ın olmadığı bu anlaşma Orta Doğu'daki kapsayıcı barışı temin edecek düzeyde olur mu? Bir de bunun altını çizmek istiyorum.

Teşekkür ederim, sağ olun.

---

**Kaynak gösterme:** Ziya Altunyaldız (AK Parti, Konya). “Dışişleri Komisyonu toplantısındaki konuşma”. TBMM Dışişleri Komisyonu tutanağı, 27 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ziya-altunyaldiz-2026-10-27-tutanak-metni (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=90848

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.