# 2005 mali yılı bütçe kan.tas.( 6 ncı tur görüşmelerinde) milli savunma bakanlığı,sanayi ve tic.bakanlığı

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ziyattin Yağcı (AK Parti, Adana)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim
- **Tarih:** 23 Aralık 2004
- **Gündem:** 2005 MALİ YILI BÜTÇE KAN.TAS.( 6 NCI TUR GÖRÜŞMELERİNDE) MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI,SANAYİ VE TİC.BAKANLIĞI
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ziyattin-yagci-22-2004-12-23-2005-mali-yili-butce-kan-tas-6-nci-tur-gorusmelerinde-milli-savunma

> Ziyattin Yağcı (AK Parti), 23 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2005 MALİ YILI BÜTÇE KAN.TAS.( 6 NCI TUR GÖRÜŞMELERİNDE) MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI,SANAYİ VE TİC.BAKANLIĞI); konuşma 859 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA ZİYATTİN YAĞCI (Adana) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Millî Savunma Bakanlığının 2005 malî yılı bütçesi üzerinde Grubumun görüşlerini arz etmek üzere söz almış bulunmaktayım; hepinizi saygılarımla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, savunma hizmeti dışındaki mal ve hizmetler için talep, gelirin artan bir fonksiyonu iken, savunma hizmetinde talep, riskin artan fonksiyonudur. Bu nedenle, savunma harcamaları için ülkelerin millî gelirlerinden ayrılan pay, ülke bütünlüğüne yönelik tehdide paralel bir seyir izlemektedir. Bir kamu hizmeti olan millî savunma hizmetinin üretimi, devletin temel görevi olup, bizzat devlet tarafından üretilir. Ekonomisi güçlü bir ülkenin, büyük bir orduyu idame etme imkânına sahip olmasına rağmen buna ihtiyaç duyması, jeopolitik ve jeostratejik konumuyla doğrudan ilgilidir. Ekonomik sıkıntılarına rağmen Türkiye, bağımsızlık ve millî bütünlüğümüzün idamesi için her an harbe hazır, ileri teknolojiyle donatılmış eğitim ve morali üstün bir kuvvete sahip olmak zorundadır.

Sayın arkadaşlarım, Türk Silahlı Kuvvetlerinde bütçe faaliyetleri, tüm ayrıntılarıyla tespit edilmiş plan ve programlar çerçevesinde yapılmaktadır. Türk Silahlı Kuvvetlerinin en alt seviyedeki birliğinden başlayarak en üst seviyedeki karargâhlarına kadar uzanan zincir içerisinde ve bütün birimlerinin aktif katılımıyla işletilen planlama, programlama ve bütçeleme sistemi, Türk Silahlı Kuvvetlerine ayrılan ve ihtiyaç-kaynak ilişkisinin doğası gereği hiçbir zaman yeterli olmayan kaynakların etkin kullanılmasını sağlamak üzere, yıllardan beri süregelen, yıllardan beri sürekli geliştirilerek kullanılan bir sistemdir.

Planlama, programlama ve bütçeleme sisteminin en üst seviyedeki referansı, Türkiye Cumhuriyeti Millî Güvenlik Siyaseti Belgesidir. Millî Güvenlik Siyaseti Belgesi, dünyadaki yeni güvenlik algılamaları nasıldır, dünyadaki güvenlik ortamı nasıl şekillenecektir, yeni güvenlik ortamında Türkiye'nin yeri nedir ve millî menfaatlarımız nasıl korunacaktır, millî menfaatlarımızı elde etmek için belirleyeceğimiz millî hedefler nelerdir, bu hedeflere hangi esaslarıyla ulaşacağız ve millî menfaatlarımızı destekleyecek askerî gücün niteliği nasıl olacaktır sorularına cevap verecek şekilde hazırlanmaktadır.

Türk Silahlı Kuvvetlerinde, ihtiyaç belirleme yöntemi olarak, konsepte dayalı ihtiyaçlar sistemi kullanılmaktadır. Konseptler, belli bir hiyerarşik yapı içerisinde, nasıl ve ne kadar kuvvetin, hangi komuta yapısında, lojistik ve harekât yönünden nasıl bir destekle kullanılacağını ortaya koyarak, ihtiyaçların gerçekçi olarak tespit edilmesini sağlamaktadır.

Stratejik hedef planı bünyesinde hazırlanan kuvvet yapısı, modernizasyon, harekât idame ve altyapı planları, Türk Silahlı Kuvvetlerinin on yıllık dönemde nasıl bir planlamayla ve hangi projeler kapsamında geliştirileceğini göstermekte, aynı zamanda, Türk Silahlı Kuvvetlerinin silahlanma hedeflerini gösteren bir doküman olarak Türk savunma sanayiinin yönlendirilmesi amacıyla bir vizyon dokümanı olarak da kullanılmaktadır.

Programlama, planlamayla belirlenen hedeflerin kaynaklar bazında nasıl gerçekleştirileceğinin bir zaman boyutu üzerinde projelendirilmesi işlemidir. Programlamayla, kaynak tahsislerinin, on yıllık dönem için, her yılı ayrı olmak üzere, nereye ve hangi boyutta yapılacağı tespit edilmektedir.

On yıllık tedarik programı hazırlanırken, genel ekonomik göstergeler, büyüme hızı, dışticaret dengesi, fiyat ve maliyet artışları, dış yardım ve kredi imkânları, kalkınma planları, hükümet programları, yürürlükte bulunan programlar ve yükümlülükler gibi etkenler çerçevesinde, plan döneminde savunma harcamalarına ayrılabilecek kaynak boyutlarının ne olabileceği belirlenmektedir. Planlama ve programlama safhalarından sonra on yıllık tedarik programının cari yıllara ait olan bölümleri için bütçeleme faaliyeti başlatılmaktadır.

Saygıdeğer arkadaşlarım, savunma harcamalarının denetim ve kontrolünde, diğer bakanlık bütçelerinde olduğu gibi, Millî Savunma bütçesi de, gerek planlama gerekse harcama aşamasında, Maliye Bakanlığı, Sayıştay ve Türkiye Büyük Millet Meclisi denetimine tabi bulunmaktadır.

Yürürlükteki mevzuatın amir hükümleri icabı sivil idareler kadar şeffaf olmayan hususlar elbette ki vardır; ancak, bu, takdir edersiniz ki, savunma hizmetlerine has özelliklerden ötürüdür. Bu noktada, gerek Bakanlığımızın gerekse Meclisimizin dikkatini bir hususa çekmek istiyorum. Dünyadaki gelişmelere paralel gizlilik ve sır kavramına yeni bir yorum ve tarif getirmemiz gerekmektedir. En azından, Millî Savunma Komisyonumuzun askerî konularla daha fazla ilgilendirilmesini, bunun tabiî neticesi olarak da daha fazla bilgilendirilmesini şahsen arzu etmekteyim.

Sayın arkadaşlarım, açıkladığım bir dizi planlama ve programlama aşamalarından geçen ve şu anda görüşmekte olduğumuz Millî Savunma Bakanlığının 2005 malî yılı bütçe teklifini incelediğimizde, yaklaşık 4 500 000 000 YTL personel giderleri; 3 500 000 000 YTL büyük ölçüde yatırım karakteri taşıyan ana silah sistemleri, sefer stokları ve işletme bakım idame projeleri; 2 750 000 000 YTL yiyecek, iskân, giyim gibi yasal istihkaklar, yakacak, elektrik, su, akaryakıt, ilaç, yolluklar, bina onarımları, demirbaş ve diğer cari ihtiyaçlar; 5 500 000 YTL kara taşıt ihtiyacı, 342 000 000 YTL ise dışarıya askerî yardımlar, muhtaç erbaş ve er ailelerinin sağlık giderleri, dost ülkelerden ikili eğitim işbirliği anlaşmaları çerçevesinde, eğitim amacıyla gelecek askerî personelin masraflarının karşılanması ile NATO başta olmak üzere, uluslararası kuruluşlara katkı payı ve üyelik aidatı ödemeleri için olmak üzere, toplam yaklaşık 11 milyar YTL'lik bir bütçeyi görmekteyiz.

Bu bütçe, 2004 yılına göre yüzde 9,6 oranında artışla belirlenmiştir. Bu bütçenin, 2005 yılı hedeflerine göre, gayri safî millî hâsıla içerisindeki payı yüzde 2,3; konsolide bütçe içerisindeki payı ise yüzde 7'dir.

Saygıdeğer milletvekilleri, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu harp silah, araç, gereç ve mühimmatın mümkün olan azamî ölçüde yurt içerisinde mevcut imkân ve kabiliyetlerle üretimi yapılmaktadır. F-16, Stinger, denizaltı, fırkateyn, hücumbot, tanksavar silahı, komuta kontrol ve muhabere sistemleri, hava meydanı ve deniz üsleri gibi birçok proje bu cümleden sayılabilir.

Gerek üretim ve dışpazarlara açılmada gerekse Bakanlık bütçesiyle Savunma Sanayii Destekleme Fonu kaynaklarının kullanılmasında, Bakanlık ve Savunma Sanayii Müsteşarlığımız iç içe çalışmaktadır.

Ayrıca, Türk Silahlı Kuvvetlerine temini gerekli modern silah, araç ve gereçler ile gerçekleştirilecek savunma ve NATO altyapı yatırımları için bir yıl içerisinde yapılacak harcamalar, Savunma Sanayii Destekleme Fonunun kaynakları, bütçe ödenekleri, diğer nakdî ve aynî imkânlar birlikte değerlendirilerek, Millî Savunma Bakanı, Genelkurmay Başkanı ve Başbakandan oluşan Savunma Sanayii İcra Komitesi tarafından tespit edilecek esaslar çerçevesinde yapılmaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Ziyattin Yağcı (AK Parti, Adana). “2005 mali yılı bütçe kan.tas.( 6 ncı tur görüşmelerinde) milli savunma bakanlığı,sanayi ve tic.bakanlığı”. TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim tutanağı, 23 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ziyattin-yagci-22-2004-12-23-2005-mali-yili-butce-kan-tas-6-nci-tur-gorusmelerinde-milli-savunma (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.