# Emeklilikte yaşa takılanların mağduriyetlerinin araştırılarak çözümüne yönelik bütüncül politika önerilerinin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/100)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/100
- **Tarih:** 7 Temmuz 2023
- **İlk imza:** Adnan Beker (İYİ Parti, Ankara)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/fe547acb-48c7-4a64-9e1c-01893ef3f980
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-100-emeklilikte-yasa-takilanlarin-magduriyetlerinin-arastirilarak-cozumune-yonelik-butuncul-po

> 10/100 esas numaralı meclis araştırması önergesi 7 Temmuz 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Adnan Beker (İYİ Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

3 Mart 2023 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un getirmiş olduğu Emeklilik Düzenlemesinin; başta "kamuoyunda "Staj Sigortası Mağdurları? olarak bilinen vatandaşlarımızın staj ve çıraklığının uzun vadeli sigorta kollarına başlangıç sayılmaması ve bu sürelerin sigortalılık borçlanma kapsamına dahil edilmemesi" problemi ve "08/09/1999 tarihinden önce işe başlayan ancak askerlik, sigortasız çalışma, eğitim ve sair sebeplerle sigorta girişi 08/09/1999 sonrasında yapılan vatandaşlarımızın "Kademeli Emeklilik" talebi" olmak üzere ülkemizde yarattığı yeni dezavantajlı gruplar ve mağduriyetlerin araştırılarak çözümüne yönelik bütüncül ve kapsayıcı politika önerilerinin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98 ve TBMM İç Tüzüğü'nün 104 ve 105. Maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini arz ederiz. 07.07.2023

GEREKÇE

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin 22 ve Anayasa'nın 60 ve 61. Maddelerinde "her insanın sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu" belirtilmiş ve devlet bununla ilgili tedbirler almakla görevlendirilmiştir. Sosyal Hukuk Devleti, sosyal güvenlik hakkının insan onuruna yaraşır bir standartta olmasını sağlamak, uygulamak ve korumakla görevlidir.

3 Mart 2023 tarihinde Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un yürürlüğe girmesiyle 08/09/1999 tarihinden önce çalışmaya başlamış ancak sigortasız çalışma, staj, askerlik, eğitim gibi sebeplerle söz konusu tarihten sonra sigortalı olarak işe başlayabilmiş vatandaşlarımız mağdur olmuştur. EYT Düzenlemesi kapsamında emekli olanlarla aynı yaşlarda olan ancak sadece bir gün ile yaklaşık yirmi yılını kaybeden vatandaşlarımızın mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla kademeli bir emeklilik sistemi ile ilgili çalışma yapılması; Devletimizin tüm bireyler için eşit hak ve yükümlülükler içeren bir sosyal güvenlik sistemi kurgulayabilmesi açısından son derece mühimdir.

Yine Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un yürürlüğe girmesiyle ülkemizde "Staj Sigortası Mağdurları" olarak bilinen yeni bir mağdur grubu doğmuştur. Mesleki eğitimin bir parçası olan staj ve çıraklık uygulamalarında, yasal boşluklar ve hükümetin eksik politikaları nedeniyle gençlerimiz çeşitli sorunlarla karşılaşmıştır.

Staj ve çıraklık uygulamaları başta olmak üzere mesleki eğitim faaliyetleri yalnızca öğrenciler/mezunlar, sektörler ve üniversiteler üzerinde etki göstermemekte; ülkemizin kalkınması ve diğer ülkelerle rekabet edebilir bir sanayiye sahip olması açısından büyük önem arz etmektedir.

Çıraklık, kursiyerlik ve staj sürelerinin başlangıç tarihlerinin uzun vadeli sigorta kolları açısından hizmet ve sigorta başlangıç tarihi sayılmasına ilişkin bir düzenlemenin halen yapılmamış olması, sosyal hukuk devletinin temel ilke ve gerekleriyle bağdaşmamaktadır. Gençlerimizin stajda geçen sürelerini borçlanabilmeleri ile çıraklık ve stajın başladığı tarihin sigorta başlangıç tarihi olarak esas alınmasına yönelik bir düzenleme yapılması gerekmektedir.

Tüm bu açıklamalara göre 3 Mart 2023 tarihinde Emeklilikte Yaşa Takılanlar konusunda yapılan düzenleme, ülkemizdeki büyük bir mağduriyeti bir nebze olsun çözüme kavuşturmuşsa da yeterli olmamış, küçük farklarla vatandaşlarımızın yıllarına mâl olan yeni mağduriyetler yaratmıştır. Söz konusu mağduriyetlerin araştırılarak çözümüne yönelik bütüncül ve kapsayıcı politika önerilerinin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması son derece elzemdir. Masresesesesssn Sayılı Araştırma Önergesi İmza Çizelgeti

Turan Ya (dır

LAN MEOYAZR genel haf

Öner Yarakas

---

**Kaynak gösterme:** Adnan Beker (İYİ Parti, Ankara). “Emeklilikte yaşa takılanların mağduriyetlerinin araştırılarak çözümüne yönelik bütüncül politika önerilerinin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/100, 7 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-100-emeklilikte-yasa-takilanlarin-magduriyetlerinin-arastirilarak-cozumune-yonelik-butuncul-po (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/fe547acb-48c7-4a64-9e1c-01893ef3f980

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.