# Staj ve çıraklıkta geçen sürelerin emeklilik hesabına katılmamasından kaynaklanan mağduriyetlerin araştırılarak yapılması gereken düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1065)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1065
- **Tarih:** 21 Şubat 2024
- **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **İmza sayısı:** 27
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1fff7883-3a3d-4355-baa2-018dcac0f54f
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1065-staj-ve-ciraklikta-gecen-surelerin-emeklilik-hesabina-katilmamasindan-kaynaklanan-magduriy

> 10/1065 esas numaralı meclis araştırması önergesi 21 Şubat 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 27 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Günümüzde emeklilik, yaşam boyu süren çalışma hayatının bir sonucu olarak kazanılan haklardan biridir. Ancak maalesef, emeklilerin en düşük maaşı olan 10 bin TL, günümüz ekonomik koşullarında yeterli bir yaşam standardını sürdürebilmek için yetersiz kalmaktadır.

Emekliler, yıllarını emek vererek geçirdikleri iş hayatının ardından verdikleri emeğin karşılığını alabilmelidirler. Ancak günümüzde artan enflasyon ve hayat pahalılığı, emeklilerin maaşlarının alım gücünü giderek azaltmaktadır. Temel ihtiyaçların karşılanması için dahi yeterli olmayan bu maaşlar, emeklilerin yaşam standartlarını olumsuz etkilemektedir. Bu sebeple en düşük emekli maaşının asgari ücret seviyesine çıkarılması gereklilik arz etmektedir.

Ramazan ve Kurban Bayramı öncesi açıklanan emeklilere verilecek ikramiye miktarı, emekliler arasında hayal kırıklığı ve tepkilere neden olmaktadır. Bu ikramiyelerin düşük olması, emeklilerin yaşam standartlarını iyileştirme umutlarını azaltmakta ve ekonomik sıkıntılarını daha da derinleştirmektedir. Emekliler, yıllarını çalışarak geçirmiş, ülke ekonomisine katkı sağlamış bireylerdir. Ancak emeklilik dönemlerinde, hak ettikleri değeri görememekte ve ekonomik olarak zorluklar yaşamaktadırlar. Bu noktada, iktidarın emeklilere yönelik gösterdiği ilginin ve sağladığı desteklerin yetersizliği açıkça görülmektedir.

Emeklilik adalet arayanlar Eylül 1999'dan sonra sigorta girişi yapanlar arasında yer almaktadır. Bu grup, sadece | gün ya da 1-2 yıl farkla, 17 yıl gibi uzun bir süre daha geç emekli olmak zorunda kalmalarını adaletsizliktir. 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi yapan bireyler, sadece | gün farkla birinin 43 yaşında diğerinin ise 60 yaşında emekli olması adil bir durum değildir. Emeklilikte adalet arayanların sorunun çözümü noktasında, "Kademeli Emeklilik" düzenlenmesi yapılarak yaşadıkları bu adaletsizliğe giderilmelidir. 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi yapan bireyler, sadece | gün farkla birinin 43 yaşında diğerinin ise 60 yaşında emekli olması sosyal adalet ve eşitlik ilkelerine aykırı bir durumdur.

Ülkemizdeki esnaf ve sanatkarların sosyal güvenlik haklarına erişimini kolaylaştırmak" ve işletmelerinin sürdürülebilirliğini desteklemek amacıyla, 9000 gün olarak belirlenmiş olan prim gün şartının 7200 güne indirilmesi gerekmektedir. Yüksek prim günü şartı, özellikle yeni işletme Sahipleri ve küçük esnaflar için önemli bir engel teşkil etmektedir. Bu şart, başlangıç aşamasında olan işletmelerin gelişimine ve işletme sahiplerinin sosyal güvenlik haklarına erişimine yönelik ciddi bir kısıtlama oluşturmaktadır. Prim günü şartının 7200'e indirilmesi, esnaf ve sanatkarlar için olumlu bir adım olacaktır. Bu düzenleme, esnafların sosyal güvenlik sistemine daha erken ve daha kolay bir şekilde dahil olmalarını sağlayarak, işletmelerinin sürdürülebilirliğini destekleyecektir.

Lise ve üniversite öğrenciliği döneminde yapılan staj süreleri için ödenen sigorta primleri, ilgililere sadece staj döneminde iş kazalarına ve meslek hastalıklarına ilişkin güvence sağlamakta; bu kişilerin daha sonra uzun vadeli sigorta kollarında görev almaları durumunda, sigortalılık süresinin başlangıcı olarak staja başladıkları tarih değil, adlarına ilk defa uzun vadeli sigorta kolları (malullük, ya ölüm sigortaları) primi yatırılma tarihi alınmaktadır. Bu durum, çırak veya stajyer öğ çalışanların sigortalı sayılmalarına ve haklarında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası Ay&ı rağmen, çırak veya stajyer olarak çalışmaya başladıkları tarihin uzun vadeli sigorta ko argb sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmemesi sonucunu doğurmak suretiyle gi mağduriyete neden olmaktadır. Bu sebeple, yapılacak bir düzenleme ile stajyer ve çırakların ilk işe başlama tarihleri sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen sorunların araştırılması ve çözüm odaklı politikaların hayata geçirilmesi için Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz.

Saygılarımla. 20.02.2024

Aa kala

Kale say Kocasi

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Staj ve çıraklıkta geçen sürelerin emeklilik hesabına katılmamasından kaynaklanan mağduriyetlerin araştırılarak yapılması gereken düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1065, 21 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1065-staj-ve-ciraklikta-gecen-surelerin-emeklilik-hesabina-katilmamasindan-kaynaklanan-magduriy (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1fff7883-3a3d-4355-baa2-018dcac0f54f

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.