# Marmara Denizi'ndeki kirliliğin önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1071)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1071
- **Tarih:** 22 Şubat 2024
- **İlk imza:** Serkan Sarı (CHP, Balıkesir)
- **İmza sayısı:** 25
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/e79e56ce-252b-4241-826e-018dd4ad5c66
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1071-marmara-denizi-ndeki-kirliligin-onlenmesi-icin-yapilmasi-gerekenlerin-belirlenmesi-amaciyl

> 10/1071 esas numaralı meclis araştırması önergesi 22 Şubat 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Serkan Sarı (CHP); 25 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Marmara Denizi on yıllardır kirlilikle boğuşuyor. Marmara Denizi'nde yaşanan kirlilik birden bire oluşmuş ya da sadece bugünün sorunu değildir. Marmara Denizi'nin, kirliliği geçmişten gelen ve geleceğimizi de tehdit eden bir sorundur. Bu sorun mevcut iktidar tarafından göz ardı edilirken Marmara Denizi'nin ölümüne sebep olan etkenler de artmaya devam etmektedir.

Kirlilik yükü Marmara Denizini ölüme sürükleyen en önemli etkenlerden biridir. Marmara Denizi çevresinde İstanbul, Kocaeli, Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Yalova, Tekirdağ illerinden yaklaşık Türkiye nüfusunun yüzde 25'i yaşamaktadır. Marmara Denizi, hem kara (evsel atıklar, endüstriyel deşarjlar, nehirlerden kaynaklanan kirlenme) hem de deniz kökenli (ulaşımdan kaynaklanan) kirlenme tehlikesini yaşıyor. Altyapının yetersiz olması, kanalizasyon toplama şebekesi ve arıtma tesislerinin bulunmaması ve işletme maliyeti nedeniyle arıtma tesislerinin çalıştırılamaması, evsel kirlilik sorunun temelini oluşturmaktadır.

Marmara Denizi, Karadeniz'i, Ege Denizi ve Akdeniz'e bağlayan bir iç denizdir. Kirliğe Karşı toleransı çok az denizlerdendir ve atık bırakılması konusunda önemli davranılması gerekirken bu durum bilinerek veya bilinmeyerek hep göz ardı edilmiştir. Uzmanların, "Marmara Denizi öldü" ya da "Marmara Denizi artık bir deniz değil, kanalizasyon", "Denizin alt tabakasında oksijenin tükenme seviyesinde", "müsilaj kabusu" gibi değerlendirmeleri burada yaşananların artık korkutucu boyutta olduğuna işaret etmekte, geri dönüşü olmayan bir yola girilmiş olmasına dikkat çekmektedirler.

İnsan sağlığı tehlikededir. Çevre ve doğa açısından olumsuzluklarını yaşadığımız ve yaşayacağımız Marmara Denizi kirliliğinin, balıkçılık, turizm, enerji ve ulaşım gibi bir çok ekonomik alanda da olumsuz etkileri görülmektedir. Ne yazık ki gerekli önlemler alınmazsa ve görülmeye devam edeceği de ortadadır. Ekonomik değere sahip balık türlerinin yok olması, turizm sektörünün yaşanan kirlilik nedeniyle daha zor duruma düşecek olması, müsilaj gibi yaşanmış bir tehdidin yeniden ya da başka tehditlerin yaşanabilecek olması nedeniyle ve daha bir çok nedenden ötürü Marmara Denizi hiç vakit kaybetmeden kurtarılmalıdır. Mar ğiaradğiz SS ekosistemi üzerindeki insan baskılarını azaltmak mümkündür. İktidar her ng kağaf Marmara, i SRup B ASAR" " Denizi'ni kurtarmaya yönelik Eylem Planı oluşturmuş olsa da kirleticiler Marmara Denizini kirletmeye devam etmektedir.

Bu nedenle konuya siyaset üstü bakılarak, ulusal değerimiz, çevresel zenginliğimiz Marmara Denizi?nin korunması ve sürdürülebilir yönetimi konusunda, mevcut alanların daha fazla tahrip olmasını önleyici projelerin saptanması, boyutları gittikçe büyüyen kirlenmenin yarattığı tehdidin ve bu tehdidin nasıl giderileceğinin kapsamlı olarak araştırılması, mevzuatımızda yapılacak değişikliklere temel oluşturması için Anayasanın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri gereğince Meclis araştırması açılmasını arz ederiz.

Anka

İklelh Giler

Taht Ozkan

---

**Kaynak gösterme:** Serkan Sarı (CHP, Balıkesir). “Marmara Denizi'ndeki kirliliğin önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1071, 22 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1071-marmara-denizi-ndeki-kirliligin-onlenmesi-icin-yapilmasi-gerekenlerin-belirlenmesi-amaciyl (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/e79e56ce-252b-4241-826e-018dd4ad5c66

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.