# Türkiye'nin İsrail ile olan ticari ilişkilerinin araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1158)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1158
- **Tarih:** 16 Nisan 2024
- **İlk imza:** Gökhan Günaydın (CHP, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 1
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/5b599a31-122c-4641-9cbe-018eeb23a529
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1158-turkiye-nin-israil-ile-olan-ticari-iliskilerinin-arastirilmasi-amaciyla-bir-meclis-arastir

> 10/1158 esas numaralı meclis araştırması önergesi 16 Nisan 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Gökhan Günaydın (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

İsrail'in uluslararası hukukuku ve insan haklarını hiçe sayarak geçen yıl Ekim ayında Gazze'ye yönelik olarak başlattığı ve aylardır devam eden saldırılar karşısında Türkiye'nin bu ülkeyle yaptığı dış ticareti devam ettirmesinin neden ve sonuçları ile daha sonra getirildiği açıklanan bazı ihracat kısıtlamalarının etkinliğinin araştırılması amacıyla TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105'inci maddelerine göre Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.

GEREKÇE

İsrail'in, uluslararası hukuku ve en temel insan haklarını hiçe sayarak 7 Ekim 2023 tarihinde Gazze şeridine yönelik bir saldırı başlattı. Aylaürıd devam eden su saldırılar sırasında şimyide kadar çoğu kadın ve çocuk 33 binden fazla Gazzeli hayatını kaybetti, binlercesi de yaralandı.

Bu saldırılara tüm gücüyle karşı çıkması ve Filistinli kardeşlerinin yanında durması gereken iktidar bir-iki göstermelik miting ve bol hamasetle "zevahiri" kurtarmaya çalıştı. Sonuç alınabilecek hiçbir ciddi tepki ve eylemde bulunmadı. Aksine İsrail'le ticareti sürdürerek, yaptığı ihracatla Filistinlilere ölüm yağdıran İsrail'in savaş makinesini beslemeye devam etti. TÜİK ve Ticaret Bakanlığının verilerine göre Ekim 2023'ten Mart 2024'e kadar olan son altı aylık dönemde Türkiye'den İsrail'e 2 milyar 305 milyon dolarlık ihracat yapıldı. 600 milyon dolardan fazla da İsrail'den mal aldı. Ancak iktidar sözcüleri sürekli olarak bu ticaretin yapıldığını yalanlamaya çalıştılar.

Türkiye bu sürede İsrail'e çimento, demir-çelik, akaryakıt, çimento gibi İsrail'in askeri operasyonlarında kullanabileceği ve katliamlarını kolaylaştıracak yüzlerce ürünün ihracatına izin verdi. Türkiye'nin yapılan bu katliamlara rağmen, iktidarın İsrail'le ticareti sürdürdüğüne yönelik olarak resmi verileri esas alarak açıklama ve haber yapanları "teröristlikle" suçlayan iktidar, geçtiğimiz hafta attığı bir adımla bu utanç verici ticaretin yapıldığını kendisi de zimnen kabul etti. Ticaret Bakanlığı aldığı bir kararla 54 ürünün İsrail'e ihracatını yasakladı. Diğer ürünlerin ihracatını da yüzde

100 gümrük vergisi ödenmesi ve ön izin alınması koşullarına bağladı.

Ticaret Bakanlığının 9 Nisan'dan itibaren yürürlüğe giren bu kararına rağmen kısıtlandığı söylenen ürünlerin ihracatının devam ettiğine yönelik iddialar bulunmaktadır. İktidarın bu konuda daha önce sergilediği tutum nedeniyle bu iddiaların da doğru olma olasılığı çok yüksek bulunmaktadır.

Bu nedenlerle İsrail'in usulsaraarası sözleşmeleri, uluslararası hukukuku ve insan haklarını hiçe sayarak geçen yıl Ekim ayında Gazze'ye yönelik olarak başlattığı ve aylardır devam eden saldırılar karşısında Türkiye'nin bu ülkeyle yaptığı dış ticareti

---

**Kaynak gösterme:** Gökhan Günaydın (CHP, İstanbul). “Türkiye'nin İsrail ile olan ticari ilişkilerinin araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1158, 16 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1158-turkiye-nin-israil-ile-olan-ticari-iliskilerinin-arastirilmasi-amaciyla-bir-meclis-arastir (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/5b599a31-122c-4641-9cbe-018eeb23a529

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.