# İşçilerin çalışma koşullarının tüm yönleriyle incelenerek gerekli önlemlerin alınması ve kadınların iş yaşamına katılımlarının arttırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1196)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1196
- **Tarih:** 30 Nisan 2024
- **İlk imza:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4abe516d-7bec-4d93-ba5a-018f3828c9bc
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1196-iscilerin-calisma-kosullarinin-tum-yonleriyle-incelenerek-gerekli-onlemlerin-alinmasi-ve-k

> 10/1196 esas numaralı meclis araştırması önergesi 30 Nisan 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Başta iş cinayetleri, işçi ölümleri olmak üzere; ekonomik krizin derinleşmesi ile açlık ve yoksulluğun artmasıyla birlikte güvencesiz hale getirilen çalışma koşullarının tüm yönleriyle araştırılması, kadınların iş yaşamından uzaklaştırılması veya bilinçli veya bilinçsiz istihdama dahil edilmemesinin incelenmesi, tüm bu sorunların sebeplerinin soruşturulması ve sorumluların açığa çıkarılması ve sorunların çözümüne yönelik gerekli tedbirlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis

Araştırması açılmasını arz ederim. 29.4.2024 çi BOZ

GEREKÇE Tekçi, merkeziyetçi, toplumsal değerleri ve ihtiyaçları dikkate almayan politikaların uygulanması ekonomik krizin giderek derinleşmesine sebep olmuştur. Ekonomik kriz derinleşirken açlık ve yoksulluk artmış, çalışma süreleri artarken iş yaşamı ise güvencesiz hale gelmiştir. Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) 2022 yılı verilerine göre çalışma süresi en fazla ikinci ülke olan Türkiye, haftada 50 saatten fazla çalışanların toplam işçi sayısına oranı bakımından OECD ülkelerini ortalamasını ikiye katlamıştır.

DİSK — AR 2023 yılı verilerine göre Avrupa ülkeleri ve ABD arasında en yüksek geniş tanımlı işsizliğe sahip ülke olan Türkiye?de geniş tanımlı genç işsizliği yüzde 38,8, geniş tanımlı genç kadın işsizliği yüzde 48,8'dir. Aynı zamanda her 5 kadından yalnızca biri kayıtlı ve tam zamanlı istihdam da yer almıştır ki bu durum kadın yoksulluğunun derinleştiğini göstermektedir. Aynı zamanda kadınların iş yaşamından uzaklaştırıldığı, bilinci veya bilinçsiz istihdama dahil edilmediği de görülmektedir ki bu durum da söz konusu açlık ve yoksulluğu olumsuz derecede etkilemektedir.

Türk — İş'in Mart 2024 tarihli verilerine göre dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcama tutarı (açlık sınırı) 16.793 TL ile birlikte tüm temel ihtiyaçları için haneye girmesi gereken toplam gelir tutarı (yoksulluk sınırı) ise 54.700 TL'dir. Bekar bir çalışanın aylık yaşama maliyetinin 21.831 TL olduğu bir durumda çalışanların ciddi güçlükler çektiği aşikardır. Kriz bu anlamda katlanarak devam ederken satın alma gücünün de düşmeye devam ettiği görülmektedir.

Bir yandan kriz derinleşirken ve yoksulluk artarken bir yandan da işçiler ve iş yaşamı güvencesiz hale getirilmektedir. Mevcut güvencesiz çalışma koşulları sonucunda iş cinayetleri artmaktadır. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin (İSİG) verilerine göre 2024 yılının ilk üç ayında 13'ü kadın, 16'si çocuk, 9'u göçmen toplam 425 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirmiştir. Bu cinayetlerin dörtte biri inşaat ve yol iş kolunda yaşanmıştır. Nisan 2024 tarihine kadar 22 yıl boyunca en az 33 bin 38 işçinin yaşamını yitirdiği açıklanmıştır. Soma, Kozlu, Bartın gibi maden kazalarının yanı sıra farklı iş kollarında da iş cinayetleri yaşanmıştır. 2 Nisan 2024 tarihinde İstanbul Gayrettepe'de Masguerade adlı gece kulübünde çıkan yangında 29 işçi yaşamını yitirmiştir.

Başta iş cinayetleri, işçi ölümleri olmak üzere ekonomik krizin derinleşmesi, açlık ve yoksulluğun artmasıyla birlikte güvencesiz hale getirilen iş yaşamının ve çalışma koşullarının Meclis tarafından araştırılması, kadınların iş yaşamından uzaklaştırılması veya bilinçli veya bilinçsiz istihdama dahil edilmemesinin incelenmesi gerekmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “İşçilerin çalışma koşullarının tüm yönleriyle incelenerek gerekli önlemlerin alınması ve kadınların iş yaşamına katılımlarının arttırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1196, 30 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1196-iscilerin-calisma-kosullarinin-tum-yonleriyle-incelenerek-gerekli-onlemlerin-alinmasi-ve-k (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4abe516d-7bec-4d93-ba5a-018f3828c9bc

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.