# 18 yaşını doldurduğu için yurtlardan ayrılmak zorunda olan gençler başta olmak üzere yetiştirme yurtlarında barındırılan çocukların sorunlarının tüm yönleriyle araştırılması ve alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/125)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/125
- **Tarih:** 14 Temmuz 2023
- **İlk imza:** Nimet Özdemir (İYİ Parti, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1b6b8c35-e927-425b-a2bf-0189627da6bf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-125-18-yasini-doldurdugu-icin-yurtlardan-ayrilmak-zorunda-olan-gencler-basta-olmak-uzere-yetis

> 10/125 esas numaralı meclis araştırması önergesi 14 Temmuz 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Nimet Özdemir (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ülkemizde korunma ihtiyacı olan çocuklarla ilgili mevzuat 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu düzenlenmiştir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı olarak 113 çocuk evleri sitesi, 1.187 çocuk evi ve 65 ihtisaslaştırılmış çocuk evleri sitesi kanalıyla yürütülen ve 0-18 yaş gruplarını kapsayan hizmetlerden yararlanan çocuklarımız ve yaşlarını doldurduğu için bu kurumlardan ayrılan gençlerimizin yaşadığı sorunların tespit edilerek mağduriyetlerinin giderilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Ülkemizde 18 yaşına kadar olan kimsesiz ve bakıma muhtaç çocuklar 2828 ve 5395 sayılı yasalarla korunma altına alınmıştır. Kanununda korunmaya muhtaç çocuk; beden, ruh ve ahlak gelişimleri veya şahsi güvenlikleri tehlikede olup; aileleri tarafından terk edilen, anne veya babası tarafından ihmal edilip; fuhuş, dilencilik, alkol veya uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen çocuk olarak tanımlanmaktadır. Bunlar çocuk evleri, çocuk siteleri, gençlik evleri gibi yaş gruplarına göre değişen birimlerde barınmaktadır.

Koruma altındaki çocuklardan yalnızca yüksek öğrenim görenler okullarına devam ettikleri sürece 25 yaşına kadar korunma altında kalabilmektedirler. 18 yaşını doldurarak üniversite eğitimine devam eden gençlerin yetiştirme yurtlarında kalmaya devam etmeleri için mahkemelerden korunma kararının uzatılması yönünde yeni bir karara gerek olmaktadır. Uygulamada zaman zaman bu durum sorunlu bir sürece dönüşebilmektedir. Liseyi bitirmiş 18 yaş üstü gençlerin yüksek öğretime yerleşememeleri durumunda ise söz konusu gençler yurtlardan ayrılmak durumundadır.

Yaşını doldurarak yurtlardan ayrılmak durumunda kalan gençler uyum sürecinde büyük sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Suça yönelme, madde bağımlılığı, cinsel istismar tehlikesi bu sürecin çözüm bekleyen öncelikli konuları arasında yer almaktadır. Dolayısıyla 18 yaşını doldurmuş başta kız çocukları olmak üzere korunmaya ve bakıma muhtaç olanlarının ve aile içi şiddete ve istismara maruz kalmış çocukların bakım ve korunması, hayata güvenle adım atabilmeleri adına yardımcı merkezlerin oluşturulması gerekmektedir.

2828 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, devlet korumasında yetişmiş gençlerin kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam hakkı bulunmaktadır. Bu yolla kamu veya özel kuruluşlara yerleştirilen gençlerin uyum sürecinde sorunlarla karşılaştıkları, kız çocukların yaygın olarak mobinge maruz kaldıkları, özellikle farklı illere ataması yapılanların bu durumdan çok daha yoğun etkilendikleri bilinmektedir. Valiliklerin koordinasyonunda sürdürülen rehberlik ve izleme faaliyetleri bu noktada büyük önem taşımakta ve ön plana çıkarmaktadır. Uyum sürecinde işyerine devamsızlık yapanların müstafi durumuna düşmeleri bu sürecin yaygın sorunları arasındadır.

Yukarıda arz edilen nedenlerle, 18 yaşını doldurduğu için yurtlardan ayrılmak zorunda kalan gençlerimiz başta olmak üzere yetiştirme yurtlarında barındırılan çocukların sorunlarının tüm yönleriyle araştırılması, alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını Türk Milletine emanet olan gençlerimiz geleceği açısından önemli ve gerekli görmekteyiz.

---

**Kaynak gösterme:** Nimet Özdemir (İYİ Parti, İstanbul). “18 yaşını doldurduğu için yurtlardan ayrılmak zorunda olan gençler başta olmak üzere yetiştirme yurtlarında barındırılan çocukların sorunlarının tüm yönleriyle araştırılması ve alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/125, 14 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-125-18-yasini-doldurdugu-icin-yurtlardan-ayrilmak-zorunda-olan-gencler-basta-olmak-uzere-yetis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1b6b8c35-e927-425b-a2bf-0189627da6bf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.