# Akademisyenlerin mali ve özlük haklarının iyileştirilmesi, unvan ve kıdemleriyle orantılı olarak düzenleme yapılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/127)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/127
- **Tarih:** 14 Temmuz 2023
- **İlk imza:** Hüsmen Kırkpınar (İYİ Parti, İzmir)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4ebe8faf-29c2-4e36-8d3f-01896271104b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-127-akademisyenlerin-mali-ve-ozluk-haklarinin-iyilestirilmesi-unvan-ve-kidemleriyle-orantili

> 10/127 esas numaralı meclis araştırması önergesi 14 Temmuz 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Hüsmen Kırkpınar (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ekonomik krizin yıkıcı etkileri, artan hayat pahalılığı ve adaletsiz gelir dağılımı sebebiyle ortaya çıkan yoksulluktan toplumdaki her kesim gibi akademisyenlerimiz de payını almaktadır. Ekonomik zorlukların yarattığı stres ve motivasyon eksikliği, geçim derdi ve gelecek kaygısıyla mücadele yüzünden akademik ve bilimsel faaliyetlerde aksamalar meydana gelmektedir. Geçici iyileştirmeler yerine akademisyenlerimizin maddi olanaklarında ve özlük haklarında kalıcı düzenlemelere dair yapılabileceklerin araştırılması maksadıyla Anayasa'nın 98. İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 12/07/2023

GEREKÇE

Ülkemizde yaşanan ekonomik krizle büyüme hızı yavaşlarken, istihdam kapasitesi azalmakta, cari açık ağırlaşmakta, yüksek enflasyonla hayat pahalılığı artmakta ve toplumdaki gelir dağılımı hızla bozulmaktadır. Yoksulluk gittikçe derinleşirken geçim sıkıntısı her kesimi etkisi altına almaktadır. Yapılan son zamla açlık sınırının biraz üstünde asgari ücretle çalışan vatandaşlarımız geçinemezken, üniversitelerde görev yapan akademisyenlerimizin durumu da pek iç açıcı değildir.

Akademisyenlerimizin çalışmalarını sürdürebilmeleri ve bilim dünyasındaki gelişmeleri takip edebilmeleri için çeşitli yayınlara erişmeleri, yurt içi ve uluslararası kongrelere, konferanslara katılmaları dünya standartlarında akademik çalışma ortaya koyabilmeleri adına büyük önem arz etmektedir. Bazı yerli kaynaklara kütüphaneler aracılığıyla ücretsiz olarak ulaşabilseler de uluslararası kitap, dergi ve üyelikler için gelirleri yetersiz kalmaktadır.

Güncel gelişmelerin takibi için ülkemizdeki konferanslara ve kongrelere katılımları ulaşım, konaklama, yeme-içme gibi masraflarla zorlaşırken, uluslararası konferanslara gitmeleri imkânsız hale gelmiştir. Araştırmacılara sunulan fon, burs ve üniversite harcırahları mevcut şartlarda ihtiyacı karşılamamaktadır.

Akademisyenlerin alım gücünün düşmesi ve temel ihtiyaçlarını karşılamada dahi güçlük çekmeleri, öğreticilik taraflarına yansırken lisans ve lisans üstü programlardan mezun olan öğrencilerin başarısını ve akademik alana yönelişlerini olumsuz etkilemektedir. Ekonomik ve sosyal koşullar yüzünden başarıyla mezun olan öğrencileri Türkiye?*deki akademi hayatı eskisi kadar cezbetmemektedir. Bu durum, bilimsel faaliyetlerini gerçekleştirmek için daha çok yurt dışını tercih etmelerine, nitelikli insan gücünde kayba ve beyin göçünün yaşanmasına neden olmaktadır.

Akademisyenlere denk sayılabilecek kariyer meslek gruplarına yapılan iyileştirmeler aradaki gelir makasını iyice açmaktadır. Geçinmekte zorlanan, bilimsel faaliyetlerini yürütemeyenler akademiyi bırakıp başka mesleklere yönelirken, akademinin kalitesinde de ciddi düşüşler yaşanmaktadır.

Akademisyen taban maaşının yoksulluk sınırının iki katına çıkarılması, ek göstergelerinin, makam tazminatlarının, akademik teşvik ödeneklerinin artırılması, teşvik kriterlerinin yeniden düzenlenmesi, ulusal ve uluslararası konferans ve kongreler için üniversite ve ilgili devlet kurumlarının sağladığı fon, burs ve harcırahların günümüz koşullarına uygun olarak güncellenmesi, patent, buluş, proje ve ar-ge faaliyetlerinde desteklenmesi, ek ders ücretlerinde iyileştirme yapılması, vakıf devlet ayrımı yapılmaksızın aynı görevde bulunanların eşit ücretlerde çalıştırılması ve kira yardımının yapılması beklenmektedir. Ayrıca üniversitelerde yaşanan mobbing ve akademik yükselmelerdeki liyakatsizliklerin de çözümlenmesi gerekmektedir.

Akademisyenlerimizin mali ve özlük haklarının iyileştirilmesi, unvan ve kıdemleriyle orantılı olarak düzenleme yapılması amacıyla Meclis Araştırması açılmasını uygun görmekteyiz.

---

**Kaynak gösterme:** Hüsmen Kırkpınar (İYİ Parti, İzmir). “Akademisyenlerin mali ve özlük haklarının iyileştirilmesi, unvan ve kıdemleriyle orantılı olarak düzenleme yapılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/127, 14 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-127-akademisyenlerin-mali-ve-ozluk-haklarinin-iyilestirilmesi-unvan-ve-kidemleriyle-orantili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4ebe8faf-29c2-4e36-8d3f-01896271104b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.