# TBMM Başkanlığına sunulan Meclis araştırması önergelerinin akıbetinin araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1273) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/1273 - **Tarih:** 14 Mayıs 2024 - **İlk imza:** Selçuk Özdağ (Saadet Partisi, Muğla) - **İmza sayısı:** 1 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/769c20ba-9924-476e-9dd9-018f81be4b3f - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1273-tbmm-baskanligina-sunulan-meclis-arastirmasi-onergelerinin-akibetinin-arastirilmasi-amaciy > 10/1273 esas numaralı meclis araştırması önergesi 14 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Selçuk Özdağ (Saadet Partisi); 1 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni 1960 darbesi, 1971 muhtırası, 12 Eylül, 28 Şubat post modern darbesi, 27 Nisan E-Muhtırası ve esasen bugün yaşadığımız hukuk ve kanun tanımaz uygulamaların bir nevi gerekçesi haline getirilen 15 Temmuz darbe teşebbüsü ile yaşanan süreç esasen, Türkiye siyasi tarihinin bir bakıma askeri/sivil görünümlü darbeler ve müdahaleler tarihi olduğunu göstermektedir. 15 Temmuz darbe teşebbüsünün; mevcut iktidar tarafından "Allah'ın bir lütfu" olarak değerlendirilmesinin ardından, 2017 yılında halk oyuna sunularak kabul edilen Anayasa değişikliği ile yeni bir döneme geçilmiştir. Söz konusu "nevzuhur" Cumhurbaşkanı Hükümet Sistemi (CAS) ile ülkenin yönetim sistemi tamamen değiştirilmiş, yeni dönemde; yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığının sürdürüleceği, ekonomik büyümenin ivme kazanacağı ve en önemlisi daha itibarlı bir meclis, daha güçlü bir hükümet, daha etkin, bağımsız ve güçlü bir yargıya kavuşacağımız vaat edilmişti. Kuvvetler ayrılığının daha sağlıklı uygulanması sağlanacaktı. CHS ile bürokratik engeller kalkacak, kararlar hızlı ve etkili bir şekilde alınacaktı, Türkiye dünyaya örnek olacaktı. Siyasi parti gruplarının araştırma ve genel görüşme önergeleri dikkate alınacak, milletvekillerinin kurum ve bakanlara soracağı yazılı sorular anayasanın 98. Maddesi gereğince 15 gün içinde makul ve ikna edici bir şekilde cevaplandıracaktı. 28. yasama döneminde başta Saadet Partisi Grubu olarak bizim ve diğer muhalefet parti gruplarının vermiş olduğu hiçbir araştırma önergesinin/genel görüşme taleplerinin kabul edilmemesi, CHS'nin yukarıda vaat edilen hususları ve anayasanın cari hükümleri ile uyuşmadığı çok net bir şekilde görülmektedir. Geçen sene (2023) Temmuz'dan bugüne kadar iktidar partisi (AKP) ve fiili destekçisi parti milletvekillerinin başta grubumuz olmak üzere muhalefet partilerinden gelen grup önerilerine (konusu ne olursa olsun) hayır demelerinin anayasa, içtüzük ve teamüller çerçevesinde tartışılmasının yanında; halkın taleplerine herhangi bir irade beyanı gösterle)meden otomatiğe bağlanmış bir şekilde hayır demelerinin; psikolojik, sosyal ve siyasal sebeplerinin irdelenmesi, tüm bu etkenlerin yasama faaliyetlerine olan olumsuz etkilerinin ortadan kaldırılmasına yönelik alınması gereken tedbirlerin araştırılması amacıyla Anayasamızın 98'inci, TBMM İçtüzüğü *nün 104 ve 105'inci maddelerine dayanarak meclis araştırması açılmasını saygılarımla arz ederim. 13.05.2024 GEREKÇE: Ülkemiz, 16 Nisan 2017 tarihindeki referandum ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (CHS) ile yeni bir yönetim şekline geçmiştir. Parlamenter sistem ortadan kaldırılmış, yasama, yürütme ve yargıdan oluşan devletin sac ayağı konumundaki erkler isim olarak yürürlükte kalsa ve anayasal kurumlar olarak zikredilse de esasen Defacto (fiili) olarak her biri yürütmenin güdümünde faaliyet gösteren bir şekle büründürülmüştür. Söz konusu CHS ile ülkenin yönetim sistemi tamamen değiştirilmiş, yeni dönemde; yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığının sürdürüleceği, ekonomik büyümenin ivme kazanacağı ve en önemlisi daha itibarlı bir meclis, daha güçlü bir hükümet, daha etkin, bağımsız ve güçlü bir yargıya kavuşulacağı vaat edilmişti. Kuvvetler ayrılığının daha sağlıklı bir şekilde uygulanmasının sağlanacağı, milletvekillerinin yasama ve denetleme faaliyetlerini daha etkin ve sonuç odaklı yerine getireceği, siyasi parti gruplarının yasama çalışmalarında parlamenter sisteme göre daha güçlü ve etkin olacağı söylenmişti. Esasen TBMM, her türlü baskı ve kısıtlamadan vareste halkımızın dert ve taleplerinin dile getirildiği, ülke sorunlarının tartışılıp çözüme ulaştırıldığı, yürütmenin denetlendiği, eleştirildiği ve doğruların dile getirildiği bir yerdir. TBMM, iktidar partisi ve destekçisi partilerin milletvekilleri ve hükümet üyelerinin "çarşı her şeye karşı" şeklinde bir üslupla hareket edeceği bir kurum olmamalıdır. İktidar ya da muhalefet farketmeksizin tüm milletvekilleri bu milletin temsilcisidir. CHS ile birlikte prangalarından kurtulacağı söylenen büyük Türkiye hayalinin ete kemiğe büründürüleceği mekan olan TBMM'ne noter muamelesi yaparak, demokrasiyi işlevsiz hale getirerek, kendi milletvekillerinden birer kurşun asker olması istenerek ve de muhalefeti bir figüran gibi kullanmayı amaçlayarak söz konusu hayalin gerçekleşeceğini düşünmenin bizatihi kendisi hayaldir. TBMM'nde, İktidar partisi ve destekçileri, kendileri tarafından huzura getirilen her kanun teklifi ve önergeye noter gibi evet derken muhalefet milletvekillerinin kanun tekliflerine, siyasi partilerin grup önerilerine ise otomatiğe bağlanmış gibi hayır demeleri her yönüyle sorunlu olmakla birlikte siyasi gerekçeleri yanında psikolojik ve sosyolojik olarak da irdelenmesi, araştırılması gereken bir husustur. CHS ile birlikte güya saygınlığı ve etkinliği artacak denilen TBMM'nin ne saygınlığı ne de etkinliği kalmıştır. TBMM'ni iktidarın noteri gibi gören bir anlayışla ne hale getirildiği ortada iken, oylarına ihtiyaç hissedilmediği zamanalrda selam bile verilmeyen muhalefete ne zaman Anayasa değişikliği gibi yeter sayının yetmediği durumlar oluyor bir anda demokrasi ve teamüller hatırlanıyor. Başta Saadet Partisi Grubu olarak bizim ve diğer muhalefet parti gruplarının vermiş olduğu hiçbir araştırma önergesinin/genel görüşme taleplerinin kabul edilmemesinin, CHS'nin vaat edilen hususları ve anayasanın cari hükümleri ile uyuşmadığı ortadadır. Bugüne kadar iktidar partisi (AKP) ve fiili destekçisi parti milletvekillerinin başta grubumuz olmak üzere muhalefet partilerinden gelen grup önerilerine (konusu ne olursa olsun) hayır dediklerine şahit olmaktayız. Anayasa, içtüzük ve teamüller çerçevesinde tartışılmasına, halkın talep ve sorunlarına çözüm bulunmasına yönelik her talep maalesef reddedilmektedir. 28. yasama döneminde (2023 Temmuz'dan bugüne kadar) sadece grubumuz tarafından verilen 6 genel görüşme ve 46 araştırma önergesi iktidar partisi ve destekçisi parti milletvekilleri tarafından reddedilmiştir. Demokrasiyi, iç tüzüğü, teamülleri, meclisin saygınlığını, centilmenliği ve daha önemlisi milletimizin taleplerini hiçe sayan ve İlaç niyetine tek bir önergemize dahi evet demeyen iktidar milletvekilleri, yanlışlıkla el kaldırıp evet dedikleri bir kaç önergeyi de ne yapıp edip sümen altı etmiştir. Muhalefetin de herhangi bir konuda tek bir doğru sözü ve talebi olamaz mı? Bu anlayışın kendini kibirden ve milletten üstün görmek olmadığı söylenebilir mi? İktidar tarafından mesela: Yargıya sevk edilmeyen sayıştay raporları yüzünden devletin uğradığı zararların araştırılması, İsrail'in Filistin topraklarında gerçekleştirdiği işgal ve zulmün son bulması için Türkiye'nin üzerine düşen sorumluluklar ile İsrail ile devam eden ticaretin durdurulması ve gerekli adımların atılması, Doğu Türkistan'da yaşanan insanlık dışı uygulamaların ve alınabilecek tedbirlerin görüşülmesi ve Doğu Türkistan'da yaşananların TBMM tarafından soykırım olarak tanımlanması, mülakat uygulamasının yol açtığı hak ihlalleri, deprem bölgesinde yaşanan sorunların tespiti, uyuşturucu madde kullanımı ve dağıtımının önlenmesi, KHK ile görevinden ihraç edilen ve mahkeme kararı ile beraat eden kişilerin hak kayıplarına uğrayanların durumunun tespiti ve mağduriyetlerinin giderilmesi için izlenecek yöntemlerin araştırılması, üniversite öğrencilerinin yaşadığı sorunların araştırılması, engelli vatandaşlarımızın sorunlarının tespiti ve yaşam koşullarının kolaylaştırılması, yargıda yaşanılan ideolojik kadrolaşma iddiaları ve yol açtığı sorunlar, EYT'li vatandaşlarımızın sorun ve taleplerinin araştırılması, yolsuzluk soruşturmalarının akıbetinin araştırılması, gıda fiyatlarındaki aşırı artışın sebeplerinin araştırılması, fahiş enflasyonun ortaya çıkardığı yoksullaşmanın sabit gelirli vatandaşlarımız ve esnaflarımızda meydana getirdiği maddi ve manevi zararlar, yaşlı vatandaşlarımızın gelecekteki refahı ve toplumumuzun ahlaki bütünlüğünü ele almak üzere sosyal güvenlik kapsamındaki aylık bağlama ve güncellemedeki farklılıklara ilişkin sorunların tespiti, kamuda israf düzeninin ortaya çıkardığı maliyetin araştırılması ve kamuda tasarruf uygulamasının hayata geçirilebilmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi ve emeklilerimizin durumunun iyileştirilmesi için atılacak adımların araştırılması gibi onlarca önergemizin niye reddedildiği konusunda akla, mantığa. teamüllere ve vicdana uyan basit tek bir gerekçe dahi ifade edilmemiştir. i Reddedilen önergelerimizin konusu ve gerekçeleri; ülkemizin maruz bırakıldığı kronikleşmiş cari sorunlar ve halkımızın taleplerini içermektedir. Bu konular hakkında herhangi bir sorumluluk hissetmeyen, çözüm istemeyen bir anlayış ile hangi ülke sorunu hakkında bir araya gelineceği, mutabakat sağlanacağı ise muhayyeldir. Anayasa tartışmaları ve "yumuşama" temennileri ile birlikte ülke sorunlarının üstünün kapatılmak ve gündemin değiştirilmek istenildiği çok açıktır. Bu nedenlerle, muhalefetten gelen önergelere, otomatiğe bağlanmış bir şekilde hayır denilmesinin; psikolojik, sosyal ve siyasal sebeplerinin irdelenmesi, tüm bu etkenlerin yasama faaliyetlerine olan olumsuz etkilerinin ortadan kaldırılmasına yönelik alınması gereken tedbirlerin araştırılması önem arz etmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Selçuk Özdağ (Saadet Partisi, Muğla). “TBMM Başkanlığına sunulan Meclis araştırması önergelerinin akıbetinin araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1273, 14 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1273-tbmm-baskanligina-sunulan-meclis-arastirmasi-onergelerinin-akibetinin-arastirilmasi-amaciy (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/769c20ba-9924-476e-9dd9-018f81be4b3f Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.