# Sanayi üretiminde öne çıkan şehirlerdeki iklim değişikliğinin nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1281)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1281
- **Tarih:** 14 Mayıs 2024
- **İlk imza:** Nurhayat Altaca Kayışoğlu (CHP, Bursa)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/92567199-3ac0-4b2b-a993-018f81a906e4
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1281-sanayi-uretiminde-one-cikan-sehirlerdeki-iklim-degisikliginin-nedenlerinin-arastirilarak-a

> 10/1281 esas numaralı meclis araştırması önergesi 14 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Nurhayat Altaca Kayışoğlu (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Sanayi ile anılan kentlerde yaşanan iklim değişikliğinin nedenlerinin belirlenmesi, iklim değişikliğinin yarattığı çölleşmenin ürün kaybı üzerindeki etkilerinin tespiti, termik, HES ve doğalgaz çevrim santrallerinin iklim üzerindeki etkilerinin belirlenebilmesi amacıyla Anayasa'nın 98.Tbmm İç Tüzüğü'nün 104 ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

Saygılarımızla.

Düz

GEREKÇE

Sanayileşmenin ülkelerin, şehirlerin kalkınmasına katkı koyduğu bir gerçektir. Gerekli tedbirler alınmadığında geri dönüşü olmayan zararlar verdiği de bilinmektedir. Türkiye'de sanayinin montaj üzerinden gelişmesi, ciddi istihdam açığı doğurmuş, bu da fabrikalaşmanın yaşandığı kentlere göç akımı başlatmıştır.

Kent yöneticilerinin ani gelişen göç dalgasına karşı hazırlıksız oluşu nedeniyle de birçok kentte yeşil alanlar talan edilmiş, ortaya çıkan çarpık yapılaşma şehirleri yaşanmaz noktalara taşımıştır. Bu durum trafikten hava kirliliğine birçok sorunun doğmasına neden olduğu gibi çözümüne de engel olmuştur.

Sanayileşmenin insan gücü kadar enerjiye de ihtiyaç duyduğu bilinmektedir. Kentleşme gibi sanayileşme de plansız geliştiği için Bursa gibi birçok kentte çevresel değerler zarar görmüş, bu zararın gözle görülür yanını da iklim değişliği oluşturmuştur. İngiltere'nin tanınmış üniversitelerinden Oxford'un uzmanlarınca hazırlanan araştırmada iklim değişikliğinin sel ve fırtına gibi aşırı hava olaylarını da tetiklediği vurgulanmaktadır. İklim değişikliğine bağlı olarak birçok üründe rekolte kaybı yaşandığı dile getirilmektedir.

Türkiye'nin imza koyucularından birisi olduğu Kyoto Protokolü, sanayileşme ve bu çerçevedeki gelişmeler sonucu doğaya salınan sera gazlarını kontrol altına alıp, iklim değişiklikleri nedeniyle kuraklaşmayı önlemeyi amaçlamaktadır. Çevrenin korunması, sera gazı salınımının azaltılması amacıyla hazırlanan Kyoto Protokolü'ne Türkiye imza koymasına rağmen sanayiyle anılan birçok kentin ikliminin değiştiği görülmektedir. Bu kentlerden birisi de Bursa'dır. 15-20 yıl öncesi verilerine göre Bursa'nın hava sıcaklığında iki üç derecelik bir artış olduğu, neredeyse Uludağ dışında şehre kar düşmediği görülmektedir. Değişen iklim koşulları nedeniyle verimli Bursa ovasında toprağın susuz kalıp, çölleşmeye başladığı dile getirilmektedir. Sanayisinin yanı sıra verimli topraklarıyla da sadece bölgenin değil ülkemizin de en önemli tarımsal üretim merkezlerinden biri olan Bursa'da, şehirle özdeşleşmiş birçok ürün artık yetişmediği gibi rekoltelerde de ciddi kayıplar olduğu gözlenmektedir.

Bu bağlamda;

Sanayi ile anılan kentlerde yaşanan iklim değişikliğinin nedenlerinin belirlenmesi, iklim değişikliğinin yarattığı çölleşmenin ürün kaybı üzerindeki etkilerinin tespiti, termik, HES ve doğalgaz çevrim santrallerinin iklim değişikliği üzerindeki etkilerinin araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98. TBMM İç Tüzüğü'nün 104 ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Nurhayat Altaca Kayışoğlu (CHP, Bursa). “Sanayi üretiminde öne çıkan şehirlerdeki iklim değişikliğinin nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1281, 14 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1281-sanayi-uretiminde-one-cikan-sehirlerdeki-iklim-degisikliginin-nedenlerinin-arastirilarak-a (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/92567199-3ac0-4b2b-a993-018f81a906e4

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.