# Gayrimenkul satışı yoluyla yabancıların vatandaşlık kazanmasına ilişkin uygulamanın yarattığı sorunların ve sakıncaların araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1283) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/1283 - **Tarih:** 14 Mayıs 2024 - **İlk imza:** Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir) - **İmza sayısı:** 1 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3fe60c06-fff1-4316-9a25-018f7b420851 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1283-gayrimenkul-satisi-yoluyla-yabancilarin-vatandaslik-kazanmasina-iliskin-uygulamanin-yaratt > 10/1283 esas numaralı meclis araştırması önergesi 14 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Turhan Çömez (İYİ Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Türkiye, giderek artan göç dalgasından ciddi ölçüde etkilenmektedir. Göç dalgasının etkisi bilhassa konut satışının teşvikinden ve bununla birlikte vatandaşlık verilmesinden ötürü daha da derinleşmektedir. Yabancıların Türkiye'de kolayca mülk edinmeleri ve beraberinde | vatandaşlık hakkı elde etmeleri, gerek iktisadi, gerek güvenlik, gerekse demografik açıdan | büyük bir tehlike arz etmektedir. Yabancıların yatırım amacıyla birden fazla ev sahibi olmaları Türk vatandaşlarının mülk edinmesini zorlaştırmakta ve insanlarımız yaşadıkları ülkede bir eve sahip olmakta güçlük çekmektedir. Bunun yanı sıra vatandaşlık verilmesi Türkiye'yi, bilhassa Ortadoğu ve Afrika | ülkelerinden gelen yabancılar için, parayla vatandaşlığı alınabilen cazip bir ülke haline getirmiştir. Bu durum ülkemizi gelişmemiş bölgelerden gelişmiş bölgelere geçişte bariyer ülke durumuna sokmakta olup, Türkiye'ye ve Türk vatandaşlarına maddi ve manevi külfet getirmektedir. Türk Milleti'nin her bir ferdinin altında ezildiği bu külfete, önlem alınmadığı takdirde, gelecek nesiller de katlanmak durumunda kalacaktır. Yabancılara konut satışı ve buna bağlı vatandaşlık verilmesi beraberinde bu durumun ticaretini de getirmiştir. Türkiye bu işten iktisadi ve demografik olarak zararlı çıktığı gibi şartlar oluşmaksızın vatandaşlık kazanılabilen bir ülke konumuna gelmiş ve hukuk devleti ilkelerinden gittikçe uzaklaşmıştır. Ülkemizde yabancılara konut satışını, mülk edinmesini bağlı olarak vatandaşlık verilmesini ve bunların yol açtığı olumsuzlukları araştırmak amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü" nün 104*üncü ve 109'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini arz ederiz. GEREKÇE Türkiye göç yolları üzerine kurulu bir ülkedir. Dolayısıyla gerek iç gerekse dış siyasetini şekillendirirken Jeopolitik konumunu diğer ülkelere nazaran daha fazla hesaba katmak zorundadır. Göç faaliyetine ilişkin yapacağı hukuki düzenlemelerde, alacağı kolluk tedbirlerinde ve sürecin geri kalanını idare etmekte hassasiyet göstermelidir. Tarihte göçün devletleri yıktığı ve tarihin seyrini değiştirdiği göz önüne alınırsa mezkur hassasiyetin boyutu daha iyi anlaşılacaktır. Türkiye göçün etkilerini ciddi derecede yaşayabilecek bir coğrafyada olmasına rağmen yabancılara konut satışı giderek artmaktadır. Bu artışta satışın teşvik edilmesinin de etkisi bulunmaktadır. Türkiye'deki konutlar yabancılar tarafından vatandaşlık kazanmanın bir yolu veya bir yatırım aracı olarak görülmektedir. Yapılan düzenlemelerle birlikte konut alımı yoluyla vatandaşlık hakkı elde etmek kolaylaşmıştır. Bunun yanı sıra Türkiye'nin içinde bulunduğu iktisadi durum ve Türk lirasının yaşadığı değer kaybı, konutları yabancılar için daha cazip hale getirmiştir. Ancak yapılan düzenlemelerle yabancılar için cazip hale gelen konutlar Türk vatandaşları için ulaşılmaz olmuştur. Bunun temelinde ise konutlarda yaşanan astronomik fiyat artışı yatmaktadır. Vatandaşlık için gereken gayrimenkul alım fiyatı Eylül 2018*de 1 milyon dolarken daha sonrasında 250.000 dolara düşmüş ve tepkilerin ardından 13 Haziran 2022'de 400 bine yükseltilmiştir. Yabancılara konut satışı, bu imkanlar dahilinde, 2022'de bir önceki yıla kıyasla yüzde 15,2 artarak 67.490'a ulaşmıştır. TÜİK'e göre 2013-2021 arasında yabancılara satılan konut sayısı 301.160 olup, bunların 58.576'sı 2021'de satılmıştır. Türkiye'de yabancılara konut satışının ve vatandaşlık verilmesinin bu kadar kolaylaşması ciddi bir denetim eksikliğini de beraberinde getirmiştir. Denetim eksikliğinden kaynaklı olarak; vatandaşlık edinmek için öngörülen miktara ulaşmaksızın vatandaşlık verildiği, bir kişinin birden fazla konut almasıyla konuta erişimin güçleştiği ve daha da vahimi Türk vatandaşlığının başka ülkelere göç etmede bir paravan olarak kullanıldığı iddia edilmektedir. Ayrıca konutların satışlarında bu işlerle uğraşanların ciddi usulsüzlükler yaptığı basına yansımıştır. Vatandaşlık alınması için ödenmesi gereken miktar 400.000 dolarken bazı yabancıların 150 bin dolar ödeyerek vatandaşlığa hak kazandığı, gizli sözleşmelerle devletin dolandırıldığı, kağıt üzerinde resmi kılıf uydurularak evrakta sahteciliğe girişildiği basındaki vahim iddialar arasındadır. Basında yer alan haberlere göre, düzenlenen sahte belgeler aracılığıyla konutların değerinin üstünde gösterilmesi hem konut piyasasını olumsuz etkilenmiş hem de Türk vatandaşlığının belirtilen değerin altında bir miktarla elde edilmesine sebep olmuştur. Türkiye, bir yandan etkisini derinden hissettiği göç dalgası ve sığınmacı kriziyle boğuşurken bir yandan da yabancıların kolaylıkla vatandaşlık edinmesi, ülkemizin demografisini tehlike altına sokmuştur. Vatandaşlığının gerek başka ülkelere göç etmekte aracı olarak kullanılması iddiası gerekse bu vatandaşların ilerleyen yıllarda Türkiye'nin kaderi üzerinde söz sahibi olması durumu ülkemizin uluslararası alanda itibarını düşürdüğü gibi geleceğini de tehlikeye atmaktadır. Vatandaşlık ulus kültürü temelinde yükselmesi gereken bir müessese iken bugün para ile satlan, dahi yasaların öngördüğü sınır ihlal edilerek verilen bir duruma gelmiştir. Bu durum Türkiye'de nüfus yapısını tehlikeye atarak Türk Ulusu'nun birliğini ve bütünlüğünü olumsuz etkileyecektir. Aynı zamanda ülkemizin yaşadığı iktisadi darboğazla birlikte yabancılara konut satışı yapılmasından kaynaklı olarak Türk vatandaşlarının konuta erişimlerinin zorlaşması, mülksüzleşme tehdidini de tetikleyecektir. Bu gerekçelerle Türkiye'de yabancılara konut satışındaki usulsüzlüklerin, Türk vatandaşlarının yaşadığı mülksüzleşme tehlikesinin ve yaşanması muhtemel demografik bozulmanın araştırılması gerekliliği açıkça ortadadır. --- **Kaynak gösterme:** Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir). “Gayrimenkul satışı yoluyla yabancıların vatandaşlık kazanmasına ilişkin uygulamanın yarattığı sorunların ve sakıncaların araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1283, 14 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1283-gayrimenkul-satisi-yoluyla-yabancilarin-vatandaslik-kazanmasina-iliskin-uygulamanin-yaratt (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3fe60c06-fff1-4316-9a25-018f7b420851 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.