# TKİ ve TTK'ya ait maden ocaklarının rödovans ve hizmet alımı sözleşmelerinin özel sektöre devredilmesinin madencilik sektörüne etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1291)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1291
- **Tarih:** 15 Mayıs 2024
- **İlk imza:** Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu (CHP, Manisa)
- **İmza sayısı:** 26
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/064de9a7-7653-4428-91ba-018f8121155c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1291-tki-ve-ttk-ya-ait-maden-ocaklarinin-rodovans-ve-hizmet-alimi-sozlesmelerinin-ozel-sektore

> 10/1291 esas numaralı meclis araştırması önergesi 15 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu (CHP); 26 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Soma ve Ermenek"te yaşanan maden faciaları, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin öneminin yanında, madenlerin rödovans ve hizmet alım sözleşmeleri ile özel sektöre kiralanması konusunun yeniden tartışılmasına neden olmuştur.

Ülkemizdeki madenlerin ruhsatları kamu şirketleri olan Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ). ve Türkiye Taş Kömürü Kurumuna (TTK) aittir. Bu maden ocakları Rodövans denilen kiralama yöntemi ve hizmet alım sözleşmeleri ile özel sektöre devredilmektedir. Üretilen kömür yine devlet tarafından satın alınmaktadır. Bu sistem aslında gizli özelleştirme ve taşeronlaştırma uygulamasıdır. Buna rağmen asıl kar edenler aldıkları kömürü maliyetinin iki katına satan TKİ ve TIK''dır.

Madencilik sektörü, doğası gereği özellik arz eden ve bu nedenle bilgi, deneyim, uzmanlık ve sürekli denetim gerektiren dünyanın en Zor ve riskli iş koludur. Uygulanan yanlış madencilik politikaları; yatırım ve üretimi değil; rantı teşvik eder hale gelmiştir. Bu nedenle madenlerde teknoloji yatırımları yapılmamakta, iş sağlığı ve güvenliği hiçe sayılmaktadır. Bu durum iş kazalarına davetiye çıkarmakta ve iş kazalarının artmasına neden olmaktadır.

301 işçimizin hayatını kaybettiği Soma maden faciası nedenleri arasında, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmaması, fazla üretim zorlaması, hizmet alım sözleşmelerinin muvazaalı olduğu değerlendirmeleri, soruşturma kapsamında hazırlanan bilirkişi raporlarında da yer almaktadır.

Çünkü hem imzalanan sözleşmede hem de şirketin Termin Takip Kayıtlarında yıllık 1,5 milyon ton üretim planlanırken, sadece 2013 yılında 3,5 milyon ton kömür çıkarılmıştır. Planlanandan 2,5 kat fazla kömür çıkarılırken, üretim teknolojisi, makine ekipmanı ile iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri aynı şekilde geliştirilmemiştir. Bu nedenle Cumhuriyet Savcılığınca görevlendirilen bilirkişiler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile TKİ'nin kazalarda yaşanan can kayıplarından şirketle birlikte asli kusurlu olarak sorumlu olduklarını raporlarında belirtmişlerdir. Madenlerin asıl sahibi olan devletin kömür satışından kazandığı para ile madenlerde iş sağlığı ve güvenliği yatırımı yapmasının madenlerde güvenliği sağlayacağı ön görülmektedir.

TKİ ve TTK"ya ait maden ocaklarının rödovans ve hizmet alımı sözleşmelerinin özel sektöre devredilmesinin, madencilik sektörüne ve işçi haklarına, iş güvenliğine olumsuz etkilerinin araştırılması ve kazaların artmasına neden olan etkenlerin tespiti amacıyla Anayasanın 98, TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105nci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. . , :

Neak Dağı Kalan arkan ABA aksi r

Tar leş

ANT

---

**Kaynak gösterme:** Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu (CHP, Manisa). “TKİ ve TTK'ya ait maden ocaklarının rödovans ve hizmet alımı sözleşmelerinin özel sektöre devredilmesinin madencilik sektörüne etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1291, 15 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1291-tki-ve-ttk-ya-ait-maden-ocaklarinin-rodovans-ve-hizmet-alimi-sozlesmelerinin-ozel-sektore (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/064de9a7-7653-4428-91ba-018f8121155c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
