# Ülkemizdeki yerel basın kuruluşlarının yaşadığı sorunların tespit edilerek bu sorunlara yönelik etkin politikalar oluşturulabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1298)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1298
- **Tarih:** 15 Mayıs 2024
- **İlk imza:** İsmail Atakan Ünver (CHP, Karaman)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/11c9dcef-f92b-408a-a84e-018f8127e938
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1298-ulkemizdeki-yerel-basin-kuruluslarinin-yasadigi-sorunlarin-tespit-edilerek-bu-sorunlara-yo

> 10/1298 esas numaralı meclis araştırması önergesi 15 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: İsmail Atakan Ünver (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Kamuoyu oluşturucu görevinin yanı sıra oluşan kamuoyunun bir ifadesi olarak birbirini tamamlayan ve izleyen bir dizi işlevi üstlenen basın, demokratik ülkelerde, yasama, yürütme ve yargı erklerinin yanında dördüncü kuvvet olarak adlandırılmaktadır.

Bu anlamda, yayın yaptıkları bölgenin sorunlarını gündeme getiren, çözüm adına takipçi olan, yuritaşımızla genel ve yerel idare arasında bir köprü görevi üstlenen, halkın doğru haber alma özgürlüğüne katkı sağlayan yerel basın kuruluşları demokratik sistemimiz içerisinde önemli bir yere sahiptir. Çok sesli ve özgür bir basının, demokratik yapının korunması ve güçlendirilmesinde son derece önemli bir görevi olduğu ve yerel basının da ulusal basınla aynı işlevi üstlendiği göz önüne alındığında, günümüzde oldukça zor günler geçiren yerel basının sorunlarının belirlenmesinin ve bunlara bir an önce çözüm üretilmesi gerekliliği ortadadır.

COVİD pandemisi ile birlikte giderek ekonomik darboğaza düşen yerel gazeteler, doların kontrol edilemez artışıyla birlikte kâğıt ve matbaada dışa bağımlı hale gelinmesi sonucu çıkmaza gitmiştir. Neredeyse haftalık değişen kâğıt fiyatları, kalıp, boya ve kimyasallara gelen zamlar, BİK'in verdiği reklam ve ilan fiyatlarının yetersiz olması gibi sebeplerle yerel gazeteler yok olma tehdidi ile karşı karşıya kalmıştır.

Milli Mücadele döneminde önemli bir yeri olan yerel basın, bugün ne yazık ki siyasal iktidarın baskıcı ve yanlış politikaları sonucu varlık mücadelesi vermektedir. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ülkemizde gazete ve dergi sayısı, 2022 yılında 2021 yılına göre %9,2 azalarak 4 bin 048 oldu. Gazete ve dergilerin tirajı, 2022 yılında 2021 yılına göre %8,3 azaldı.

Anılan rakamlardan da açıkça görüldüğü üzere, günlük, haftalık ve aylık yayın yapan basın kuruluşları kapısına kilit vurmakta, bunun başlıca sebebi olarak da mali yetersizlikler ve beraberinde resmi ilan vermeme cezalarını getiren siyasi baskılar öne sürülmektedir. Özel reklam gelirleri, piyasa koşulları nedeniyle neredeyse yok denecek kadar az olan yerel gazetelerin tek geçim kaynağı resmi ilanlardır.

Halen Anadolu'nun pek çok ilinde teknolojinin en basit ve temel imkanlarından dahi yoksun yayın yapmaya çalışan yerel basın kuruluşlarında gazeteciler çok düşük maaşlarla, hatta çoğu zaman cep harçlığıyla ve hiçbir sosyal güvencesi olmadan çalışmak durumunda kalmaktadır. Dolayısıyla bunların tamamına yakını geçimini sağlamak adına ikinci hatta üçüncü bir iş yapmak zorundadır. Halbuki yerel basında çalışan bir gazeteci ile ulusal basında çalışan bir gazeteci arasında temelde hiçbir fark yoktur. Ancak ne yazık ki, basın sektörüne çoğunlukla çifte standart uygulanmaktadır. Ulusal basını ayrı bir yere koyan, onu da kendisine yakın olanlar ile uzak olanlar diye ayıran ve buna göre teşvik ve kredi sağlayan iktidar, yerel basını göz ardı etmektedir.

Devletimizin, mali zorluklar, teknolojik yetersizlikler ve eleman eksikliği gibi sorunlarla boğuşan, hayatta kalma mücadelesi veren yerel basının içinde bulunduğu sıkıntılı durumdan kurtulabilmesi için destek sağlaması şarttır. ALA Tüm bu hususlar dikkate alınarak, ülkemizde yayın yapan yerel basın ruhu şiarının ÇA sorunlarının araştırılması, bu kapsamda alınması gereken politikaların belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 104 ve 105*inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

RAM

Ayca Taçvanz

---

**Kaynak gösterme:** İsmail Atakan Ünver (CHP, Karaman). “Ülkemizdeki yerel basın kuruluşlarının yaşadığı sorunların tespit edilerek bu sorunlara yönelik etkin politikalar oluşturulabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1298, 15 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1298-ulkemizdeki-yerel-basin-kuruluslarinin-yasadigi-sorunlarin-tespit-edilerek-bu-sorunlara-yo (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/11c9dcef-f92b-408a-a84e-018f8127e938

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
