# Yargı erkinde karşılaşılan sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1306) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/1306 - **Tarih:** 16 Mayıs 2024 - **İlk imza:** İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi, İstanbul) - **İmza sayısı:** 1 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0f645050-1afa-4645-a806-018f81b0926f - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1306-yargi-erkinde-karsilasilan-sorunlarin-arastirilarak-bu-sorunlara-yonelik-cozum-onerileri-g > 10/1306 esas numaralı meclis araştırması önergesi 16 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi); 1 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Kuvvetler Ayrılığı dengesinin bozulması, yargıda tarafsızlık ve bağımsızlığın daha fazla yara almasına ve evrensel hukuk normlarının uygulanmasında ayak sürümeleri beraberinde getirmiştir. Geciken adalet (uzayan yargılamalar), mülakat sistemiyle birlikte oluşan ehliyet liyakat sorunu, yargıdaki klikleşmeler ve çekişmelerin getirdiği güven problemi bunların başında gelmektedir. Yargı organının mevcut sorunlarının ortaya çıkardığı zararların tespiti ve alınması gereken tedbirlerin araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ve TBMM iç tüzüğünün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz. GEREKÇE: Son dönemlerde Yargının Yürütmeye daha fazla bağımlı hale gelmesi, hukuk-adalet alanında ciddi problemlerin oluşmasına sebebiyet vermiştir. Yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığını zedeleyen bu iklim, yargıda güven sorunu başta olmak üzere, yargı mensuplarının da görevlerini layıkı vechiyle yerine getirilmesinin önünde büyük bir engel teşkil etmiştir. Bu meyanda tabii hakim ilkesi zarar görmüş, coğrafi teminat tehdit altına girmiş, her adalet reformu programında düzeltileceğine dair sözler verildiği halde, fiiliyatta davalara müdahale hem liyakat ehli hukukçuları zor durumda bırakmış, hem de toplumda yargıya güven konusunda ciddi yaralar açmıştır. Hakim ve savcıların mesleğe girişlerinde mülakat sistemiyle birlikte oluşan problemler de yargıdaki problemleri katmerleyen bir başka sorunu oluşturmaktadır. Hakeza, AİHM kararlarına karşı çıkan, AYM kararlarını tatbikte ayak sürüyen yerel mahkemeler sorunu da bireysel başvuru hakkı başta olmak üzere, hak ihlallerine dönük pek çok problemin ve içinden çıkılmaz sorunları oluşturan bir başka boyutu oluşturmaktadır. Dosyaların birikmesi, davalardaki sürelerin uzaması, çoğalan hukuk fakülteleri ile yetkin olmayan hukukçuların ortaya çıkması yargıda acil reform ve eğitim meselelerinin de masaya yatırılmasını zorunlu kılmaktadır. Hakeza, siyasi davalarda evrensel hukuk normlarıyla çatışır ve siyasi motivasyonla hareket edilir tarzda siyasi kriterlerle yargılamaların yapılması, uzun tutukluluk halleri, lekelenmeme hakkının ihlali, adil yargılanma hakkının ihlal edilmesi gibi hususlar da yargıdaki problemlerin diğer yüzünü oluşturmaktadır. Hukuk fakültelerinin sayılarının artması da önemli sorunlar arasındadır. Yetersiz eğitim, avukat sayılarının ihtiyacın ötesinde artması, baraj uygulamasına el atılması, öğrenci sayısının azaltılması ve hukuk eğitiminde pratik eğitimlerin niteliği sorununun iyileştirilmesi gibi meseleler yargıdaki sorunların kök sebeplerini oluşturmaktadır. Yasa yapma tekniği açısından sorunlu olan torba kanun meselesi de bu sistemin kanayan yaralarındandır. Kanun yapma süreçlerinde akademi ve baroların tamamen dışarıda bırakılıp bu kurumlardan istifadeyi imkansız kılan süreçlerin işletilmesi de bir başka temel sorunu oluşturmaktadır. Bu ve benzeri pek çok yargısal sorunun oluştuğu bir sistemde, var olan anayasaya uyma konusunda kötü örneklerin çoğaldığı bir vasatta gerçek manada yeni anayasanın nasıl yapılabileceği, bunun yargı sistemine sadra şifa olup olmayacağı da ayrı bir tartışma konusudur. Hukuk devletinin ve kuvvetler ayrılığının temel sacayaklarından olan yargıdaki problemlerin somut olgular üzerinden şeffaf biçimde tespit edilip alınması gerekli tedbirleri bir an evvel masaya yatırmakla yükümlüyüz. Toplumsal huzur ve adalet iklimi açısından da bu cendere halini ivedilikle çözüme kavuşturmak, kuvvetler ayrılığının yasama ayağını oluşturan ve hukuk devletinin güvencesi olan Gazi Meclisin omuzlarında ciddi bir sorumluluktur. --- **Kaynak gösterme:** İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi, İstanbul). “Yargı erkinde karşılaşılan sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1306, 16 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1306-yargi-erkinde-karsilasilan-sorunlarin-arastirilarak-bu-sorunlara-yonelik-cozum-onerileri-g (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0f645050-1afa-4645-a806-018f81b0926f Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.